KWALIFIKACJA MED4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 13.
Test składający się z pryzmatu pionowego i czerwonego filtra oraz krzyża Maddoxa służy do badania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw: pryzmat pionowy + filtr czerwony + krzyż Maddoxa działa jako test dysocjacyjny.
Rozdziela bodźce dla oczu i pozwala ocenić, czy bodźce są rzutowane na odpowiadające sobie punkty siatkówek, czyli bada korespondencję siatkówkową. Nie służy głównie do opisu diplopii ani do oceny tłumienia centralnego.

Pełne wyjaśnienie:

Opisany zestaw (pryzmat pionowy, filtr czerwony oraz krzyż Maddoxa) jest używany w ortoptyce jako próba dysocjacyjna. Dysocjacja oznacza takie "rozdzielenie" obrazów docierających do obu oczu, aby można było ocenić reakcję sensoryczną bez automatycznego znoszenia różnic przez fuzję.

Korespondencja siatkówkowa dotyczy tego, czy doznania wzrokowe z obu oczu odnoszą się do odpowiadających sobie punktów siatkówki (prawidłowa korespondencja) czy też występuje adaptacja w przebiegu zeza (np. nieprawidłowa korespondencja). Właśnie do takiej oceny wykorzystuje się konfiguracje z elementami Maddoxa oraz filtrami/pryzmatami, bo umożliwiają jednoznaczne rozdzielenie bodźców i analizę wzajemnego położenia spostrzeganych elementów.

Odpowiedź "diplopia fizjologiczna" nie pasuje, ponieważ jest to naturalne zjawisko widzenia podwójnego obiektów poza punktem fiksacji przy prawidłowej fuzji i prawidłowej korespondencji; nie jest typowym "celem" tego testu. Odpowiedź "podwójnego widzenia" jest zbyt ogólna: diplopia bywa objawem, który można prowokować lub opisywać w różnych próbach, ale omawiany zestaw jest ukierunkowany na ocenę relacji sensorycznej między oczami (korespondencji), a nie na samo stwierdzenie faktu dwojenia. Odpowiedź "tłumienia w centrum widzenia" odnosi się do supresji (hamowania) i wymaga testów zaprojektowanych stricte pod ocenę tłumienia (np. inne bodźce i kryteria interpretacji) – nie jest to podstawowy cel testu z krzyżem Maddoxa w tej konfiguracji.

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli w opisie pojawia się Maddox i elementy rozdzielające bodźce dla obu oczu (filtr, pryzmat), to zwykle pytanie dotyczy oceny funkcji sensorycznej widzenia obuocznego (m.in. korespondencji), a nie samego objawu zgłaszanego przez pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korespondencja siatkówkowa to relacja między punktami siatkówki obu oczu, które są postrzegane jako ten sam kierunek w przestrzeni. Przy prawidłowej korespondencji bodźce z dołków środkowych obu oczu odpowiadają sobie. W zezach może pojawić się adaptacja sensoryczna, którą ocenia się testami dysocjacyjnymi.
Krzyż Maddoxa jest bodźcem umożliwiającym ocenę wzajemnego położenia spostrzeganych elementów przez każde oko, szczególnie gdy dodatkowo stosuje się dysocjację (np. filtr i pryzmat). Dzięki temu łatwiej ocenić relacje sensoryczne między oczami, zamiast opierać się tylko na spontanicznej fuzji.
Filtr czerwony pomaga rozdzielić bodźce docierające do poszczególnych oczu (dysocjacja) i ułatwia kontrolę tego, które oko widzi dany element testu. To zwiększa czytelność odpowiedzi pacjenta i pozwala interpretować wynik w kategoriach funkcji sensorycznych, a nie tylko subiektywnych odczuć.
Pryzmat pionowy wprowadza kontrolowane przemieszczenie obrazu w osi pionowej, co sprzyja rozdzieleniu obrazów i ogranicza możliwość ich automatycznego zlania przez fuzję. Dzięki temu można lepiej obserwować odpowiedź sensoryczną pacjenta i analizować ustawienie spostrzeganych bodźców.
Wynik badania może ujawnić doznania typu dwojenie, ale istotą opisanego zestawu jest zwykle ocena relacji sensorycznych między oczami, szczególnie korespondencji siatkówkowej. Sama diplopia jest objawem i może być oceniana różnymi metodami; tu chodzi o to, co mówi układ bodźców o współpracy oczu.
Diplopia fizjologiczna to naturalne dwojenie obiektów położonych poza punktem fiksacji u osoby z prawidłowym widzeniem obuocznym. Jest zjawiskiem prawidłowym i wynika z geometrii obu oczu oraz korespondencji siatkówkowej. Nie jest typowym celem testów ukierunkowanych na wykrywanie adaptacji w zezach.
Testy korespondencji oceniają, czy bodźce z obu oczu są "łączone" w jeden kierunek (i czy doszło do adaptacji, np. w zezach). Testy supresji sprawdzają, czy jedno oko nie jest okresowo lub stale hamowane. W praktyce różnią się bodźcami, sposobem dysocjacji i kryteriami interpretacji odpowiedzi pacjenta.
Częsty błąd to traktowanie każdego testu z Maddoxem jako prostego "badania diplopii" bez rozróżnienia, czy celem jest ustawienie osi, fuzja, supresja czy korespondencja. Inny błąd to pomijanie roli dysocjacji (filtr, pryzmat) i wyciąganie wniosków z niepełnego opisu bodźców.
Ocenę korespondencji rozważa się szczególnie wtedy, gdy podejrzewa się adaptacje sensoryczne w przebiegu zeza (np. długotrwałego) lub gdy wyniki innych prób widzenia obuocznego są niespójne z kątem zeza. Informacja o korespondencji pomaga planować postępowanie ortoptyczne i rokowanie sensoryczne.
Najlepiej uczyć się "mapy": nazwa testu → użyte pomoce → co dysocjuje → jaka funkcja jest oceniana. Twórz fiszki: filtr/pryzmat/Maddox i dopasuj do celu (korespondencja, fuzja, supresja, stereopsja). Ćwiczenia praktyczne z opisem bodźców poprawiają rozpoznawanie testów z krótkich stemów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Nie służy głównie do opisu diplopii ani do oceny tłumienia centralnego."

Materiały:

  • Podręczniki z ortoptyki/strabologii omawiające testy sensoryczne i dysocjacyjne
  • Materiały dydaktyczne szkół medycznych dla ortoptystek (ćwiczenia z testów Maddoxa i filtrów)
  • Algorytmy diagnostyki widzenia obuocznego (schemat: fuzja–supresja–korespondencja–stereopsja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego