KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu nie zawiera
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spis dokumentacji przeznaczonej do brakowania służy identyfikacji dokumentacji niearchiwalnej i zwykle zawiera dane ewidencyjne (np. sygnaturę, znak akt/sprawy, nazwę komórki organizacyjnej). Nie jest to narzędzie opisu konserwatorskiego, więc nie wymaga informacji o stanie zachowania materiałów archiwalnych.

Pełne wyjaśnienie:

Spis dokumentacji podlegającej brakowaniu ma przede wszystkim charakter identyfikacyjno-ewidencyjny: pozwala jednoznacznie wskazać, jaka dokumentacja niearchiwalna ma zostać wycofana z zasobu i zniszczona zgodnie z procedurą. Z tego powodu w spisie umieszcza się dane, które ułatwiają rozpoznanie teczek/spraw oraz ich pochodzenie organizacyjne.

Informacja o stanie zachowania materiałów archiwalnych nie jest typowym elementem spisu brakowania, ponieważ:

  • brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, a nie materiałów archiwalnych przeznaczonych do wieczystego przechowywania,
  • "stan zachowania" to parametr kojarzony raczej z opisem zasobu archiwalnego (np. oceną fizycznej kondycji jednostki), a nie z formalnym wykazem przeznaczonym do brakowania,
  • celem spisu jest wykazanie, co ma być brakowane i skąd pochodzi, a nie ocena cech fizycznych materiału.

Dlatego odpowiedź wskazująca, że spis nie zawiera informacji o stanie zachowania materiałów archiwalnych, jest właściwa.

Pozostałe odpowiedzi opisują elementy, które są logicznie związane z identyfikacją dokumentacji:

  • Sygnatura archiwalna brakowanej dokumentacji – pozwala odnaleźć jednostkę w archiwum zakładowym i powiązać ją z ewidencją.
  • Oznaczenie kancelaryjne (znak akt/znak sprawy) – jeżeli było stosowane, wspiera jednoznaczne przypisanie dokumentów do systemu kancelaryjnego i ułatwia kontrolę formalną.
  • Nazwa jednostki organizacyjnej – wskazuje komórkę wytwarzającą/przechowującą, co jest istotne dla ustalenia pochodzenia dokumentacji i odpowiedzialności za jej kompletność.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: spis brakowania = identyfikacja i pochodzenie dokumentacji, a nie opis stanu fizycznego materiałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to formalna procedura wycofania dokumentacji niearchiwalnej z zasobu po upływie okresu przechowywania. Jej celem jest usunięcie akt, które nie mają wartości archiwalnej, przy zachowaniu kontroli i udokumentowania tego procesu.
Zwykle wpisuje się dane pozwalające jednoznacznie zidentyfikować akta: oznaczenia ewidencyjne (np. sygnatury), oznaczenia kancelaryjne (znak akt/sprawy, jeśli stosowano), a także informacje o pochodzeniu, np. komórce organizacyjnej. Spis ma ułatwiać kontrolę i odnalezienie teczek.
Spis brakowania dotyczy dokumentacji niearchiwalnej i służy jej identyfikacji, a nie ocenie konserwatorskiej. "Stan zachowania" to cecha typowa dla opisu materiałów archiwalnych przechowywanych wieczyście, a nie dla wykazu akt przeznaczonych do zniszczenia.
Sygnatura archiwalna identyfikuje jednostkę w ewidencji archiwum zakładowego (np. teczkę). Znak sprawy jest oznaczeniem kancelaryjnym nadawanym w toku prowadzenia sprawy w komórce organizacyjnej. W spisie brakowania mogą występować oba, ale pełnią różne funkcje.
Wpisuje się je wtedy, gdy w danej jednostce stosowano taki system oznaczeń kancelaryjnych i jest on widoczny na teczkach lub w rejestrach. Znak akt/sprawy pomaga powiązać dokumentację z wykazem akt i ułatwia weryfikację, czy kwalifikacja i okresy przechowywania są prawidłowe.
Tak, ponieważ wskazuje pochodzenie dokumentacji (kto ją wytworzył i przechowywał). Ułatwia to kontrolę kompletności spisu, rozliczenie odpowiedzialności oraz weryfikację, czy brakowanie dotyczy właściwych akt. To typowa informacja porządkowa w wykazach i spisach.
Najczęstsze błędy to: mieszanie dokumentacji niearchiwalnej z materiałami archiwalnymi, brak danych identyfikacyjnych (np. sygnatur), niekonsekwentne stosowanie znaków kancelaryjnych oraz zbyt ogólne opisy utrudniające odnalezienie teczek. Błędy formalne mogą zatrzymać procedurę.
Materiały archiwalne to dokumentacja o trwałej wartości historycznej/dowodowej przeznaczona do stałego przechowywania. Dokumentacja niearchiwalna ma ograniczony okres przechowywania i po jego upływie może zostać brakowana. Rozróżnienie jest kluczowe, bo wpływa na sposób ewidencji i postępowanie z aktami.
Warto ćwiczyć na wzorach: rozpoznawanie wymaganych pól, uzupełnianie spisu na podstawie opisu teczek oraz odróżnianie danych ewidencyjnych od opisów merytorycznych. Dobrą metodą jest też nauka "co do czego służy": spis brakowania = identyfikacja, kontrola, pochodzenie.
Co do zasady nie: materiały archiwalne są przeznaczone do trwałego przechowywania, więc nie traktuje się ich jak dokumentacji niearchiwalnej do zniszczenia. W kontekście egzaminu najważniejsze jest zapamiętanie, że procedury brakowania odnoszą się do akt o ograniczonym okresie przechowywania.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że spis dokumentacji przeznaczonej do brakowania służy identyfikacji dokumentacji niearchiwalnej i zwykle zawiera dane ewidencyjne (np. sygnaturę, znak akt/sprawy, nazwę komórki organizacyjnej).

Materiały:

  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w jednostkach organizacyjnych (materiały szkoleniowe z archiwistyki zakładowej)
  • Podręczniki z archiwistyki zakładowej opisujące procedury brakowania i elementy spisów
  • Wzory formularzy: wniosek o brakowanie, spis dokumentacji przeznaczonej do brakowania, protokół zniszczenia (materiały dydaktyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego