KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 13.
Które sole nie ulegają hydrolizie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sole utworzone z mocnego kwasu i mocnej zasady nie ulegają hydrolizie, ponieważ ich jony (sprzężone z mocnymi elektrolitami) nie wykazują istotnych właściwości kwasowo-zasadowych w wodzie. W efekcie roztwór ma w przybliżeniu odczyn obojętny, a równowagi hydrolizy są pomijalne.

Pełne wyjaśnienie:

Hydroliza soli to reakcja jonów soli z wodą prowadząca do powstawania jonów H+ lub OH, a więc do zmiany odczynu roztworu. Kluczowe jest, czy kation lub anion jest sprzężony ze słabą zasadą lub słabym kwasem. Jeśli tak, taki jon może "zabrać" lub "oddać" proton w reakcji z wodą i wtedy hydroliza zachodzi.

Odpowiedź "Mocnego kwasu i mocnej zasady." jest poprawna, bo:

  • anion pochodzący od mocnego kwasu jest bardzo słabą zasadą (praktycznie nie ulega protonowaniu w wodzie),
  • kation pochodzący od mocnej zasady jest bardzo słabym kwasem (praktycznie nie ulega odszczepieniu protonu w wodzie),
  • w konsekwencji ani kation, ani anion nie inicjuje istotnej reakcji z wodą, więc hydroliza jest zaniedbywalna, a roztwór jest w przybliżeniu obojętny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Mocnego kwasu i słabej zasady." – kation będący sprzężonym kwasem słabej zasady wykazuje właściwości kwasowe i reaguje z wodą, tworząc H+. Roztwór staje się kwaśny, więc hydroliza zachodzi.
  • "Słabego kwasu i mocnej zasady." – anion będący sprzężoną zasadą słabego kwasu jest zasadowy i reaguje z wodą, tworząc OH. Roztwór staje się zasadowy, więc hydroliza zachodzi.
  • "Słabego kwasu i słabej zasady." – hydroliza może zachodzić po obu stronach (kationowej i anionowej). Odczyn zależy od relacji "sił" (w praktyce od wartości stałych równowagi), ale sam fakt hydrolizy jest typowy.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę "mocny + mocny → brak hydrolizy", "mocny + słaby → hydroliza po stronie słabego", a przy "słaby + słaby" spodziewaj się hydrolizy i konieczności analizy, jaki odczyn przeważy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hydroliza soli to reakcja jonów soli z wodą, w której powstają jony H+ lub OH. Skutkiem jest zmiana pH roztworu (kwaśny lub zasadowy), jeśli przynajmniej jeden jon jest sprzężony ze słabym kwasem lub słabą zasadą.
Bo ich jony są sprzężone z mocnymi elektrolitami i są bardzo słabymi "uczestnikami" reakcji kwasowo-zasadowych w wodzie. Nie tworzą w zauważalnym stopniu H+ ani OH, więc pH pozostaje w przybliżeniu obojętne.
Sprawdź, z czego pochodzi jon: kation od słabej zasady zwykle hydrolizuje (zachowuje się kwasowo), a anion od słabego kwasu zwykle hydrolizuje (zachowuje się zasadowo). Jeśli oba są od "mocnych", hydroliza jest pomijalna.
Zwykle jest około 7 (obojętne) w warunkach szkolnych, bo hydroliza nie zachodzi w istotnym stopniu. W praktyce laboratoryjnej drobne odchylenia mogą wynikać np. z zanieczyszczeń lub efektów aktywności, ale reguła egzaminacyjna pozostaje taka sama.
Nie. Każda sól ulega dysocjacji na jony, ale hydroliza zachodzi tylko wtedy, gdy jon reaguje z wodą w równowadze kwasowo-zasadowej. Typowy brak hydrolizy dotyczy soli powstałych z mocnego kwasu i mocnej zasady.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie hydrolizy z dysocjacją, utożsamianie "mocny" ze "stężony", oraz mechaniczne zgadywanie bez sprawdzenia, czy jon pochodzi od słabego kwasu lub słabej zasady. Warto zawsze analizować pochodzenie kationu i anionu.
Na egzaminie zwykle korzysta się z wiedzy pamięciowej (lista mocnych kwasów i mocnych zasad) albo z informacji w zadaniu. W nauce analitycznej pomaga też rozumienie stałych dysocjacji: duża dysocjacja oznacza "mocny" elektrolit, mała – "słaby".
Gdy przygotowujesz roztwory o określonym pH, dobierasz wskaźnik do miareczkowania albo interpretujesz pH roztworów soli. Hydroliza wpływa na to, czy roztwór będzie zakwaszał lub alkalizował środowisko, co ma znaczenie dla reakcji i stabilności analitów.
"Obojętna" (w sensie hydrolizy) to zwykle sól mocnego kwasu i mocnej zasady. "Kwaśna" (hydrolizująca kwasowo) ma kation od słabej zasady, a "zasadowa" (hydrolizująca zasadowo) ma anion od słabego kwasu. Przy słaby–słaby odczyn zależy od relacji sił.
Utrwal listę typowych mocnych kwasów i zasad oraz regułę: mocny+mocny brak hydrolizy, mocny+słaby hydroliza po stronie słabego, słaby+słaby hydroliza obustronna. Rozwiązuj krótkie zadania z przewidywania odczynu roztworu i uzasadniania wyboru.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Sole utworzone z mocnego kwasu i mocnej zasady nie ulegają hydrolizie, ponieważ ich jony (sprzężone z mocnymi elektrolitami) nie wykazują istotnych właściwości kwasowo-zasadowych w wodzie."

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, rozdział "Acid–Base Equilibria" (sekcje o hydrolizie soli / roztworach soli) https://openstax.org/details/books/chemistry-2e - accessed 2026-02-28
  • ChemLibreTexts, temat "Salt Hydrolysis / pH of Salt Solutions" (materiały o hydrolizie soli i odczynie roztworów soli) https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Analytical_Chemistry - accessed 2026-02-28
  • IUPAC Gold Book, hasła definicyjne związane z hydrolizą i równowagami kwasowo-zasadowymi (definicje terminów) https://goldbook.iupac.org/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: rozdział o hydrolizie soli i równowagach kwasowo-zasadowych
  • Zadania rachunkowe i problemowe z pH roztworów soli (bez konieczności liczb w tym pytaniu)
  • Tablice mocy kwasów i zasad (lista przykładów mocnych i słabych elektrolitów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego