Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 8.
SprzętStan techniczny
SpektrofotometrW pełni sprawny
MikroskopPęknięte obiektywy
CentryfugaZacinający się mechanizm
Pipeta automatycznaW pełni sprawna
Który sprzęt należy w pierwszej kolejności wyłączyć z użytkowania i zgłosić do serwisu ze względu na bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa podczas pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zacinający się mechanizm centryfugi jest usterką stwarzającą bezpośrednie ryzyko wypadku, bo praca przy wysokich obrotach może stać się niestabilna i niebezpieczna. Dlatego centryfugę należy natychmiast wyłączyć, oznaczyć jako niesprawną i zgłosić do serwisu. Pozostały sprzęt nie wskazuje takiego ryzyka w treści tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W laboratorium priorytet "natychmiast" najczęściej wynika z bezpieczeństwa pracy, a dopiero potem z wygody czy samej użyteczności pomiarowej. Dlatego w pytaniu kluczowe jest sformułowanie: "bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa podczas pracy".

Odpowiedź "Centryfuga" jest poprawna, ponieważ zacinający się mechanizm w urządzeniu z elementami wirującymi oznacza ryzyko niestabilnej pracy przy dużych prędkościach. Taka usterka może prowadzić do gwałtownego zatrzymania, nadmiernych drgań, uszkodzenia elementów wirujących i w konsekwencji do zdarzeń niebezpiecznych dla personelu oraz otoczenia stanowiska. Z perspektywy BHP właściwą reakcją jest wyłączenie urządzenia z użytkowania i pilne zgłoszenie do serwisu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w tym konkretnym ujęciu?

  • "Mikroskop" z pękniętymi obiektywami jest faktycznie sprzętem niesprawnym funkcjonalnie: pogarsza lub uniemożliwia obserwacje, może zafałszować wynik i nie powinien być używany do badań. Jednak opis nie wskazuje na porównywalne, bezpośrednie zagrożenie wypadkowe podczas pracy (jak w przypadku urządzeń wirujących). To przykład priorytetu jakości wyniku, a nie natychmiastowego zagrożenia mechanicznego.
  • "Spektrofotometr" jest opisany jako w pełni sprawny, więc nie ma podstaw do serwisu ani wyłączania z użytkowania.
  • "Pipeta automatyczna" również jest w pełni sprawna, więc nie spełnia kryterium pilnej interwencji.

W praktyce laboratoryjnej niesprawny sprzęt należy oznakować (np. "wyłączony z użytkowania"), odnotować w ewidencji oraz uruchomić działania korygujące. Jeżeli usterka wiąże się z ryzykiem urazu lub awarii dynamicznej, decyzja o wyłączeniu i serwisie ma najwyższy priorytet.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "natychmiastowa interwencja serwisowa" w laboratorium?
To działanie naprawcze o najwyższym priorytecie, gdy dalsze używanie sprzętu grozi wypadkiem albo powoduje krytyczną niesprawność. W praktyce oznacza: wyłączyć urządzenie, oznaczyć jako niesprawne, zgłosić do serwisu i udokumentować zdarzenie w ewidencji.
Dlaczego centryfuga z zacinającym się mechanizmem jest szczególnie niebezpieczna?
Wirówka pracuje przy wysokich obrotach, a usterka mechaniczna może powodować drgania, niestabilność lub gwałtowne zatrzymanie. To zwiększa ryzyko uszkodzenia elementów wirujących i zdarzeń niebezpiecznych. Dlatego taki sprzęt należy traktować jako priorytet BHP.
Co zrobić, gdy sprzęt jest niesprawny, ale "czasem działa"?
Nie wolno opierać decyzji na tym, że urządzenie działa sporadycznie. Niesprawny sprzęt należy wyłączyć z użytkowania, oznakować i zgłosić do naprawy. Praca na urządzeniu "na granicy" zwiększa ryzyko wypadku i może prowadzić do błędnych wyników badań.
Jak odróżnić usterkę wpływającą na wynik od usterki zagrażającej bezpieczeństwu?
Usterka "wynikowa" zwykle pogarsza pomiar (np. uszkodzona optyka), ale nie musi grozić urazem. Usterka "bezpieczeństwa" to taka, która może spowodować zdarzenie niebezpieczne podczas pracy (np. elementy wirujące, zacięcia, nadmierne drgania). W priorytetach najpierw jest BHP.
Czy mikroskop z pękniętymi obiektywami można użyć do prostych obserwacji?
Nie jest to zalecane. Pęknięte obiektywy oznaczają utratę prawidłowej funkcji optycznej i ryzyko zafałszowania obserwacji. Taki mikroskop powinien zostać wyłączony z użytkowania i skierowany do naprawy lub wymiany elementów, zwłaszcza gdy wyniki mają znaczenie analityczne.
Jakie są typowe działania po wykryciu usterki aparatury w laboratorium?
Najczęściej: 1) przerwanie pracy, 2) odłączenie/wyłączenie urządzenia, 3) oznaczenie "nie używać", 4) zgłoszenie do serwisu lub osoby odpowiedzialnej, 5) wpis do rejestru usterek i działań korygujących.
Dlaczego sprzęt w pełni sprawny nie wymaga interwencji serwisowej?
Jeżeli stan techniczny jest określony jako "w pełni sprawny", nie ma przesłanek do działań naprawczych. Serwis dotyczy usterek lub podejrzeń niesprawności. Oczywiście nadal wykonuje się planowe przeglądy i nadzór, ale to inna kategoria działań niż interwencja po awarii.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy ocenie pilności serwisu?
Częste pomyłki to: utożsamianie "pilne" z "natychmiast", ignorowanie ryzyka urządzeń wirujących oraz wybieranie usterki najbardziej widocznej (np. pęknięcie) bez oceny skutków. Warto zawsze pytać: czy dalsza praca może zagrozić człowiekowi lub otoczeniu?
Czy wymagania jakościowe (np. ISO/IEC 17025) mają znaczenie przy decyzji o wyłączeniu sprzętu?
Tak. System jakości wymaga nadzoru nad wyposażeniem i zapewnienia wiarygodności wyników. Jeśli sprzęt jest niesprawny, należy ograniczyć jego użycie, udokumentować problem i podjąć działania korygujące. W praktyce łączy się to z procedurami BHP oraz ewidencją stanu technicznego.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o sprzęt laboratoryjny i BHP?
Ucz się przez scenariusze: rozpoznaj usterkę, oceń ryzyko, wskaż działanie (wyłączyć, oznaczyć, zgłosić, udokumentować). Zwracaj uwagę na urządzenia o zwiększonym ryzyku (wirówki, wysokie napięcia, ciśnienie) oraz na wpływ uszkodzeń na jakość wyników analiz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zacinający się mechanizm centryfugi jest usterką stwarzającą bezpośrednie ryzyko wypadku, bo praca przy wysokich obrotach może stać się niestabilna i niebezpieczna."

Źródła:

  • ISO/IEC 17025:2017, General requirements for the competence of testing and calibration laboratories (wymagania dot. nadzoru nad wyposażeniem i zapewnienia ważności wyników)

Materiały:

  • Materiały szkolne z BHP dla laboratoriów chemicznych/analitycznych
  • Dokumentacja systemu jakości laboratorium (procedury wyposażenia, nadzoru nad aparaturą)
  • Instrukcje stanowiskowe i instrukcje obsługi wirówek laboratoryjnych (bezpieczeństwo, przeglądy)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego