KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 9.
Rysunek przedstawia żołądek
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek żołądka bydła, który jest częścią układu pokarmowego przeżuwaczy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U bydła występuje żołądek wielokomorowy (przedżołądki i trawieniec), charakterystyczny dla przeżuwaczy.
Koń i trzoda chlewna mają żołądek jednokomorowy, a u drobiu występują m.in. żołądek gruczołowy i mięśniowy. Rozpoznanie opiera się na cechach widocznych na schemacie.

Pełne wyjaśnienie:

U bydła (przeżuwacza) żołądek ma budowę wielokomorową. Obejmuje przedżołądki: żwacz, czepiec i księgi oraz część właściwą, czyli trawieniec. Taka budowa jest przystosowaniem do trawienia pasz włóknistych: w przedżołądkach zachodzi fermentacja mikrobiologiczna, a następnie treść pokarmowa trafia do trawieńca, gdzie działa kwaśny sok żołądkowy.

Odpowiedź "bydła." jest poprawna, ponieważ schemat żołądka przeżuwacza zwykle przedstawia kilka wyraźnie oddzielonych części (komór) o różnym kształcie i położeniu, co odróżnia go od żołądka zwierząt jednokomorowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "konia." – koń jest zwierzęciem jednokomorowym; nie ma przedżołądków typowych dla przeżuwaczy. Różnice w budowie przewodu pokarmowego konia dotyczą m.in. silnie rozwiniętego jelita ślepego i okrężnicy, a nie wielokomorowego żołądka.
  • "drobiu." – u ptaków układ pokarmowy jest odmienny: występuje żołądek gruczołowy oraz żołądek mięśniowy (często nazywany "żołądkiem mięśniowym"), co daje inny obraz anatomiczny niż żołądek przeżuwacza.
  • "trzody chlewnej." – świnia również ma żołądek jednokomorowy; nie ma układu komór charakterystycznych dla bydła, a trawienie włókna przebiega inaczej niż u przeżuwaczy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widać kilka komór żołądka, najczęściej chodzi o przeżuwacza (np. bydło). Jeśli widoczna jest jedna komora, częściej będzie to zwierzę jednokomorowe (np. świnia lub koń), a u drobiu szukaj charakterystycznego podziału na część gruczołową i mięśniową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeżuwacz to zwierzę z żołądkiem wielokomorowym, w którym pierwsze odcinki (przedżołądki) służą fermentacji paszy przez mikroorganizmy. Dzięki temu bydło może efektywnie wykorzystywać pasze włókniste (np. siano). Charakterystyczne jest też przeżuwanie, czyli cofanie i ponowne rozdrabnianie treści.
Żołądek bydła składa się z kilku odcinków: żwacza, czepca, ksiąg oraz trawieńca. Trzy pierwsze to przedżołądki związane głównie z fermentacją, a trawieniec jest częścią "właściwie żołądkową", gdzie działa kwaśny sok żołądkowy i enzymy.
Koń ma żołądek jednokomorowy i nie posiada przedżołądków. Trawienie włókna zachodzi u niego głównie w jelicie ślepym i okrężnicy, a nie w wielokomorowym żołądku. Dlatego schemat narządów trawiennych konia różni się od schematu przeżuwacza.
U drobiu występują charakterystyczne odcinki: wole, żołądek gruczołowy oraz żołądek mięśniowy. Ten układ jest przystosowany do szybkiego pobierania i mechanicznego rozdrabniania paszy. Nie ma on wielokomorowego żołądka jak u przeżuwaczy.
Najczęściej widać podział na kilka wyraźnych komór o różnej wielkości i kształcie, co sugeruje żwacz, czepiec, księgi i trawieniec. W zadaniach egzaminacyjnych taki schemat zwykle wskazuje na przeżuwacza (np. bydło), a nie na zwierzę jednokomorowe.
Nie. Świnia ma żołądek jednokomorowy, więc nie występują u niej przedżołądki typowe dla przeżuwaczy. Różnice w budowie przekładają się na żywienie: bydło lepiej wykorzystuje pasze włókniste, a żywienie świń opiera się zwykle na bardziej strawnych mieszankach.
W żwaczu zachodzi fermentacja mikrobiologiczna, która pozwala rozkładać celulozę i inne składniki włókna. Mikroorganizmy wytwarzają produkty fermentacji wykorzystywane jako energia dla zwierzęcia. Dlatego dobór paszy i jej struktury ma duże znaczenie dla zdrowia żwacza.
Częste błędy to mylenie przeżuwaczy z jednokomorowymi, wybór odpowiedzi "na oko" bez analizy cech schematu oraz pomijanie faktu, że u drobiu występują inne charakterystyczne odcinki (żołądek gruczołowy i mięśniowy). Pomaga nauka porównawcza gatunków.
Wiedza ta jest potrzebna przy układaniu dawek pokarmowych (udział pasz objętościowych), ocenie ryzyka zaburzeń trawienia oraz w profilaktyce żywieniowej w stadzie. Zrozumienie roli przedżołądków pomaga lepiej planować zmiany paszy i utrzymywać dobrostan.
Skuteczne jest uczenie się na schematach i atlasach oraz porównywanie gatunków (bydło–świnia–koń–drób). Warto robić fiszki z cechami wyróżniającymi i ćwiczyć rozpoznawanie narządów na rysunkach. Dobrym treningiem są krótkie testy z jedną poprawną odpowiedzią.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Rozpoznanie opiera się na cechach widocznych na schemacie."

Źródła:

  • Dyce K.M., Sack W.O., Wensing C.J.G., "Textbook of Veterinary Anatomy", rozdział: układ pokarmowy przeżuwaczy (wydania akademickie, różne edycje)
  • König H.E., Liebich H.-G., "Veterinary Anatomy of Domestic Mammals: Textbook and Colour Atlas", dział: żołądek przeżuwaczy i porównanie gatunków
  • Sjaastad Ø.V., Hove K., Sand O., "Physiology of Domestic Animals", część: trawienie u przeżuwaczy i zwierząt jednokomorowych

Materiały:

  • Podręczniki/anatomia i fizjologia zwierząt gospodarskich (działy o przeżuwaczach)
  • Atlas anatomiczny zwierząt (układ pokarmowy: porównanie gatunków)
  • Notatki z żywienia przeżuwaczy (rola przedżołądków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego