KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 26.
Sprężynę naciągową przedstawiono na rysunku oznaczonym literą
Ilustracja przedstawia cztery różne rysunki techniczne sprężyn, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprężyna naciągowa jest przeznaczona do pracy na rozciąganie i zwykle ma zakończenia umożliwiające zaczepienie, np. haki albo ucha. Na ilustracji należy wybrać rysunek, który pokazuje sprężynę z takimi zakończeniami oraz kierunkiem działania siły rozciągającej. Zgodnie z rysunkiem w zadaniu poprawna jest odpowiedź "B.".

Pełne wyjaśnienie:

Sprężyny w budowie maszyn rozróżnia się m.in. według sposobu obciążenia: na ściskanie, rozciąganie (naciąganie) oraz skręcanie. W tym zadaniu trzeba wskazać sprężynę naciągową, czyli taką, która pracuje głównie wtedy, gdy jest rozciągana (siła działa "ciągnąc" za jej końce).

Typowe cechy rozpoznawcze sprężyny naciągowej na rysunku/zdjęciu:

  • Zaczepy na końcach – najczęściej w formie haków, oczek/uch lub pętli. To pozwala zamocować sprężynę do dwóch elementów mechanizmu.
  • Zwoje zwykle przylegają do siebie w stanie nieobciążonym (w wielu konstrukcjach), bo sprężyna jest projektowana do wydłużania pod obciążeniem.
  • Praca na rozciąganie – istotą jest wzrost długości sprężyny przy przyłożeniu siły.

Odpowiedź "B." jest poprawna, ponieważ (zgodnie z ilustracją do zadania) wskazuje rysunek przedstawiający sprężynę naciągową, czyli element sprężysty przewidziany do zaczepienia i rozciągania.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odpowiadają innym typom sprężyn lub elementom o innym przeznaczeniu:

  • Jeżeli na rysunku widoczna jest sprężyna bez typowych zaczepów i przeznaczona do skracania pod obciążeniem, jest to najczęściej sprężyna ściskana, a nie naciągowa.
  • Jeżeli element ma ramiona lub jest zaprojektowany do pracy w skręcaniu, to wskazuje raczej sprężynę skrętną, spotykaną np. w zawiasach i mechanizmach powrotnych.
  • Jeżeli rysunek pokazuje element sprężysty o innej geometrii (np. talerzowy, piórowy), to również nie jest klasyczna sprężyna naciągowa z zaczepami.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "rozpoznaj element na rysunku" najpierw ustal funkcję (ciągnie czy pcha, skręca czy ściska), a dopiero potem porównuj szczegóły wykonania (zaczepy, ramiona, sposób mocowania). To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa samych zwojów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprężyna naciągowa to sprężyna przeznaczona do pracy na rozciąganie. W stanie spoczynku ma określoną długość, a pod obciążeniem wydłuża się. Zwykle ma zakończenia do mocowania, np. haki albo ucha.
Szukaj cech mocowania na końcach: haki, oczka, pętle. To typowe dla sprężyn naciągowych. Dodatkowo zwróć uwagę, że element ma pracować przy wydłużaniu, a nie przy skracaniu, jak sprężyna ściskana.
Najczęściej spotkasz zakończenia w formie haków lub uch/oczek umożliwiających zaczepienie o sworzeń, śrubę lub inny element. W praktyce warsztatowej to właśnie te zakończenia najszybciej odróżniają ją od sprężyny ściskanej.
Obie mogą mieć podobny kształt zwojów, więc łatwo zadziała "pierwsze wrażenie". Różnicę robi funkcja i detale: sprężyna naciągowa ma zwykle zaczepy i pracuje przy rozciąganiu, a ściskana opiera się końcami i skraca się pod obciążeniem.
Stosuje się je, gdy potrzebna jest siła powrotna przy oddalaniu elementów, np. w mechanizmach powrotnych, zatrzaskach, osłonach, układach napinających czy dźwigniach. Ważne jest poprawne mocowanie na zaczepach oraz dobór długości i siły sprężyny.
Nie zawsze, ale często tak bywa w praktyce. W wielu konstrukcjach zwoje są blisko siebie, bo sprężyna ma "zbierać" luz i reagować na rozciąganie. Kluczowe w rozpoznaniu pozostają jednak zaczepy i przeznaczenie do pracy na rozciąganie.
Najczęstsze to patrzenie tylko na kształt zwojów, a pomijanie końcówek i sposobu pracy. Drugim błędem jest pośpiech i nieuwaga przy oznaczeniach (A–D). Pomaga zasada: najpierw funkcja (ciągnie/pcha), potem szczegóły wykonania.
Sprężyna skrętna ma zwykle ramiona (dźwignie) i pracuje na skręcanie wokół osi. Sprężyna naciągowa pracuje na rozciąganie i ma haki lub ucha do zaczepienia. Na rysunku różnica jest często widoczna właśnie po ramionach vs zaczepach.
Dobór obejmuje m.in. wymagany zakres wydłużenia, siłę przy danym wydłużeniu, długość w stanie swobodnym oraz sposób mocowania (rodzaj haków/uch). W praktyce mechanika ważne jest też sprawdzenie miejsca pracy sprężyny, aby nie ocierała i nie była nadmiernie rozciągana.
Ćwicz na zestawach ilustracji części maszyn i łącz to z funkcją elementu: do czego służy i jak jest obciążany. Rób własne fiszki: sprężyna naciągowa (zaczepy, rozciąganie), ściskana (oparcie, ściskanie), skrętna (ramiona, moment). To przyspiesza decyzję na egzaminie.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Sprężyna naciągowa jest przeznaczona do pracy na rozciąganie i zwykle ma zakończenia umożliwiające zaczepienie, np. haki albo ucha."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Spr%C4%99%C5%BCyna (dostęp: 2026-02-28)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Tension_spring (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw budowy maszyn (dział: sprężyny i elementy sprężyste)
  • Karty katalogowe producentów sprężyn (przykłady sprężyn naciągowych z różnymi zakończeniami)
  • Materiały do rysunku technicznego/odczytu dokumentacji (identyfikacja elementów na rysunkach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego