W opiece nad osobą starszą ważne jest rozpoznawanie, jaką potrzebę sygnalizuje zachowanie. Stałe zamykanie drzwi, zastawianie ich sprzętami, zasłanianie i zamykanie okien oraz opór przy wychodzeniu z pokoju wskazują na próbę zabezpieczenia przestrzeni i ograniczenia bodźców. Takie działania najczęściej wynikają z lęku, poczucia zagrożenia, nieufności lub dezorientacji i są spójne z niezaspokojoną potrzebą bezpieczeństwa.
Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy m.in. ochrony przed niebezpieczeństwem, stabilności, przewidywalności i poczucia, że otoczenie jest "pod kontrolą". W praktyce opiekun medyczny może ją wspierać poprzez spokojną komunikację, wyjaśnianie zamiarów, utrzymywanie stałego rytmu dnia, ograniczanie nadmiaru bodźców, zapewnienie odpowiedniego oświetlenia oraz sygnalizowanie, że podopieczny jest zaopiekowany.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "przynależności" wiąże się z potrzebą relacji, akceptacji i bycia częścią grupy. Izolowanie się samo w sobie mogłoby sugerować trudność w relacjach, ale tu dominują zachowania ochronne (barykadowanie, zamykanie), co bardziej wskazuje na lęk i zagrożenie niż na brak więzi.
- "samorealizacji" dotyczy rozwoju, osiągania celów i wykorzystywania potencjału. Opis nie odnosi się do aspiracji ani rozwoju, tylko do obrony i unikania sytuacji postrzeganych jako niebezpieczne.
- "afiliacji" to pojęcie bliskie potrzebie bycia z innymi i utrzymywania kontaktów społecznych. Podobnie jak w przypadku przynależności, nie wyjaśnia ono elementów silnego zabezpieczania otoczenia i oporu przed opuszczeniem pokoju.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa i zachowania związane z ochroną (zamykanie, zasłanianie, barykadowanie, unikanie wyjścia), zwykle kluczowa jest potrzeba bezpieczeństwa. Dopiero gdy dominują sygnały osamotnienia lub odrzucenia, rozważa się potrzeby relacyjne.
