KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 28.
Średnie dobowe zapotrzebowanie na wodę na terenie zamieszkiwanym przez 400 mieszkańców przy jednostkowym zużyciu wody wynoszącym 80 dm3/osobę na dobę wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczamy zapotrzebowanie:
400 osób × 80 dm3/d = 32000 dm3/d.
Następnie przeliczamy jednostki: 1000 dm3 = 1 m3, więc 32000 dm3/d = 32 m3/d. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przestawienia przecinka lub przeliczenia przez 10/100 zamiast 1000.

Pełne wyjaśnienie:

Zapotrzebowanie dobowe dla grupy mieszkańców liczy się jako iloczyn liczby osób i zużycia jednostkowego.

Krok 1: mnożenie
400 mieszkańców × 80 dm3/(os·d) = 32000 dm3/d.

Krok 2: przeliczenie dm3 na m3
Wiadomo, że 1 m3 = 1000 dm3. Dlatego:
32000 dm3/d ÷ 1000 = 32 m3/d.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: 32 m3/d?
To jedyny wynik zgodny jednocześnie z prawidłowym mnożeniem oraz poprawnym przeliczeniem jednostek objętości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 320 m3/d – typowy błąd przeliczenia, jakby dzielić przez 100 zamiast 1000 albo "dopisać zero" bez kontroli jednostek.
  • 3200 m3/d – błąd rzędu wielkości (dzielenie przez 10 zamiast 1000 lub mylenie dm3 z m3).
  • 32000 m3/d – brak przeliczenia jednostek (pozostawienie wartości w dm3 i błędne podpisanie jej jako m3).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybkie oszacowanie. 80 dm3 to 0,08 m3 na osobę na dobę. 0,08 × 400 = 32, więc wynik 32 m3/d jest spójny i realistyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prosty wzór: Qd = N × q, gdzie N to liczba mieszkańców, a q to jednostkowe zużycie wody na osobę i dobę. Po mnożeniu dopilnuj przeliczenia jednostek (np. dm3 na m3), bo to najczęstsze źródło błędów.
To wskaźnik jednostkowy: jedna osoba średnio zużywa 80 dm3 wody w ciągu doby. W obliczeniach traktujesz go jak "objętość na osobę", więc dla większej liczby mieszkańców wynik rośnie proporcjonalnie (mnożysz przez liczbę osób).
Użyj relacji: 1 m3 = 1000 dm3. Czyli aby zamienić dm3 na m3, dzielisz przez 1000. Przykład: 32000 dm3 = 32000/1000 = 32 m3.
W praktyce spotkasz oba zapisy, bo 1 dm3 = 1 litr. W zadaniach technicznych często używa się dm3, aby łatwiej przejść do m3 (jednostki typowej dla przepływów i bilansów). Kluczowe jest konsekwentne przeliczanie.
Najczęstsze pomyłki to: (1) poprawne mnożenie, ale brak zmiany jednostek i podpisanie dm3 jako m3; (2) dzielenie przez 100 zamiast 1000; (3) przestawienie przecinka i uzyskanie wyniku 10× lub 100× za dużego. Zawsze sprawdź rząd wielkości.
Tak, bo 80 dm3/os·d to 0,08 m3/os·d. Dla 400 osób daje to 0,08 × 400 = 32 m3/d. Taki "test zdrowego rozsądku" pozwala wychwycić wyniki 10× lub 100× zawyżone jeszcze przed wyborem odpowiedzi.
Zamień wskaźnik na m3: 80 dm3 = 0,08 m3. Potem licz w pamięci: 0,08 × 400 = 8% z 400 = 32. To szybka metoda kontrolna, szczególnie gdy odpowiedzi różnią się o rzędy wielkości.
Średnie dobowe zapotrzebowanie wykorzystuje się m.in. do bilansów zużycia wody dla osiedli, wstępnego doboru rozwiązań zaopatrzenia w wodę oraz porównań wariantów. W dalszych etapach zwykle analizuje się też nierównomierność rozbioru (maksima godzinowe/dobowe).
Najczęściej spotkasz: dm3/d (lub l/d), m3/d, a także m3/h przy przepływach. Wskaźnik jednostkowy bywa w dm3/(os·d). Umiejętność przechodzenia między dm3, l i m3 jest kluczowa.
To celowy zabieg egzaminacyjny: dystraktory odzwierciedlają typowe błędy w przeliczaniu jednostek i rzędu wielkości. Jeśli pomylisz 1000 z 100 albo nie zamienisz dm3 na m3, wynik "ucieka" o jedno lub kilka zer, co dokładnie widać w wariantach.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Obliczamy zapotrzebowanie:400 osób × 80 dm3/d = 32000 dm3/d.Następnie przeliczamy jednostki: 1000 dm3 = 1 m3, więc 32000 dm3/d = 32 m3/d."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition (2019), sekcja dot. jednostek dopuszczonych do stosowania z SI (litr) oraz relacji litr–dm³
  • NIST, "SI Units – Volume (liter) and its relation to cubic meter", https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-18)
  • Główny Urząd Miar, informacje o jednostkach miary (litr, metr sześcienny) i przeliczeniach, https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obliczeń w inżynierii środowiska (dział: zapotrzebowanie na wodę)
  • Tablice przeliczeń jednostek SI i jednostek dopuszczonych do stosowania (litr, dm³)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń zapotrzebowania na wodę dla różnych liczebności mieszkańców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego