W pytaniu chodzi o składki na ubezpieczenia społeczne potrącane z wynagrodzenia brutto pracownika zatrudnionego na umowę o pracę. Na liście płac rozdziela się dwie grupy obciążeń: (1) potrącenia finansowane przez pracownika oraz (2) składki finansowane dodatkowo przez pracodawcę jako koszt zatrudnienia.
Dla pracownika potrącane są trzy podstawowe składki społeczne: emerytalna 9,76%, rentowa 1,50% i chorobowa 2,45%. Te potrącenia są liczone od podstawy wymiaru (w typowej sytuacji od kwoty brutto) i obniżają kwotę, którą pracownik otrzyma "na rękę", a także wpływają na dalsze elementy rozliczenia (np. podstawę opodatkowania).
Odpowiedź "rentowa 1,50%, chorobowa 2,45%" jest poprawna, bo precyzyjnie wskazuje stawki pracownika (potrącane z brutto).
Pozostałe propozycje odwołują się do typowych pomyłek:
- "rentowa 6,50%, chorobowa 2,45%" – 6,50% to standardowo część rentowa finansowana przez pracodawcę, więc nie jest to potrącenie z wynagrodzenia pracownika.
- "rentowa 4,50%, chorobowa 1,50%" – zawiera nieprawidłowe wartości i dodatkowo miesza stawki między rodzajami ubezpieczeń.
- "rentowa 2,45%, chorobowa 1,50%" – to zamiana stawek (2,45% dotyczy chorobowego, a 1,50% rentowego po stronie pracownika), co często wynika z mechanicznego zapamiętywania liczb bez przypisania ich do nazwy składki.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj, czy pytanie dotyczy potrąceń pracownika, czy kosztów pracodawcy. Różnice stawek (zwłaszcza przy ubezpieczeniu rentowym) są najczęstszą przyczyną błędów.
