KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Symbol graficzny przekładni z pasem okrągłym, który należy umieścić na schemacie mechanicznym, przedstawiono na
Ilustracja przedstawia cztery schematyczne rysunki cylindrycznych obiektów, które mogą być interpretowane jako symbole
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pas okrągły na schemacie kinematycznym oznacza się małym okręgiem umieszczonym nad górnym cięgnem pasa.
Na ilustracji taki symbol występuje wyłącznie na "rysunku 2.", podczas gdy pozostałe rysunki pokazują inne typy pasów (klinowy, zębaty lub płaski).

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach kinematycznych przekładni pasowych sam pas przedstawia się zwykle jako dwie linie styczne do kół pasowych. Aby jednoznacznie wskazać, jakiego rodzaju pas zastosowano, nad górnym cięgnem umieszcza się mały symbol odpowiadający przekrojowi poprzecznemu pasa.

Odpowiedź "rysunku 2." jest poprawna, ponieważ na tym rysunku nad pasem znajduje się mały okrąg, który jest standardowym znakiem pasa o przekroju okrągłym (pas okrągły).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo pokazują inne typy pasów:

  • "rysunku 1.": symbol odwróconego trójkąta (kształt V) odnosi się do pasa klinowego, gdzie przekrój ma kształt klina.
  • "rysunku 3.": symbol linii łamanej/trapezowej sugeruje pas zębaty (obecność zębów), stosowany gdy potrzebny jest brak poślizgu.
  • "rysunku 4.": krótka pozioma kreska odpowiada pasowi płaskiemu, którego przekrój jest prostokątny i który pracuje na większych odległościach osi.

W praktyce (np. w utrzymaniu ruchu urządzeń mechatronicznych) poprawne odczytanie symbolu pozwala dobrać właściwy element zamienny i ocenić, czy w maszynie zastosowano rozwiązanie zgodne z dokumentacją. Warto zwracać uwagę na to, że decyduje mały znak nad pasem, a nie sam kształt kół pasowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mały okrąg umieszczony nad górnym cięgnem pasa oznacza, że w przekładni zastosowano pas okrągły, czyli pas o przekroju kołowym. Taki znak pozwala szybko odróżnić go od pasa klinowego, płaskiego lub zębatego bez dodatkowych opisów.
Pas okrągły rozpoznasz po symbolu okręgu nad pasem, a pas klinowy po symbolu odwróconego trójkąta (V). Kluczowe jest położenie znaku: powinien być nad linią przedstawiającą górne cięgno pasa, a nie na kole pasowym.
Symbole typów pasów ujednoznaczniają dokumentację. Dzięki nim konstruktor i serwisant od razu wiedzą, czy układ używa pasa płaskiego, klinowego, okrągłego czy zębatego, co wpływa na dobór części, parametry pracy, możliwość poślizgu i wymagania montażowe.
Najczęściej wyróżnia się pasy: płaskie, klinowe, okrągłe oraz zębate. Różnią się przekrojem i sposobem przenoszenia momentu. Na schematach kinematycznych każdy typ ma własny znak nad linią pasa.
Symbol rodzaju pasa umieszcza się standardowo nad górnym cięgnem pasa (nad linią reprezentującą pas). To miejsce jest celowe: dzięki temu znak jest czytelny i nie myli się z elementami kół pasowych ani z innymi oznaczeniami na rysunku.
Zwykle pas okrągły dobiera się do mniejszych obciążeń i prostszych, lżejszych konstrukcji, gdzie liczy się cicha praca i kompaktowość. Do większych mocy częściej wybiera się pasy klinowe lub zębate, zależnie od wymagań poślizgu i dokładności.
Pas zębaty przenosi napęd przez zazębienie (bez poślizgu), dlatego na schemacie wskazuje się "zęby" symbolem linii łamanej/trapezowej. Pas okrągły pracuje ciernie i ma przekrój kołowy, więc oznacza się go prostym okręgiem. Symbol informuje o zasadzie pracy.
Typowe błędy to: mylenie okręgu (pas okrągły) z trójkątem (pas klinowy), patrzenie na kształt kół zamiast na mały znak nad pasem oraz ignorowanie położenia symbolu. Często pomaga zasada: symbol odnosi się do przekroju pasa.
Najlepiej uczyć się zestawami: porównuj symbole pasów (płaski/klinowy/okrągły/zębaty) na krótkich przykładach schematów. Trenuj szybkie wyszukiwanie małego znaku nad pasem. Na egzaminie nie analizuj całego rysunku, tylko element rozróżniający.
Tak, symbole na schematach kinematycznych są ujednolicone w praktyce rysunku technicznego (w tym w normach dotyczących symboli kinematycznych). Standaryzacja ogranicza nieporozumienia: różne osoby czytają dokumentację w ten sam sposób, co poprawia jakość projektu i serwisu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 3952 (symbole kinematyczne) – norma dotycząca symboli graficznych (odniesienie w kontekście zadania).
  • https://obliczeniowo.com.pl/symbole-kinematyczne-przekladnie-pasowe/ - dostęp: 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki do rysunku technicznego maszynowego (symbole i schematy kinematyczne)
  • Tablice i zestawienia symboli przekładni pasowych stosowane w dokumentacji konstrukcyjnej
  • Materiały szkolne dotyczące przekładni cięgnowych (pasy: płaskie, klinowe, okrągłe, zębate)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego