W dźwigniku hydraulicznym (bez strat) obowiązuje zasada wynikająca z prawa Pascala: zyskujemy na sile kosztem drogi. W praktyce w zadaniach szkolnych "przełożenie 125" interpretuje się jako stosunek sił: dźwignik zwiększa siłę 125 razy, więc siła potrzebna po stronie napędzającej jest 125 razy mniejsza od ciężaru podnoszonego ładunku.
Najpierw trzeba odróżnić masę od ciężaru. Masa 500 (z kontekstu: 500 kg) nie jest jeszcze siłą. Ciężar obliczamy ze wzoru F = m · g. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się przybliżenie g ≈ 10 m/s², co ułatwia rachunki:
- F ≈ 500 kg · 10 m/s² = 5000 N
- Siła na wejściu dźwignika: Fwe = 5000 N / 125 = 40 N
Otrzymane 40 N można zapisać także jako 4 daN, bo 1 daN = 10 N. Wśród podanych odpowiedzi temu odpowiada "4".
Dlaczego pozostałe wartości są błędne? "2" odpowiadałoby 20 N (za mało w porównaniu do 40 N). "6" i "8" dawałyby 60 N lub 80 N (za dużo), co mogłoby wynikać z pomylenia przełożenia (np. mnożenie zamiast dzielenia) albo z błędnej interpretacji jednostek (N vs daN).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach są małe liczby całkowite, a w treści występuje masa w setkach kilogramów i duże przełożenie, wynik często jest podany w daN, a nie w N. Warto jednak zawsze najpierw policzyć w N, a dopiero potem ewentualnie przeliczyć jednostkę.
