Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 27.
Składowiska odpadów niebezpiecznych mogą być lokalizowane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lokalizacja składowiska odpadów niebezpiecznych powinna minimalizować ryzyko awarii i migracji zanieczyszczeń. Teren o niewielkim nachyleniu sprzyja stabilności i ogranicza spływ powierzchniowy, natomiast lasy ochronne, obszary osuwiskowe/krasowe oraz tereny zagrożone zalaniem są niekorzystne i zwykle wykluczane.

Pełne wyjaśnienie:

Składowiska odpadów niebezpiecznych projektuje się tak, aby ograniczyć do minimum ryzyko uwolnienia zanieczyszczeń do środowiska (gleby, wód powierzchniowych i podziemnych) oraz ryzyko awarii konstrukcji. Jednym z podstawowych kryteriów jest bezpieczeństwo geotechniczne i warunki terenowe.

Odpowiedź "na terenach o nachyleniu mniejszym niż 10°." jest uzasadniona, ponieważ niewielkie nachylenie terenu sprzyja:

  • stateczności nasypów i skarp składowiska,
  • łatwiejszemu wykonaniu warstw uszczelniających i drenażowych,
  • zmniejszeniu ryzyka erozji i niekontrolowanego spływu wód opadowych.

Pozostałe lokalizacje są niekorzystne z przyczyn ochronnych i bezpieczeństwa:

  • "na obszarach lasów ochronnych." – takie obszary pełnią funkcje ochronne (np. glebo- i wodochronne), a ingerencja inwestycyjna może kolidować z ich przeznaczeniem oraz utrudniać kompensację przyrodniczą.
  • "w strefach osuwisk w wyniku zjawisk krasowych." – osuwiska i zjawiska krasowe oznaczają podwyższone ryzyko deformacji podłoża, zapadlisk i utraty szczelności barier, co jest szczególnie groźne przy odpadach niebezpiecznych.
  • "na terenach narażonych na zalanie w przypadku uszkodzenia budowli piętrzących." – zalanie może doprowadzić do rozmycia warstw, wypłukania zanieczyszczeń oraz awaryjnego rozprzestrzenienia skażenia na duży obszar.

W praktyce osoba zajmująca się oceną stanu środowiska powinna umieć rozpoznać czynniki wykluczające (niestabilne podłoże, zagrożenia hydrologiczne, obszary wrażliwe) oraz wskazać warunki sprzyjające bezpiecznej lokalizacji i eksploatacji obiektu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza nachylenie terenu w kontekście składowiska odpadów?
Nachylenie terenu to spadek powierzchni gruntu. Dla składowiska ma znaczenie, bo wpływa na stateczność skarp, ryzyko erozji oraz sposób spływu wód opadowych. Zbyt stromy teren utrudnia wykonanie uszczelnień i zwiększa ryzyko awarii oraz transportu zanieczyszczeń.
Dlaczego składowiska odpadów niebezpiecznych nie powinny być w strefach osuwisk?
Osuwiska oznaczają ruchy mas ziemnych i utratę stabilności podłoża. To może uszkodzić warstwy izolacyjne, drenaż i systemy odprowadzania odcieków, a w konsekwencji zwiększyć ryzyko emisji substancji niebezpiecznych do gleby i wód. Dodatkowo utrudnia to monitoring i naprawy.
Co to są zjawiska krasowe i czemu są groźne dla składowisk?
Kras to procesy rozpuszczania skał (np. wapieni), które mogą tworzyć pustki, kanały i zapadliska. Dla składowiska oznacza to ryzyko nagłych deformacji podłoża i powstania dróg szybkiej migracji zanieczyszczeń do wód podziemnych, nawet gdy na powierzchni nie widać problemu.
Dlaczego lokalizacja na terenach zalewowych jest problemem dla składowiska?
Zalanie może doprowadzić do rozmycia skarp, uszkodzenia zabezpieczeń, a także do awaryjnego rozprzestrzenienia odcieków i zanieczyszczeń na większy obszar. Woda utrudnia również działania ratunkowe i eksploatację. Dlatego w ocenie lokalizacji analizuje się ryzyka hydrologiczne.
Czy lasy ochronne mogą być miejscem budowy składowiska?
Zwykle jest to bardzo problematyczne, ponieważ lasy ochronne pełnią funkcje środowiskowe (m.in. ochronę gleb i wód, stabilizację stoków, ochronę klimatu lokalnego). Inwestycja składowiskowa może naruszać te funkcje i kolidować z celami ochronnymi terenu, co stanowi silny argument przeciw lokalizacji.
Jakie badania terenu wykonuje się przed wyborem lokalizacji składowiska?
Typowo wykonuje się rozpoznanie geologiczne i geotechniczne (nośność, stateczność, osuwiska), ocenę hydrogeologiczną (poziom wód, kierunek przepływu), analizę zagrożeń powodziowych oraz inwentaryzację przyrodniczą. Celem jest wykrycie czynników wykluczających i zaprojektowanie zabezpieczeń.
Jakie ryzyko powoduje zbyt duże nachylenie terenu pod składowisko?
Duże nachylenie zwiększa ryzyko zsuwów i erozji, utrudnia budowę szczelnych warstw oraz prowadzi do szybszego spływu wód opadowych po powierzchni. To może zwiększać ilość i dynamikę odcieków oraz przyspieszać transport zanieczyszczeń. W praktyce rosną też koszty stabilizacji i odwodnienia.
Co najczęściej myli uczniów w pytaniach o lokalizację składowisk?
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "najmniej strasznej" bez zrozumienia mechanizmów ryzyka (osuwiska, kras, zalanie). Uczniowie mylą też pojęcia geologiczne lub ignorują wpływ wody na awarie. Warto uczyć się przez kojarzenie: stabilne podłoże i małe ryzyka hydrologiczne.
Jak rozpoznać w zadaniu odpowiedź związaną z ryzykiem hydrologicznym?
Wskazówkami są słowa dotyczące wody i zalewania: "zalanie", "powódź", "piętrzenie", "budowle piętrzące", "teren zalewowy", "podtopienia". W kontekście składowiska takie sformułowania zwykle sygnalizują lokalizację niekorzystną, bo zwiększają ryzyko awaryjnej migracji zanieczyszczeń.
Jak przygotować się do egzaminu z kryteriów lokalizacji obiektów odpadowych?
Ułóż listę czynników wykluczających: niestabilne podłoże (osuwiska, kras), zagrożenia wodne (zalanie), obszary wrażliwe przyrodniczo oraz miejsca utrudniające monitoring. Następnie ćwicz na przykładach zadań, tłumacząc każdą decyzję jednym mechanizmem ryzyka (woda, stabilność, ochrona).
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Lokalizacja składowiska odpadów niebezpiecznych powinna minimalizować ryzyko awarii i migracji zanieczyszczeń."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gospodarki odpadami (składowanie, zabezpieczenia, oddziaływania)
  • Materiały szkolne z geologii inżynierskiej i geotechniki (osuwiska, stateczność skarp)
  • Opracowania o hydrogeologii i ochronie wód podziemnych w rejonie składowisk
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego