W operacji spęczania (odkształcania osiowego) często podaje się gniot jednostkowy jako procentowe zmniejszenie wymiaru w kierunku działania siły. W tym zadaniu chodzi o wysokość próbki/kształtki.
Jeżeli wysokość początkowa wynosi h0 = 400 mm, a wymagany gniot jednostkowy to 40%, to oznacza to, że wysokość ma się zmniejszyć o 40% wartości początkowej. Liczymy więc ubytek wysokości:
1) 40% z 400 mm: 0,40 · 400 mm = 160 mm.
2) Wysokość końcowa to wysokość początkowa pomniejszona o ubytek: h = 400 mm − 160 mm = 240 mm.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- "300 mm" mogłoby wynikać z pomylenia 40% z 100 mm (co jest nieprawidłowe) albo z intuicyjnego "odjęcia czegoś" bez policzenia procentu.
- "400 mm" oznaczałoby brak gniotu (0%), czyli nie spełnia wymagania dokumentacji technologicznej.
- "160 mm" to sam ubytek wysokości (40% z 400 mm), a nie wysokość końcowa; często pojawia się tu błąd polegający na uznaniu części procentowej za wynik końcowy.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel dwa kroki: najpierw policz ile wynosi zmiana (procent z h0), a dopiero potem wyznacz wielkość końcową (h0 minus zmiana). To ogranicza ryzyko pomyłek przy zadaniach z gniotem i redukcją wymiaru.
