KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 30.
Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu nie zawiera
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu ma przede wszystkim umożliwić jednoznaczną identyfikację dokumentacji przeznaczonej do wycofania, dlatego zawiera m.in. sygnaturę, znak akt/sprawy i wskazanie jednostki/komórki. Informacja o stanie zachowania materiałów archiwalnych nie jest typowym elementem takiego spisu brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu jest zestawieniem, które ma umożliwić identyfikację oraz rozliczenie dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do wyłączenia z zasobu i zniszczenia (po spełnieniu warunków proceduralnych). Z tego powodu w spisie kluczowe są dane, które pozwalają bez wątpliwości wskazać, jaką dokumentację obejmuje brakowanie oraz skąd ona pochodzi.

Odpowiedź "informacji o stanie zachowania materiałów archiwalnych." jest poprawna, ponieważ opis stanu zachowania dotyczy typowo oceny fizycznej materiałów (częściej w kontekście opracowania, konserwacji lub udostępniania materiałów archiwalnych), a nie jest podstawowym, wymaganym elementem spisu dokumentacji niearchiwalnej przeznaczonej do brakowania. Spis brakowania ma charakter ewidencyjno-identyfikacyjny, a nie konserwatorski.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "sygnatury archiwalnej brakowanej dokumentacji." – sygnatura (numer/oznaczenie jednostki/teczki w ewidencji) jest typową daną identyfikującą, ułatwia kontrolę i rozliczenie dokumentacji.
  • "oznaczenia kancelaryjnego (znaku akt albo znaku sprawy, jeżeli było stosowane)." – znak akt/sprawy wiąże dokumentację z systemem kancelaryjnym i pozwala odtworzyć kontekst jej wytworzenia; bywa niezbędny do jednoznacznego wskazania teczek/spraw.
  • "nazwy jednostki organizacyjnej, której dokumentacja niearchiwalna jest brakowana." – wskazanie komórki/jednostki organizacyjnej porządkuje odpowiedzialność i pochodzenie dokumentacji, co jest ważne przy uzgadnianiu i kontroli brakowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się elementy "opisowe" (np. stan zachowania) oraz elementy "identyfikacyjne" (sygnatura, znaki, komórka), w przypadku spisów brakowania zwykle właściwe są elementy identyfikacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to procedura wyłączania dokumentacji niearchiwalnej z zasobu i przeznaczania jej do zniszczenia po spełnieniu warunków (np. upływ okresów przechowywania i zgody wymagane w danej jednostce). Celem jest uporządkowanie zasobu i ograniczenie przechowywania akt bez wartości archiwalnej.
Spis służy głównie do jednoznacznej identyfikacji dokumentacji przeznaczonej do brakowania oraz do jej rozliczenia (co dokładnie i z jakiej komórki organizacyjnej ma zostać wycofane). To dokument porządkujący i kontrolny, a nie opis konserwatorski.
Sygnatura jest praktycznym identyfikatorem teczki/jednostki w ewidencji. W spisie brakowania pomaga szybko odszukać wskazaną dokumentację, porównać ją ze stanem ewidencyjnym i uniknąć pomyłek (np. brakowania nie tej teczki, która była planowana).
Znak akt (a czasem znak sprawy) to oznaczenie kancelaryjne wynikające z systemu klasyfikacji i rejestracji. Jeśli był stosowany w danej jednostce, jego podanie w spisie brakowania ułatwia powiązanie teczki ze spisem spraw, wykazem akt lub innymi rejestrami.
Najczęściej są to dane pozwalające wskazać dokumentację bez wątpliwości: oznaczenia ewidencyjne (np. sygnatura), oznaczenia kancelaryjne (np. znak akt/sprawy, jeśli stosowany), nazwa komórki organizacyjnej oraz inne elementy porządkujące wykaz. Klucz to identyfikacja, nie ocena stanu.
Zwykle nie jest to podstawowy element spisu brakowania. Spis ma charakter ewidencyjny i ma wskazać, co jest brakowane. Informacje o stanie zachowania mogą mieć znaczenie w innych dokumentach lub czynnościach (np. ocena uszkodzeń), ale nie stanowią typowej pozycji spisu brakowania.
Wskazanie jednostki/komórki organizacyjnej porządkuje pochodzenie dokumentacji i odpowiedzialność za jej wytworzenie oraz przekazanie. Ułatwia to kontrolę zgodności brakowania z ewidencją, wyjaśnianie rozbieżności i komunikację z właściwymi komórkami w trakcie procedury.
Częsty błąd to przenoszenie wymagań z opisu materiałów archiwalnych na dokumentację niearchiwalną (np. wybór informacji o stanie zachowania). Drugi błąd to mylenie pojęć: sygnatura vs znak akt/sprawy. Pomaga zasada: spis brakowania = identyfikatory i pochodzenie.
Spis przygotowuje się wtedy, gdy dokumentacja osiągnęła warunki do wycofania (np. upłynął okres przechowywania) i jednostka planuje przeprowadzić brakowanie. W praktyce bywa to element przeglądu zasobu i porządkowania akt przed ich fizycznym zniszczeniem.
Dokumentacja niearchiwalna to taka, która po określonym czasie może być brakowana (zniszczona) zgodnie z procedurą. Materiały archiwalne mają trwałą wartość i podlegają wieczystemu przechowywaniu, więc co do zasady nie są przeznaczone do brakowania. To rozróżnienie często decyduje o poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że informacja o stanie zachowania materiałów archiwalnych nie jest typowym elementem takiego spisu brakowania.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dot. brakowania i ewidencji dokumentacji
  • Wzory formularzy/spisów brakowania stosowane w praktyce archiwów zakładowych
  • Komentarze metodyczne do instrukcji kancelaryjnych i archiwalnych (opracowania szkoleniowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego