KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 12.
Kąt zeza zbieżnego podczas spojrzenia w dół zwiększa się i przy spojrzeniu ku górze zmniejsza się w przypadku rozpoznania u pacjenta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zespole V przy ezodewiacji kąt jest większy podczas spojrzenia w dół i mniejszy przy spojrzeniu ku górze. Dlatego opis "zwiększa się w dół, zmniejsza w górę" odpowiada rozpoznaniu "ezotropii z zespołem V". Odpowiedzi z zespołem A odwracają tę zależność, a "ezoforia" dotyczy odchylenia utajonego.

Pełne wyjaśnienie:

Wzorce A i V (pattern strabismus) opisują, jak zmienia się wielkość odchylenia w zależności od kierunku spojrzenia, szczególnie między spojrzeniem ku górze i ku dołowi. W pytaniu podano, że kąt zeza zbieżnego (czyli ezodewiacji) zwiększa się przy spojrzeniu w dół oraz zmniejsza się przy spojrzeniu ku górze.

Taki układ jest charakterystyczny dla zespołu V w przypadku ezodewiacji: większe odchylenie w dół i mniejsze w górę. Z tego powodu odpowiedź "ezotropii z zespołem V" jest właściwa.

Pozostałe propozycje są błędne z dwóch typowych powodów:

  • "ezotropii z zespołem A" – w zespole A zależność jest odwrotna w porównaniu do opisu z pytania (kierunki, w których kąt jest większy/mniejszy, nie pasują do wskazanego wzorca).
  • Odpowiedzi z "ezoforią" – ezoforia oznacza odchylenie utajone, ujawniające się przy zniesieniu fuzji, a pytanie dotyczy zmiany kąta zeza (tropii), czyli odchylenia jawnego. Nawet gdyby sam wzorzec A/V był dobrany prawidłowo, typ odchylenia (foria vs tropia) nie odpowiada treści.

W praktyce klinicznej warto pamiętać o dwóch krokach interpretacji: (1) najpierw ustalić, czy mamy do czynienia z tropią czy forią, a dopiero (2) określić, czy zmienność w pionowych pozycjach spojrzenia spełnia kryteria wzorca A lub V. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi "po literze" bez analizy znaczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół V to wzorzec, w którym wielkość odchylenia w spojrzeniach pionowych zmienia się tak, że różni się między spojrzeniem ku górze i ku dołowi. W praktyce opisuje się, czy kąt jest większy w dół czy w górę, co pomaga nazwać wzorzec A lub V.
Analizuje się, w którym kierunku spojrzenia kąt ezodewiacji rośnie. Jeśli przy spojrzeniu w dół kąt jest większy, a przy spojrzeniu w górę mniejszy, odpowiada to wzorcowi V dla ezodewiacji. Kluczowa jest ocena porównawcza tych dwóch pozycji.
Ezotropia to odchylenie jawne (tropia) widoczne w warunkach zwykłego patrzenia, a ezoforia to odchylenie utajone, ujawniane po zniesieniu fuzji. Pomylenie tych pojęć prowadzi do wyboru opcji o dobrym wzorcu A/V, ale z nieprawidłowym typem zaburzenia.
Oznacza to, że podczas kierowania oczu ku dołowi wielkość odchylenia jest większa niż w pozycji na wprost lub w spojrzeniu ku górze. W badaniu ortoptycznym porównuje się pomiary w różnych pozycjach spojrzenia, aby wykryć wzorzec A/V i opisać zmienność kąta.
Najczęściej myli się kierunek, w którym kąt ma być większy (odwrócenie zależności), oraz miesza się tropię z forią. Częsta jest też strategia "na literę" (wybór V, bo kojarzy się intuicyjnie z górą), bez sprawdzenia, co dokładnie opisano w treści pytania.
W uproszczeniu egzaminacyjnym traktuje się je jako przeciwstawne wzorce zmienności w spojrzeniach pionowych. W praktyce klinicznej ważne jest jednak, by zawsze odnieść wzorzec do rodzaju dewiacji (np. ezodewiacja) i do konkretnych pomiarów w górze i w dole.
Wykonuje się to podczas oceny w kilku pozycjach spojrzenia (np. w ramach badania w różnych kierunkach), aby wykryć zależność kąta od kierunku patrzenia. Jest to szczególnie przydatne, gdy podejrzewa się wzorzec A/V lub współistnienie zaburzeń mięśni skośnych.
Najpierw ustal, czy opis dotyczy ezodewiacji (zez zbieżny), a potem zapamiętaj regułę: w omawianym schemacie egzaminacyjnym taki opis odpowiada zespołowi V dla ezotropii. Dopiero na końcu sprawdź, czy odpowiedź mówi o tropii, a nie o forii.
Poprawne nazwanie wzorca ułatwia komunikację w zespole medycznym, planowanie dalszej diagnostyki i interpretację wyników kontroli. W praktyce może też wskazywać na potrzebę dokładniejszej oceny funkcji mięśni odpowiedzialnych za ruchy w pionie i w skośnych kierunkach spojrzenia.
Ćwicz rozróżnianie: tropia vs foria oraz "w którym kierunku kąt rośnie". Pomaga robienie krótkich fiszek: opis słowny → nazwa wzorca. Dodatkowo warto rozwiązywać zadania z interpretacji pomiarów w pozycjach spojrzenia, bo to najczęstszy kontekst pytań.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w zespole V przy ezodewiacji kąt jest większy podczas spojrzenia w dół i mniejszy przy spojrzeniu ku górze.

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) – "Pattern Strabismus (A and V Patterns)" https://eyewiki.org/Pattern_Strabismus (accessed 2026-02-27)
  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) – "Esotropia" https://eyewiki.org/Esotropia (accessed 2026-02-27)
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – "Strabismus" https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560782/ (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ortoptyki/strabologii omawiające wzorce A i V
  • Materiały dydaktyczne o badaniu w 9 pozycjach spojrzenia i interpretacji wyników
  • Artykuły przeglądowe o pattern strabismus (A-pattern/V-pattern) w wiarygodnych źródłach klinicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego