KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 33.
Spuchnięte kondensatory elektrolityczne w sekcji zasilania monitora LCD mogą spowodować uszkodzenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spuchnięte kondensatory w zasilaczu powodują wzrost tętnień i spadki napięć, co szczególnie szkodzi układowi zasilania podświetlenia. Skutkiem bywa brak podświetlenia, gaśnięcie obrazu lub uszkodzenie elementów inwertera. Pozostałe opcje dotyczą bloków niezwiązanych bezpośrednio z filtracją zasilania monitora LCD.

Pełne wyjaśnienie:

Spuchnięte kondensatory elektrolityczne w sekcji zasilania to typowa usterka zasilaczy impulsowych. Taki kondensator traci pojemność i rośnie jego opór wewnętrzny, przez co zasilacz gorzej filtruje napięcie. W praktyce pojawiają się tętnienia oraz wahania napięć na liniach zasilających poszczególne bloki monitora.

Szczególnie wrażliwy jest układ zasilania podświetlenia. W konstrukcjach z podświetleniem CCFL występuje inwerter, który wytwarza wysokie napięcie dla świetlówek. Gdy zasilanie jest niestabilne, inwerter może nie wystartować, pracować w przeciążeniu lub wyłączać się zabezpieczeniami. Objawy to m.in. obraz widoczny tylko pod latarką, chwilowe zapalanie i gaśnięcie podświetlenia albo całkowity brak podświetlenia. Z tego powodu odpowiedź "inwertera oraz podświetlania matrycy" jest zgodna z typowym skutkiem degradacji kondensatorów w zasilaczu.

Odpowiedź "układu odchylania poziomego" odnosi się do rozwiązań charakterystycznych dla monitorów CRT, gdzie odchylanie wiązki elektronów jest kluczowym blokiem. W monitorze LCD nie jest to typowy, samodzielny układ odpowiadający za tworzenie obrazu w taki sposób, więc nie pasuje do opisu usterki sekcji zasilania LCD.

Odpowiedź "przewodów sygnałowych" jest mało trafna, ponieważ uszkodzone kondensatory w zasilaczu powodują problemy z energią dostarczaną do elektroniki, a nie mechaniczne lub transmisyjne uszkodzenia kabla sygnałowego. Uszkodzone przewody zwykle dają inne objawy (zanik sygnału, artefakty zależne od poruszania kablem), niezależne od kondensatorów w zasilaczu monitora.

Odpowiedź "przycisków znajdujących się na panelu monitora" również nie wynika typowo z problemu kondensatorów w sekcji zasilania. Przyciski są elementem interfejsu użytkownika i ich awarie mają zwykle przyczyny mechaniczne (zużycie mikrostyków), zabrudzenie lub uszkodzenia płytki panelu sterowania, a nie spuchnięte kondensatory w części zasilającej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie łączy sekcję zasilania z konkretnym objawem, w pierwszej kolejności rozważaj bloki pobierające większą moc i wrażliwe na stabilność napięcia, takie jak podświetlenie oraz układy przetwornic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznaczają degradację kondensatorów elektrolitycznych (spadek pojemności i wzrost oporu wewnętrznego). W zasilaczu skutkuje to gorszą filtracją napięć, większymi tętnieniami i niestabilną pracą przetwornic, co może wywołać problemy z uruchomieniem monitora lub podświetlenia.
Podświetlenie pobiera relatywnie dużo energii i wymaga stabilnego zasilania. Gdy kondensatory nie filtrują poprawnie, napięcie "pływa" i rosną tętnienia, przez co układ zasilania podświetlenia może nie startować, wyłączać się zabezpieczeniami lub pracować w przeciążeniu.
Typowe symptomy to: obraz jest widoczny tylko pod mocnym światłem (np. latarką), podświetlenie zapala się na chwilę i gaśnie, monitor cyklicznie próbuje startować albo świeci bardzo słabo. To często wskazuje na problem w torze zasilania podświetlenia, a nie w kablu sygnałowym.
Nie zawsze. Monitor może mieć poprawny sygnał wideo i "generować" obraz, ale bez działającego podświetlenia będzie on praktycznie niewidoczny. Zdarza się też, że objawy są niestabilne: monitor startuje po kilku próbach, gaśnie po nagrzaniu lub działa tylko przez krótki czas.
Przy usterce przewodu sygnałowego zwykle pojawia się komunikat o braku sygnału, artefakty zależne od poruszania kablem lub całkowity brak synchronizacji. Przy usterce podświetlenia często słychać, że monitor się włącza, dioda działa, a obraz da się zobaczyć pod latarką — problemem jest światło, nie sygnał.
Najpierw odłącz monitor od sieci i odczekaj, aby rozładowały się elementy zasilacza; zachowaj ostrożność, bo w urządzeniu mogą pozostać niebezpieczne napięcia. Oględziny obejmują wybrzuszenie, wyciek, pęknięcia i odbarwienia. Pomiary wykonuje się dopiero z odpowiednim sprzętem i praktyką.
"Odchylanie poziome" kojarzy się z technologią CRT, gdzie trzeba sterować wiązką elektronów. Monitor LCD tworzy obraz przez sterowanie pikselami w matrycy, więc nie ma typowego układu odchylania w tym sensie. Dlatego ta odpowiedź jest nieadekwatna do opisanego przypadku.
Najbardziej narażone są bloki wrażliwe na stabilność zasilania i pobierające większą moc: układ zasilania podświetlenia, przetwornice DC/DC oraz ich elementy wykonawcze. Długotrwałe tętnienia mogą zwiększać nagrzewanie i stres elektryczny, przyspieszając awarie.
W wielu monitorach LED nie ma klasycznego inwertera CCFL, ale nadal istnieje układ zasilania podświetlenia (sterownik/przetwornica LED). Uszkodzone kondensatory w zasilaczu mogą powodować bardzo podobne objawy: brak podświetlenia, migotanie lub gaśnięcie, mimo że nazwa bloku jest inna.
Częsty błąd to automatyczne obwinianie kabla sygnałowego lub karty graficznej bez sprawdzenia, czy podświetlenie działa. Innym błędem jest mylenie pojęć z CRT (odchylanie) z LCD. Warto zawsze rozdzielić: czy monitor przetwarza sygnał, oraz czy emituje światło.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Spuchnięte kondensatory w zasilaczu powodują wzrost tętnień i spadki napięć, co szczególnie szkodzi układowi zasilania podświetlenia."

Źródła:

  • Wikipedia: "Capacitor plague" (opis objawów i skutków awarii kondensatorów elektrolitycznych, w tym spuchnięcia), https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor_plague - dostęp 2026-02-28
  • Badcaps.net Wiki: "Symptoms of Bad Capacitors" (typowe objawy uszkodzonych kondensatorów i wpływ na zasilacze impulsowe), https://www.badcaps.net/pages/index.php?title=Symptoms_of_Bad_Capacitors - dostęp 2026-02-28
  • iFixit: "LCD Monitor Repair" (ogólne informacje serwisowe i typowe usterki monitorów, w tym zasilanie/podświetlenie), https://www.ifixit.com/Device/LCD_Monitor - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podstawy elektroniki: zasilacze impulsowe i filtracja napięć (materiały dydaktyczne do elektroniki)
  • Instrukcje serwisowe/poradniki diagnostyki monitorów LCD (sekcje: PSU, backlight)
  • Opracowania o kondensatorach elektrolitycznych (starzenie, ESR, objawy uszkodzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego