Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 39.
Samoczynne wyłączanie odbiornika telewizyjnego kineskopowego (CRT) w nieregularnych odstępach czasu oraz chwilowy rozbłysk ekranu w jednym z kolorów podstawowych świadczą o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieregularne wyłączanie z jednoczesnym krótkim rozbłyskiem obrazu w jednym kolorze (R/G/B) jest typowe dla kineskopu CRT z zwarciem między elektrodami.
Takie zwarcie powoduje chwilową dominację jednej katody i wzrost poboru prądu, po czym układ zabezpieczeń odłącza zasilanie odbiornika.

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorniku kineskopowym (CRT) obraz powstaje dzięki wiązkom elektronów sterowanym przez układ elektrod (m.in. katody dla barw podstawowych, siatki sterujące i anody). Jeżeli dojdzie do zwarcia międzyelektrodowego (np. w obszarze katoda–siatka), może ono mieć charakter przerywany: pojawiać się po nagrzaniu lub w formie krótkich przebić/łuków.

Objawy z pytania dobrze pasują do takiego mechanizmu:

  • Samoczynne wyłączanie w nieregularnych odstępach czasu – zwarcie powoduje chwilowy nadmierny pobór prądu lub zakłócenie pracy układu WN, co uruchamia zabezpieczenie i prowadzi do odłączenia zasilania.
  • Chwilowy rozbłysk w jednym z kolorów podstawowych – gdy jedna z katod (R/G/B) zostaje "wymuszona" przez zwarcie, jej udział w generowaniu obrazu na moment dominuje, zanim odbiornik zdąży się wyłączyć.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne, bo ich typowe skutki są inne:

  • "uszkodzeniu toru odchylania poziomego" zwykle daje objawy związane z geometrią/zanikiem odchylania (np. brak prawidłowego rastra), a nie selektywny rozbłysk jednej barwy.
  • "uszkodzeniu układu zasilania wysokiego napięcia" częściej objawia się zmianą jasności, wielkości obrazu lub stabilności WN; nie jest to najbardziej charakterystyczne w połączeniu z jedną dominującą barwą tuż przed wyłączeniem.
  • "przerwie w torze zasilania" zwykle skutkuje brakiem uruchomienia lub całkowitym zanikiem pracy bez powtarzalnego "rozbłysku koloru" tuż przed odcięciem.

W praktyce serwisowej taka diagnoza oznaczała zazwyczaj usterkę elementu kluczowego (kineskopu) i konieczność jego wymiany, co często bywało nieopłacalne. Na egzaminie warto zapamiętać powiązanie: nieregularne wyłączenia + pojedynczy kolor → podejrzenie zwarcia w torze katod/elektrod kineskopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zwarcie międzyelektrodowe w kineskopie CRT?
Zwarcie międzyelektrodowe to niepożądane połączenie elektryczne między elektrodami lampy CRT (np. w obszarze katody i siatki). Powoduje ono zaburzenie sterowania wiązką elektronów, wzrost poboru prądu i często uruchomienie zabezpieczeń, co może kończyć się wyłączeniem odbiornika.
Dlaczego przy zwarciu w kineskopie pojawia się rozbłysk jednego koloru?
W kineskopie są osobne toru emisji dla barw podstawowych. Gdy zwarcie dotyczy jednej z katod (R/G/B) lub jej sterowania, ta składowa może chwilowo "przeważyć" nad pozostałymi. Ekran błyska wtedy jednym kolorem, zanim zabezpieczenie odłączy zasilanie.
Jak odróżnić usterkę odchylania poziomego od usterki kineskopu po objawach?
Usterki odchylania poziomego zwykle zmieniają geometrię obrazu lub powodują brak prawidłowego rastra, a nie krótkotrwałą dominację jednej barwy. Jeśli pojawia się nieregularne wyłączanie i rozbłysk pojedynczego koloru, bardziej pasuje to do problemu w obszarze kineskopu/katod.
Czy uszkodzenie wysokiego napięcia w CRT też może wyłączać telewizor?
Tak, problemy w torze wysokiego napięcia mogą powodować działanie zabezpieczeń. Jednak typowe symptomy to np. spadek jasności, zmiana rozmiaru obrazu lub niestabilność, a nie charakterystyczny rozbłysk jednej składowej RGB. Dlatego w takim zestawie objawów częściej podejrzewa się zwarcie w kineskopie.
Kiedy przerwa w zasilaniu jest najbardziej prawdopodobną przyczyną awarii TV?
Przerwa w torze zasilania jest najbardziej prawdopodobna, gdy urządzenie w ogóle nie startuje lub gaśnie bez powtarzalnego schematu "błysk–wyłączenie". Jeśli wyłączanie jest nieregularne i poprzedzone krótkim rozbłyskiem koloru, bardziej pasuje to do przeciążenia lub zwarcia niż do stałej przerwy.
Jakie elektrody ma kineskop CRT i do czego służą?
W uproszczeniu CRT ma m.in. katody (dla barw podstawowych), siatki sterujące i anody przyspieszające. Katody emitują elektrony, siatki regulują ich strumień, a anody nadają wiązkom energię. Zwarcie między tymi elementami zaburza sterowanie i może wywołać wyłączenie odbiornika.
Czy zwarcia międzyelektrodowe mogą występować tylko po nagrzaniu telewizora CRT?
Często mają charakter przerywany. Po nagrzaniu zmieniają się warunki mechaniczne i elektryczne w lampie, co może sprzyjać chwilowym przebiciom. Dlatego objawy mogą pojawiać się "losowo" po pewnym czasie pracy, a potem na jakiś czas ustępować.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy pytaniach o objawy CRT?
Typowe pomyłki to automatyczne wskazanie "zasilacza" przy każdym wyłączaniu (skrót myślowy), ignorowanie informacji o rozbłysku jednej barwy oraz mylenie objawów geometrii obrazu (odchylanie) z objawami toru katod RGB. Warto analizować każdy szczegół objawu.
Jak przygotować się do pytań o diagnostykę telewizorów kineskopowych w ELM.2?
Ucz się blokowo: zasilanie, odchylanie, tor WN, kineskop/katody RGB i zabezpieczenia. Pomaga tabela "objaw → możliwa przyczyna" oraz ćwiczenia w rozróżnianiu: zanik rastra, zmiana geometrii, dominacja barwy, wyłączanie po czasie. Skup się na logice symptomów.
Czy wiedza o CRT ma jeszcze sens w praktyce elektronika?
CRT to technologia historyczna, ale nadal bywa przydatna w serwisie starszych urządzeń, w edukacji (zrozumienie wysokiego napięcia, odchylania, zabezpieczeń) oraz jako trening diagnostyki objawowej. Na egzaminie może pojawić się jako klasyczny przykład zależności symptom–usterka.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: Cathode-ray tube — https://en.wikipedia.org/wiki/Cathode-ray_tube (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: Television — https://en.wikipedia.org/wiki/Television (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania serwisowe dotyczące odbiorników telewizyjnych CRT (diagnostyka blokowa)
  • Materiały dydaktyczne o budowie i zasadzie działania kineskopu (CRT) oraz torów odchylania
  • Schematy blokowe typowego odbiornika CRT i opisy działania zabezpieczeń
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego