KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Rysunek przedstawia urządzenie, którym jest
Ilustracja przedstawia urządzenie przemysłowe, które jest górniczą chłodnicą powietrza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Górnicza chłodnica powietrza służy do obniżania temperatury powietrza w wyrobiskach. Na rysunkach rozpoznaje się ją zwykle po elementach wymiany ciepła (pakiet lamel/rurek, kolektory) oraz króćcach doprowadzających czynnik chłodzący. Pompa i wentylator pełnią inną funkcję, a odpylacz jest związany z odprowadzaniem pyłu, nie z chłodzeniem.

Pełne wyjaśnienie:

Górnicza chłodnica powietrza jest urządzeniem klimatyzacji/ochładzania stosowanym pod ziemią tam, gdzie temperatura i wilgotność powietrza pogarszają warunki pracy. Jej zadaniem jest odebranie ciepła z przepływającego strumienia powietrza i przekazanie go do czynnika chłodzącego (np. wody lodowej lub innego medium w obiegu chłodniczym).

W identyfikacji na rysunku kluczowe są cechy konstrukcyjne typowe dla wymienników ciepła, takie jak:

  • widoczny pakiet wymiany ciepła (lamelki/żebra, rurki, blok "radiatorowy"),
  • kolektory oraz króćce/połączenia rurowe dla czynnika chłodzącego,
  • układ wymuszający przepływ powietrza przez wymiennik (często wentylator w obudowie, ale zasadniczym elementem jest wymiennik).

Odpowiedź "pompa wysokociśnieniowa" nie pasuje, ponieważ pompa jest urządzeniem do tłoczenia cieczy; jej rozpoznanie wiąże się z korpusem pompowym, króćcami ssawnym i tłocznym oraz napędem, a nie z dużą powierzchnią wymiany ciepła dla powietrza.

Odpowiedź "wentylator elektryczny" jest niepoprawna, gdy na rysunku widoczne są elementy wymiennika. Wentylator sam w sobie przetłacza powietrze i może być częścią chłodnicy, ale nie zastępuje funkcji chłodzenia (brak elementu odbierającego ciepło).

Odpowiedź "odpylacz kombajnowy" dotyczy urządzeń odpylających (związanych z urabianiem i transportem urobku), których celem jest separacja pyłu z powietrza. Konstrukcyjnie odpylacze kojarzą się z komorami separacji, filtrami, przewodami odpylającymi oraz przyłączami do instalacji zraszania/odpylania, a nie z typową chłodnicą powietrza.

Na egzaminie warto ćwiczyć rozpoznawanie urządzeń po funkcji i elementach charakterystycznych: pompa (ciecz i ciśnienie), wentylator (wirnik i kanały powietrzne), odpylacz (separacja pyłu/filtracja), chłodnica (wymiennik ciepła + przyłącza czynnika).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To urządzenie służące do odbierania ciepła z powietrza wentylacyjnego w wyrobiskach podziemnych. Zwykle działa jako wymiennik ciepła: powietrze przepływa przez pakiet lamel/rurek, a czynnik chłodzący odbiera energię cieplną, poprawiając warunki mikroklimatu.
Szukaj elementów wymiany ciepła: pakietu lamel/żeberek, kolektorów i przyłączy dla czynnika chłodzącego. Często widać też obudowę kierującą przepływ powietrza przez wymiennik. Sama obecność wentylatora nie wystarcza — decyduje "radiatorowa" część chłodnicy.
Wzrost temperatury skał, ciepło od maszyn i ograniczona wymiana z powierzchnią mogą powodować niekorzystny mikroklimat. Chłodnica obniża temperaturę (a pośrednio poprawia komfort pracy), co pomaga utrzymać warunki umożliwiające bezpieczne wykonywanie robót w wyrobiskach.
Wentylator przede wszystkim przetłacza powietrze (wytwarza strumień i spręż). Chłodnica powietrza ma za zadanie odebrać ciepło z powietrza, więc musi mieć wymiennik ciepła i obieg czynnika chłodzącego. Wentylator może być częścią chłodnicy, ale nie jest jej synonimem.
Pompa wysokociśnieniowa służy do tłoczenia cieczy pod dużym ciśnieniem i rozpoznaje się ją po korpusie pompowym oraz króćcach ssawnym/tłocznym. Chłodnica powietrza pracuje na przepływie powietrza i wymianie ciepła; kluczowy jest pakiet lamel i przyłącza medium chłodzącego.
Odpylacz kombajnowy ogranicza zapylenie podczas urabiania, separując pył z powietrza (np. przez filtrację, separację, zraszanie). Jego celem nie jest odbiór ciepła. Konstrukcyjnie kojarzy się z komorami/filtrami i instalacją odpylającą, a nie z wymiennikiem ciepła typowym dla chłodnicy.
Najczęściej: duża powierzchnia wymiany ciepła (żebra/lamele), kolektory, króćce zasilania i powrotu czynnika oraz obudowa kierująca strumień powietrza. Jeśli na rysunku widać "radiator" i przyłącza rurowe dla medium, to silna wskazówka, że to chłodnica.
Gdy warunki mikroklimatu są niekorzystne: wysoka temperatura, duże obciążenie cieplne od maszyn, głęboka eksploatacja lub ograniczona skuteczność samej wentylacji. W praktyce urządzenia chłodnicze wspierają wentylację, aby utrzymać parametry powietrza na poziomie bezpiecznym dla załogi.
Najczęstsze są pomyłki "po obudowie" (wentylator vs chłodnica) oraz wybór "po skojarzeniu" (odpylacz, bo w przodku jest pył). Pomaga metoda: najpierw rozpoznaj funkcję elementu głównego (wymiennik/filtr/pompa), dopiero potem dobieraj nazwę urządzenia.
Najlepiej pracować na zestawach zdjęć i schematów z podpisami, a potem robić szybkie "fiszki" z cechami rozpoznawczymi. Dobrą techniką jest porównywanie parami: pompa–chłodnica, wentylator–chłodnica, odpylacz–wentylator, wskazując jeden element, który przesądza o funkcji.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że górnicza chłodnica powietrza służy do obniżania temperatury powietrza w wyrobiskach.

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dotyczące wentylacji i klimatyzacji podziemnej (materiały kopalniane)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu wentylacji i klimatyzacji górniczej (materiały szkolne)
  • Karty katalogowe i DTR urządzeń chłodniczych oraz odpylaczy stosowanych w górnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego