KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 23.
Rysunek przedstawia przekrój
Ilustracja przedstawia przekrój pompy zębatej o zazębieniu zewnętrznym, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na przekroju pompy zębatej o zazębieniu zewnętrznym widać dwa koła zębate zazębiające się zewnętrznie oraz typowe dla pompy przestrzenie robocze i króćce ssawny/tłoczny. W pompie o zazębieniu wewnętrznym występuje koło wewnętrzne i pierścień z uzębieniem wewnętrznym. Przekładnia nie ma kanałów przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa zębata o zazębieniu zewnętrznym jest pompą wyporową, w której dwa koła zębate o uzębieniu zewnętrznym zazębiają się ze sobą, a obrót kół powoduje przenoszenie cieczy w przestrzeniach międzyzębnych od strony ssawnej do tłocznej. Na przekroju takiej pompy typowo rozpoznaje się:

  • obecność dwóch jednakowych kół zębatych zazębiających się na zewnątrz,
  • korpus z wydzielonymi komorami/kanalikami przepływu,
  • króćce lub kanały odpowiadające stronie ssawnej i tłocznej.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: pompy zębatej o zazębieniu zewnętrznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Pompa zębata o zazębieniu wewnętrznym ma inną geometrię: zwykle widać koło zębate współpracujące z wieńcem (pierścieniem) o uzębieniu wewnętrznym, a nie dwie jednakowe zębatki o zazębieniu zewnętrznym.
  • Przekładnia zębata o zazębieniu zewnętrznym również ma dwa koła zębate, ale jej celem jest przeniesienie momentu, nie tłoczenie cieczy. W przekroju przekładni nie oczekuje się typowych dla pompy elementów kierujących przepływem (komory ssania/tłoczenia, kanały robocze).
  • Przekładnia zębata o zazębieniu wewnętrznym rozpoznawana jest po zazębieniu wewnętrznym (koło współpracuje z wieńcem zębatym), co nie odpowiada budowie pompy o zazębieniu zewnętrznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz koła zębate, najpierw ustal typ zazębienia (zewnętrzne/wewnętrzne), a potem sprawdź, czy rysunek pokazuje elementy typowe dla układu przepływu cieczy (pompa), czy tylko elementy przeniesienia napędu (przekładnia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pompa wyporowa, w której dwa koła zębate o uzębieniu zewnętrznym obracają się w korpusie. Ciecz jest przenoszona w przestrzeniach międzyzębnych od strony ssawnej do tłocznej, a w miejscu zazębienia następuje oddzielenie stref ciśnień.
Zazębienie zewnętrzne: dwa koła zębate z zębami na zewnątrz stykają się ze sobą. Zazębienie wewnętrzne: jedno koło współpracuje z wieńcem/pierścieniem, który ma zęby po stronie wewnętrznej. To najpewniejsze kryterium na rysunku.
W przekładni celem jest przeniesienie momentu i zmiana prędkości/siły, a w pompie celem jest wytworzenie przepływu i ciśnienia cieczy. Pompa ma rozwiązania związane z przepływem (strefa ssania i tłoczenia, komory), których typowa przekładnia nie potrzebuje.
Szukaj cech "hydraulicznych": króćców lub kanałów odpowiadających ssaniu i tłoczeniu, komór w korpusie związanych z przepływem oraz uszczelnień wałka typowych dla pracy z cieczą. Sama obecność kół zębatych jeszcze nie rozstrzyga, bo występują też w przekładniach.
Może mieć podobny "charakter" (korpus i przestrzenie robocze), ale kluczowa jest geometria kół: zwykle widzisz koło zębate pracujące wewnątrz wieńca z uzębieniem wewnętrznym. W odmianach spotyka się też przegrodę/element oddzielający strefy, co zmienia wygląd przekroju.
Pompy zębate stosuje się m.in. w układach hydrauliki siłowej maszyn i urządzeń do zasilania siłowników oraz silników hydraulicznych, w układach smarowania i obiegach olejowych. Są cenione za prostą budowę i niezłą odporność na eksploatację.
Najczęściej myli się pompę z przekładnią, bo oba układy zawierają koła zębate. Drugi błąd to nieuwzględnienie rodzaju zazębienia (zewnętrzne vs wewnętrzne). Pomaga zasada: najpierw oceń typ zazębienia, potem szukaj elementów przepływu (ssanie/tłoczenie).
Tak. W pompach zębatych strona ssawna i tłoczna zależy od kierunku obrotu kół. Na schemacie często widać, po której stronie zęby "otwierają" przestrzeń (ssanie), a po której zamykają i wypychają ciecz do kanału (tłoczenie).
Typowe objawy to spadek wydajności i ciśnienia, wzrost hałasu, nadmierne grzanie oleju oraz niestabilna praca układu. Przyczyną bywa zużycie boków kół, korpusu lub wzrost luzów, co zwiększa przecieki wewnętrzne i obniża sprawność.
Ćwicz na wielu rysunkach: pompy zębate (zewnętrzne i wewnętrzne), łopatkowe, tłoczkowe oraz różne przekładnie. Ucz się "cech rozstrzygających" (np. typ zazębienia, obecność kanałów przepływu). Na egzaminie porównuj opcje z tymi cechami, a nie z ogólnym wrażeniem.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Na przekroju pompy zębatej o zazębieniu zewnętrznym widać dwa koła zębate zazębiające się zewnętrznie oraz typowe dla pompy przestrzenie robocze i króćce ssawny/tłoczny."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej dla mechaników/monterów
  • Katalogi producentów pomp zębatych z przekrojami (rysunki techniczne)
  • Materiały dydaktyczne o pompach wyporowych (schematy przepływu, oznaczenia króćców)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego