KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Silnik, którego wybrane parametry z tabliczki znamionowej zamieszczono na rysunku, nie może być zaliczony do urządzeń napędowych IV grupy, ponieważ
Ilustracja przedstawia tabliczkę znamionową silnika elektrycznego, co jest typowe dla egzaminów zawodowych związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
O przynależności do grupy urządzeń napędowych zwykle decyduje kryterium ilościowe z tabliczki znamionowej (najczęściej moc znamionowa), a nie cechy opisowe, takie jak liczba faz czy rodzaj pracy.
Jeżeli moc silnika przekracza dopuszczalny zakres dla IV grupy, nie można go do niej zaliczyć.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest rozróżnienie parametrów rozstrzygających od parametrów opisowych tabliczki znamionowej.

Klasyfikacje urządzeń napędowych na grupy są zwykle oparte na kryteriach granicznych (wartościach progowych). W praktyce najczęściej takim kryterium jest moc znamionowa, ponieważ bezpośrednio wiąże się z obciążalnością napędu, doborem aparatury łączeniowej i zabezpieczeń oraz warunkami eksploatacji. Dlatego odpowiedź "ma za dużą moc znamionową" jest logicznie spójna z uzasadnieniem: przekroczenie zakresu mocy przypisanego do danej grupy wyklucza zaliczenie urządzenia do tej grupy.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "pułapkami":

  • "jest silnikiem trójfazowym" – liczba faz opisuje sposób zasilania i budowę układu, ale sama w sobie nie przesądza o przynależności do grupy, jeśli grupy są definiowane np. zakresem mocy lub innym parametrem granicznym.
  • "ma za małe napięcie znamionowe" – napięcie jest parametrem doboru zasilania i osprzętu, jednak w klasyfikacjach grupowych nie zawsze jest kryterium decydującym. Bez wskazania, że grupa IV jest definiowana napięciem, taka przesłanka nie jest najsilniejsza.
  • "jest silnikiem przeznaczonym do pracy ciągłej" – rodzaj pracy (np. praca ciągła) informuje o obciążalności cieplnej w czasie, ale nie stanowi automatycznie podstawy do wykluczenia z grupy, jeśli grupa jest definiowana innym parametrem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się odwołanie do grupy lub kategorii, najpierw szukaj na tabliczce parametrów, które mogą mieć wartości graniczne (np. moc), a dopiero potem rozważ cechy opisowe (fazy, rodzaj pracy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabliczka znamionowa to oznaczenie na silniku, na którym producent podaje kluczowe parametry pracy, m.in. moc znamionową, napięcie, prąd, częstotliwość, prędkość i rodzaj pracy. Umożliwia dobór zasilania, zabezpieczeń oraz ocenę, czy silnik spełnia wymagania dokumentacji.
Najczęściej rozstrzygające są parametry, które mają wartości graniczne, np. moc znamionowa (czasem także prąd, napięcie lub inne wielkości zależnie od przyjętej klasyfikacji). Cechy opisowe, takie jak liczba faz, częściej opisują sposób zasilania niż przynależność do grupy.
Moc znamionowa opisuje zdolność silnika do oddawania energii mechanicznej i wpływa na dobór aparatury oraz zabezpieczeń. Liczba faz (1/3) informuje o rodzaju zasilania, ale nie mówi wprost, czy silnik mieści się w zakresie granicznym danej grupy urządzeń napędowych.
Praca ciągła (spotykana jako S1) oznacza, że silnik może pracować długotrwale przy ustalonym obciążeniu. Sama informacja o pracy ciągłej zwykle nie dyskwalifikuje urządzenia z grupy, jeśli grupa jest definiowana innym parametrem (np. mocą). Zależy to od przyjętych kryteriów.
Może, ale tylko wtedy, gdy dana klasyfikacja wprost opiera podział na zakresach napięć. W wielu zadaniach egzaminacyjnych napięcie jest przede wszystkim informacją do doboru zasilania i osprzętu. Zawsze warto sprawdzić, czy w definicji grupy napięcie jest parametrem granicznym.
W praktyce wskazuje na to informacja o napięciu w układach typowych dla sieci trójfazowej oraz oznaczenia połączeń uzwojeń. W zadaniach szkolnych często wynika to z podanych napięć znamionowych i sposobu zasilania. Sama trójfazowość nie musi jednak decydować o grupie urządzenia.
Najczęstsze błędy to: wybieranie odpowiedzi na podstawie "brzmienia technicznego" zamiast kryterium granicznego, mylenie cech opisowych (np. trójfazowy) z kryteriami klasyfikacji oraz pomijanie, że grupy zwykle mają progi (np. zakres mocy). Pomaga szukanie parametrów liczbowych.
Skup się na logice klasyfikacji: grupy najczęściej wynikają z parametru o progu (np. moc). Następnie oceń, która odpowiedź jest typowym kryterium podziału, a które są tylko opisem rodzaju zasilania lub trybu pracy. Unikaj strzelania na podstawie pojedynczego skojarzenia.
Bo w pracy technika elektryka często trzeba szybko odczytać parametry urządzenia z tabliczki, dobrać zabezpieczenia, ocenić możliwość podłączenia do instalacji i sprawdzić zgodność z dokumentacją. Taki rysunek odtwarza realną sytuację serwisową lub odbiorową.
Warto powtórzyć: zależność mocy, prądu i sprawności, dobór zabezpieczeń przeciążeniowych i zwarciowych, sposoby rozruchu, połączenia uzwojeń, oznaczenia rodzajów pracy oraz podstawy eksploatacji (przeglądy, typowe uszkodzenia). To często łączy się z analizą tabliczki znamionowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące klasyfikacji urządzeń napędowych (jeśli stosowane w danym arkuszu)
  • Podstawy maszyn elektrycznych: tabliczka znamionowa silnika i interpretacja parametrów
  • Instrukcje producentów silników (opis parametrów znamionowych i rodzajów pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego