Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 2



PYTANIE NR 11.
Substancja Reakcja z reagentem Fehlinga
Glukoza Pozytywna
Sacharoza Negatywna
Fruktoza Pozytywna
Maltoza Pozytywna
Na podstawie powyższej tabeli, jakie wnioski możesz wyciągnąć na temat reagenta Fehlinga?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczynnik Fehlinga daje wynik dodatni z cukrami redukującymi, czyli takimi, które mogą zredukować Cu2+ do Cu2O. Glukoza i fruktoza (monosacharydy) reagują dodatnio, ale dodatni wynik ma też maltoza (disacharyd redukujący). Sacharoza jest nieredukująca, więc nie reaguje.

Pełne wyjaśnienie:

Odczynnik Fehlinga służy do wykrywania cukrów redukujących, a nie do rozróżniania "mono-" i "di-" sacharydów jako takich. Podstawą próby jest reakcja redoks: w środowisku alkalicznym cukier redukujący redukuje jony miedzi(II) (Cu2+, barwa niebieska) do tlenku miedzi(I) Cu2O (czerwonobrunatny osad). Jednocześnie grupa aldehydowa/ketonowa cukru ulega utlenieniu (w uproszczeniu: do formy kwasowej).

Dlatego poprawny wniosek brzmi: "Wykrywa obecność cukrów redukujących". Z tabeli widać, że dodatni wynik dają glukoza i fruktoza (monosacharydy), ale także maltoza, czyli disacharyd. To kluczowa informacja: nie każdy disacharyd jest nieredukujący.

  • "Wykrywa obecność wszystkich cukrów" jest fałszywe, bo sacharoza ma wynik negatywny. Test nie reaguje z cukrami nieredukującymi.
  • "Wykrywa obecność tylko disacharydów" jest fałszywe, bo dodatnie wyniki mają również monosacharydy (glukoza, fruktoza).
  • "Nie wykrywa obecności cukrów" jest fałszywe, ponieważ w tabeli widoczne są liczne wyniki pozytywne.

W praktyce laboratoryjnej warto pamiętać, że wśród disacharydów maltoza i laktoza są redukujące (mają wolny koniec redukujący), natomiast sacharoza jest nieredukująca (brak wolnej grupy w formie umożliwiającej redukcję). Przy interpretacji wyniku istotne są warunki wykonania próby (środowisko zasadowe i zwykle ogrzewanie), bo wpływają na szybkość i czytelność pojawienia się osadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odczynnik Fehlinga i do czego służy?
Odczynnik Fehlinga to zasadowy roztwór kompleksu miedzi(II), używany do wykrywania cukrów redukujących i innych związków o właściwościach redukujących (np. aldehydów). Wynik dodatni objawia się powstaniem czerwonobrunatnego osadu Cu2O.
Dlaczego glukoza daje wynik pozytywny z odczynnikiem Fehlinga?
Glukoza jest cukrem redukującym, ponieważ może utworzyć formę z wolną grupą aldehydową. W środowisku alkalicznym redukuje Cu2+ do Cu+, co prowadzi do powstania osadu Cu2O. To właśnie ta redukcja jest podstawą próby Fehlinga.
Dlaczego sacharoza nie reaguje z odczynnikiem Fehlinga?
Sacharoza jest cukrem nieredukującym, bo jej wiązanie glikozydowe "blokuje" centra anomeryczne obu jednostek cukrowych. W efekcie nie ma wolnego końca redukującego, który mógłby ulec utlenieniu i zredukować jony Cu2+.
Czy maltoza jest cukrem redukującym i skąd to wynika?
Tak. Maltoza to disacharyd, ale ma wolny koniec redukujący (jedno centrum anomeryczne nie jest zajęte wiązaniem glikozydowym). Dzięki temu może przechodzić w formę reagującą z odczynnikiem Fehlinga i dawać wynik dodatni.
Jak odróżnić cukry redukujące od nieredukujących na egzaminie?
Najpewniej: sprawdź, czy cząsteczka ma wolne centrum anomeryczne (wolny koniec redukujący). Wszystkie monosacharydy są redukujące, a wśród disacharydów redukujące są m.in. maltoza i laktoza, natomiast sacharoza jest nieredukująca.
Jakie obserwacje świadczą o dodatnim wyniku próby Fehlinga?
Dodatni wynik to redukcja Cu2+ do Cu+ i pojawienie się czerwonobrunatnego osadu Cu2O (często po ogrzewaniu). Ujemny wynik to brak osadu i utrzymanie niebieskiego zabarwienia roztworu.
Dlaczego fruktoza też daje wynik pozytywny, skoro jest ketozą?
W warunkach zasadowych fruktoza może ulegać przemianom (tautomerii/enolizacji) do form aldozowych, które mają właściwości redukujące. Dlatego mimo że jest ketozą, w praktyce laboratoryjnej często daje dodatni wynik próby Fehlinga.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy interpretacji próby Fehlinga?
Typowe pomyłki to: utożsamianie "redukujący" z "monosacharyd" oraz zakładanie, że każdy disacharyd jest nieredukujący. Często też myli się próbę Fehlinga z innymi testami jakościowymi i zapomina o wpływie warunków (np. ogrzewania) na przebieg reakcji.
Czy odczynnik Fehlinga wykrywa wszystkie cukry obecne w próbce?
Nie. Wykrywa przede wszystkim cukry redukujące. Jeśli próbka zawiera wyłącznie cukry nieredukujące (np. sacharozę), wynik może być ujemny mimo obecności cukru. Dlatego w analizie jakościowej ważny jest dobór metody do rodzaju cukru.
Jak przygotować się do pytania o Fehlinga na egzaminie technika analityka?
Opanuj definicję cukru redukującego, mechanizm redukcji Cu2+ → Cu2O oraz przykłady: glukoza (tak), fruktoza (tak), maltoza/laktoza (tak), sacharoza (nie). Ćwicz rozpoznawanie wolnego końca redukującego na schematach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Odczynnik Fehlinga daje wynik dodatni z cukrami redukującymi, czyli takimi, które mogą zredukować Cu2+ do Cu2O."

Źródła:

  • ChemLibreTexts: "Fehling's Test" (Organic Chemistry / Qualitative Analysis) https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Organic_Chemistry/Organic_Chemistry_Lab_Techniques_(Nichols)/04%3A_The_Reactions_of_Carbonyl_Compounds/4.05%3A_Fehlings_Test_(for_Aldehydes) - accessed 2026-03-02
  • ChemLibreTexts: "Reducing Sugars" https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Biological_Chemistry/Supplemental_Modules_(Biological_Chemistry)/Carbohydrates/Monosaccharides/Reducing_Sugars - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: "Fehling's solution" https://en.wikipedia.org/wiki/Fehling%27s_solution - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Skrypty szkolne z chemii organicznej: węglowodany i próby jakościowe
  • Karty charakterystyki i instrukcje laboratoryjne do próby Fehlinga (procedura, BHP)
  • Materiały dydaktyczne o cukrach redukujących vs nieredukujących (schematy końca redukującego)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego