KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Na podstawie przedstawionych w tabeli pozycji z listy płac ustal podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Wybrane pozycje z listy płac".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa składki zdrowotnej pracownika to przychód ze składników wynagrodzenia pomniejszony wyłącznie o składki społeczne finansowane przez pracownika. Z tabeli: 3 300,00 + 165,00 + 274,23 = 3 739,23; następnie 3 739,23 − 475,05 = 3 264,18 zł. Koszty uzyskania przychodów nie zmniejszają tej podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla pracownika. Zgodnie z podaną w kontekście zasadą, podstawą jest przychód pracownika (w rozumieniu przepisów podatkowych) pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. To oznacza, że najpierw sumuje się składniki stanowiące przychód, a potem odejmuje się potrącenia ZUS pracownika.

Krok 1. Ustalenie przychodu (składniki brutto)
Do przychodu wliczamy: wynagrodzenie zasadnicze, premię regulaminową oraz wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Z tabeli: 3 300,00 zł + 165,00 zł + 274,23 zł = 3 739,23 zł.

Krok 2. Odjęcie składek społecznych finansowanych przez pracownika
Od ustalonego przychodu odejmujemy wskazane w tabeli składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika: 3 739,23 zł − 475,05 zł = 3 264,18 zł. To jest poszukiwana podstawa składki zdrowotnej.

Dlaczego nie odejmuje się kosztów uzyskania przychodów?
Koszty uzyskania przychodów służą do obliczenia podstawy opodatkowania, a nie podstawy składki zdrowotnej. Dlatego pozycja "Koszty uzyskania przychodów 250,00 zł" nie może zmniejszyć 3 264,18 zł.

Wyjaśnienie błędnych wyników (typowe pomyłki)

  • Wynik 3 739,23 zł powstaje, gdy ktoś policzy tylko sumę przychodu i zapomni odjąć składek społecznych pracownika.
  • Wynik 3 014,18 zł (3 264,18 − 250,00) wynika z błędu polegającego na niesłusznym odjęciu kosztów uzyskania przychodów od podstawy zdrowotnej.
  • Wynik 2 989,95 zł to skutek podwójnego błędu: pominięcia wynagrodzenia chorobowego w przychodzie oraz dalszych nieprawidłowych potrąceń.

W praktyce kadrowo-płacowej warto zapamiętać zasadę: podstawa zdrowotna = przychód brutto z listy płac − składki społeczne pracownika, bez KUP.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której liczy się składkę zdrowotną (stawka 9%). Dla pracownika jest to przychód ze stosunku pracy pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Nie jest to to samo co podstawa opodatkowania.
Wlicza się składniki stanowiące przychód pracownika, np. wynagrodzenie zasadnicze, premie i dodatki oraz wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę. Kluczowe jest to, czy dana wypłata jest przychodem w rozumieniu przepisów podatkowych.
Koszty uzyskania przychodów (KUP) służą do obliczania podatku i zmniejszają podstawę opodatkowania, ale nie są potrąceniem składkowym. Podstawa zdrowotna jest liczona od przychodu pomniejszonego jedynie o składki społeczne pracownika.
Najpierw zsumuj wszystkie pozycje stanowiące przychód (wynagrodzenie zasadnicze, premie, wynagrodzenie chorobowe itp.). Następnie odejmij od tej sumy składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Wynik to podstawa składki zdrowotnej.
Tak. Wynagrodzenie chorobowe wypłacane przez pracodawcę (za pierwszą część niezdolności do pracy) jest przychodem pracownika, więc co do zasady wlicza się je do podstawy składki zdrowotnej. Błąd polega na traktowaniu go jak świadczenia "poza listą płac".
Odejmuje się składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika (np. emerytalną, rentową, chorobową oraz wypadkową, jeśli dotyczy i jest wskazana jako finansowana przez ubezpieczonego). Nie odejmuje się KUP ani zaliczki na podatek.
Tak, to jedna z najczęstszych pomyłek. Podstawa opodatkowania PIT jest zwykle niższa, bo uwzględnia m.in. KUP. Podstawa składki zdrowotnej nie jest pomniejszana o KUP, dlatego często wychodzi wyższa niż podstawa podatku.
Wynik powinien być: mniejszy od sumy przychodu brutto (bo odejmujesz składki społeczne pracownika), ale zwykle większy od podstawy opodatkowania (bo nie odejmujesz KUP). Dobra praktyka to szybka kontrola: brutto − składki społeczne.
Najczęściej: (1) odjęcie KUP od podstawy zdrowotnej, (2) pominięcie wynagrodzenia chorobowego w przychodzie, (3) odjęcie składek finansowanych przez pracodawcę zamiast tych finansowanych przez pracownika, (4) zatrzymanie się na sumie brutto bez odjęcia składek społecznych.
Liczy się ją przy sporządzaniu listy płac oraz przy kontroli naliczeń w programie kadrowo-płacowym. Jest potrzebna do wyliczenia kwoty składki zdrowotnej (9% podstawy) oraz do prawidłowego wykazania danych w rozliczeniach składkowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Podstawa składki zdrowotnej pracownika to przychód ze składników wynagrodzenia pomniejszony wyłącznie o składki społeczne finansowane przez pracownika."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 81, Dz.U. 2025 poz. 1461

Materiały:

  • Tekst ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (zakres art. 81)
  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości płac (listy płac: brutto-netto)
  • Przykładowe zestawy zadań egzaminacyjnych z EKA.5 dotyczące naliczania składek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego