KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 17.
Selekcja w hodowli zwierząt oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Selekcja hodowlana to wybór osobników, które zostaną przeznaczone do rozrodu, aby przekazały swoje cechy potomstwu. Dlatego poprawna jest odpowiedź o wyborze najlepszych osobników na rodziców przyszłych pokoleń. Pozostałe opcje opisują ocenę lub brakowanie, a nie definicję selekcji.

Pełne wyjaśnienie:

Selekcja w hodowli zwierząt oznacza dobór osobników przeznaczonych do rozrodu (na rodziców kolejnych pokoleń) na podstawie określonych kryteriów, np. cech użytkowych, zdrowotności czy wartości hodowlanej. Jej celem jest uzyskanie postępu hodowlanego, czyli stopniowej poprawy pożądanych cech w populacji.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "wybór najlepszych osobników na rodziców przyszłych pokoleń" — zawiera kluczowy element definicji: decyzję, kto będzie rozmnażany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "ocenę zmienności genetycznej zwierząt" – ocena zmienności to element analizy genetycznej populacji, ale sama w sobie nie jest selekcją. Selekcja to krok decyzyjny: wybór (lub niewybór) do rozrodu.
  • "usuwanie starych i chorych zwierząt ze stada" – to typowe brakowanie (eliminacja ze stada), które może wspierać gospodarowanie stadem, ale nie musi oznaczać selekcji w sensie doboru rodziców. Brakowanie dotyczy usuwania, selekcja – wyboru do rozmnażania.
  • "ocenę pokroju i kondycji zwierząt" – ocena pokroju/kondycji jest narzędziem, które może być użyte jako kryterium w selekcji, ale nie stanowi jej definicji. Można oceniać zwierzęta, a mimo to nie podjąć decyzji o doborze rozpłodowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się "rodzice", "rozród", "dobór do rozpłodu" lub "kolejne pokolenia", zwykle dotyczy to selekcji. Jeśli pojawia się "usuwanie", "eliminacja" – częściej chodzi o brakowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Selekcja to dobór osobników do rozrodu, czyli wybór tych zwierząt, które mają zostać rodzicami kolejnych pokoleń. Wybiera się je według ustalonych kryteriów (np. cech użytkowych, zdrowia, płodności), aby uzyskać postęp hodowlany.
Bo tylko osobniki dopuszczone do rozrodu przekazują swoje cechy potomstwu. Nawet najlepsza ocena zwierzęcia nie zmienia populacji, jeśli nie wpływa na decyzję, kto się rozmnaża. Selekcja jest więc decyzją hodowlaną, a nie samą oceną.
Selekcja to wybór zwierząt do rozrodu (kto zostaje rodzicem). Brakowanie to usuwanie zwierząt ze stada (np. starych, chorych, mało wydajnych). Brakowanie może wspierać hodowlę, ale nie jest definicją selekcji.
Nie wprost. Ocena pokroju i kondycji to narzędzie, które może być jednym z kryteriów selekcji. Selekcją staje się dopiero wtedy, gdy na podstawie oceny podejmujesz decyzję: które osobniki pozostają w rozrodzie, a które nie.
Zależy od gatunku i kierunku użytkowania, ale typowo uwzględnia się: wydajność (np. mleczność, przyrosty), zdrowotność, płodność, długowieczność, cechy budowy oraz wyniki oceny użytkowości. Kluczowe jest, by kryteria prowadziły do lepszych wyników potomstwa.
Selekcja ma skutek genetyczny (zmienia cechy następnych pokoleń), ale w praktyce decyzje selekcyjne opierają się na tym, co można ocenić: fenotypie, wynikach użytkowości i informacjach o pochodzeniu. Sama "ocena zmienności genetycznej" nie jest jeszcze selekcją.
Najczęściej wtedy, gdy wybiera się młodzież hodowlaną do dalszego chowu oraz gdy kwalifikuje się osobniki do rozpłodu przed kojarzeniami. Selekcja może być też okresowa (np. po zakończonym cyklu produkcyjnym), aby zostawić najlepsze sztuki w rozrodzie.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie selekcji z brakowaniem (usuwaniem sztuk), uznawanie samej oceny pokroju za definicję selekcji oraz wybieranie odpowiedzi o "ocenie genetycznej", choć pytanie dotyczy decyzji hodowlanej. Szukaj słów: "dobór do rozrodu", "rodzice", "kolejne pokolenia".
Tak. Selekcja pozytywna polega na wybieraniu najlepszych osobników do rozrodu. Selekcja negatywna polega na niewłączaniu do rozrodu osobników o niepożądanych cechach. W obu przypadkach sednem jest decyzja, kto będzie rodzicem następnego pokolenia.
Opanuj definicje: selekcja, dobór, brakowanie, ocena użytkowości. Ćwicz rozpoznawanie, czy opis dotyczy decyzji o rozrodzie, czy tylko oceny/obserwacji. Pomaga też robienie krótkich fiszek: "selekcja = wybór rodziców", "brakowanie = usuwanie ze stada".
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Selekcja hodowlana to wybór osobników, które zostaną przeznaczone do rozrodu, aby przekazały swoje cechy potomstwu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Selekcja (hodowla)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Selekcja_(hodowla) - dostęp 2026-02-18
  • Encyclopaedia Britannica – "Selective breeding", https://www.britannica.com/science/selective-breeding - accessed 2026-02-18
  • FAO – Glossary/terminology on animal genetic resources (pojęcia dot. selekcji i hodowli), https://www.fao.org/3/i4964e/i4964e.pdf - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Notatki z działu: genetyka i hodowla zwierząt (definicje: selekcja, dobór, brakowanie)
  • Ćwiczenia z rozróżniania pojęć: selekcja vs ocena pokroju vs brakowanie
  • Materiały dydaktyczne z hodowli zwierząt gospodarskich (selekcja i postęp hodowlany)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego