KWALIFIKACJA OGR2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 24.
Rysunek przedstawia podział podziemnych organów przetrwalnikowych dalii. Są to
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek dwóch rąk trzymających podziemne organy przetrwalnikowe dalii, znane jako karpy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dalia wytwarza podziemny organ przetrwalnikowy w postaci karpy (zgrubiałych korzeni spichrzowych połączonych z nasadą pędów), którą wykopuje się i przechowuje przez zimę oraz dzieli do rozmnażania. Rozłogi są pędami pełzającymi, cebule mają łuski, a odrosty to młode pędy wyrastające z rośliny.

Pełne wyjaśnienie:

U dalii typowym podziemnym organem przetrwalnikowym jest karpa, czyli zespół zgrubiałych korzeni spichrzowych połączonych z nasadą pędów (szyjką) i pąkami, z których po spoczynku wyrastają nowe pędy. W praktyce ogrodniczej karpy dalii wykopuje się po sezonie, dosusza i przechowuje w warunkach ograniczających przemarzanie, a przed sadzeniem często dzieli, aby uzyskać kilka roślin potomnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Rozłogi to zwykle wydłużone pędy (najczęściej nadziemne lub tuż pod powierzchnią), które pełzają i tworzą nowe rośliny w węzłach. To inny typ organu niż zgrubiałe korzenie spichrzowe dalii.
  • Cebule są organami zbudowanymi głównie z mięsistych łusek liściowych i piętki; taki materiał sadzeniowy mają np. tulipany czy cebula jadalna. Dalia nie tworzy klasycznej cebuli.
  • Odrosty to młode pędy wyrastające z rośliny matecznej (często z podstawy lub z korzeni), używane czasem do rozmnażania, ale nie są nazwą organu przetrwalnikowego przedstawianego jako podział podziemnych części dalii.

Wskazówka egzaminacyjna: warto kojarzyć gatunki z typem organu podziemnego. Dalia → karpa (zgrubiałe korzenie), truskawka → rozłogi, tulipan → cebula.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karpa dalii to podziemny organ przetrwalnikowy złożony z kilku zgrubiałych korzeni spichrzowych połączonych z nasadą pędów, gdzie znajdują się pąki odnawiające. Karpa służy do przetrwania okresu spoczynku i jest materiałem do rozmnażania przez podział.
Cebula ma wyraźne łuski (mięsiste liście) i piętkę, a jej kształt jest zwykle bardziej zwarty. Karpa dalii wygląda jak kępa kilku "palczastych" zgrubień (korzeni), bez łusek, połączonych wspólną szyjką, z której wyrastają pędy.
W wielu warunkach klimatycznych karpy dalii są wrażliwe na przemarzanie i nadmierną wilgoć w gruncie zimą. Wykopanie i przechowanie w chłodnym, przewiewnym miejscu zmniejsza ryzyko zgnilizn i utraty materiału nasadzeniowego na kolejny sezon.
Najczęściej dzieli się je przed sadzeniem, gdy łatwo rozpoznać miejsca z pąkami (oczka) na szyjce. Każda część powinna mieć fragment szyjki z pąkiem oraz co najmniej jeden zgrubiały korzeń spichrzowy, aby roślina dobrze wystartowała.
Najczęściej mylone są: karpa (dalia), cebula (tulipan, narcyz), bulwa (ziemniak), kłącze (irys) oraz rozłóg (truskawka). Błąd wynika zwykle z kojarzenia nazwy bez patrzenia na cechy budowy: łuski, węzły, pąki i sposób rozrastania.
Rozłogi to wydłużone pędy (często cienkie), które rosną poziomo i tworzą nowe rośliny w węzłach, dzięki czemu gatunek szybko się rozprzestrzenia. Klasycznym przykładem są rozłogi truskawki. Nie są to zgrubiałe korzenie jak u dalii.
W praktyce ogrodniczej często mówi się o "bulwach dalii", ale w ujęciu szkolnym i egzaminacyjnym typową odpowiedzią jest karpa: zespół zgrubiałych korzeni spichrzowych połączonych z nasadą pędu. To ważne rozróżnienie w zadaniach rozpoznawania organów.
Kluczowe jest ograniczenie wilgoci i uszkodzeń: po wykopaniu karpy należy oczyścić, dosuszyć i przechowywać w chłodnym miejscu o dobrej wentylacji. Zbyt mokre podłoże i brak przewiewu sprzyjają zgniliznom, a przesuszenie może osłabić start rośliny wiosną.
Pąki odnawiające znajdują się zwykle na szyjce (nasadzie pędów), a nie na samych zgrubiałych korzeniach. Dlatego przy dzieleniu trzeba zachować fragment szyjki z widocznym pąkiem; sam "palczasty" korzeń bez pąka może nie wydać pędu.
Najpierw rozpoznaj typ budowy: czy widać łuski (cebula), węzły i międzywęźla (rozłóg/pęd), zgrubiałe korzenie w kępie (karpa), czy odcinki pędu podziemnego (kłącze). Dopiero potem dopasuj nazwę. To ogranicza strzelanie odpowiedzi.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Dalia wytwarza podziemny organ przetrwalnikowy w postaci karpy (zgrubiałych korzeni spichrzowych połączonych z nasadą pędów), którą wykopuje się i przechowuje przez zimę oraz dzieli do rozmnażania."

Źródła:

  • Wikipedia: "Dalia" (opis organów spichrzowych/korzeni bulwiastych) https://pl.wikipedia.org/wiki/Dalia - dostęp 2026-02-27
  • Royal Horticultural Society (RHS): Dahlia – uprawa i rozmnażanie (tubers/division) https://www.rhs.org.uk/plants/dahlias/growing-guide - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z roślin ozdobnych oraz morfologii roślin
  • Atlasy/albumy organów podziemnych roślin (zdjęcia i schematy)
  • Instrukcje praktyczne dotyczące zimowania i dzielenia dalii (materiały szkółkarskie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego