Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE10 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 15.
Symbol przedstawiony na rysunku oznacza
Ilustracja przedstawia symbol graficzny, który jest związany z falownikiem, co jest poprawną odpowiedzią na pytanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na symbolu widać konwersję DC→AC: część z linią prostą oznacza prąd stały, a część z linią falistą prąd przemienny. Taki zapis w normowych symbolach schematowych odpowiada falownikowi (inwerterowi). Prostownik miałby układ odwrotny (AC→DC), a mostek Gretza i dioda bocznikująca mają inne symbole.

Pełne wyjaśnienie:

Falownik (inwerter) to przekształtnik energoelektroniczny, którego zadaniem jest zamiana energii elektrycznej z prądu stałego na prąd przemienny (DC→AC). W symbolice schematowej zgodnej z IEC 60617 / PN-EN 60617 informację o rodzaju prądu pokazuje się graficznie:

  • linia prosta oznacza prąd stały (DC),
  • linia falista (sinusoida) oznacza prąd przemienny (AC).

Na przedstawionym rysunku w jednym polu symbolu jest linia prosta (DC), a w drugim linia falista (AC). Układ tych oznaczeń wskazuje kierunek przekształcania: wejście jest po stronie DC, a wyjście po stronie AC, więc urządzeniem jest falownik.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Prostownik wykonuje proces odwrotny, czyli AC→DC. W symbolu prostownika znak fali (AC) byłby po stronie wejścia, a linia prosta (DC) po stronie wyjścia.
  • Mostek Gretza to konkretny układ prostowniczy z czterech diod. Jest związany z prostowaniem (AC→DC) i w schematach zwykle przedstawia się go symbolem czterech diod w układzie mostkowym, a nie ogólnym symbolem przekształtnika DC/AC.
  • Dioda bocznikująca (np. w modułach fotowoltaicznych) to pojedynczy element półprzewodnikowy pełniący funkcję ochronną/obejściową. Jej symbol jest symbolem diody, a nie urządzenia przekształcającego rodzaj prądu.

W praktyce zawodowej technika energetyka rozpoznanie falownika jest szczególnie ważne w instalacjach PV: panele generują DC, natomiast do sieci i odbiorów potrzebny jest AC. Podczas rozwiązywania zadań egzaminacyjnych kluczowa jest analiza kierunku DC/AC, a nie samo skojarzenie "urządzenie energoelektroniczne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza linia prosta i linia falista w symbolach na schemacie?
Linia prosta oznacza prąd stały (DC), a linia falista (sinusoida) oznacza prąd przemienny (AC). W symbolach przekształtników zestawienie tych znaków pokazuje, jaki rodzaj prądu jest na wejściu i jaki na wyjściu urządzenia.
Jak rozpoznać na symbolu, że to falownik, a nie prostownik?
Falownik realizuje DC→AC, więc w symbolu po stronie wejścia jest oznaczenie DC (linia prosta), a po stronie wyjścia AC (linia falista). Prostownik działa odwrotnie AC→DC, czyli fala jest na wejściu, a linia prosta na wyjściu.
Dlaczego falownik jest kluczowy w instalacji fotowoltaicznej?
Panele PV wytwarzają energię w postaci DC, natomiast sieć i większość odbiorników pracują na AC. Falownik przekształca DC z modułów na AC o parametrach wymaganych dla zasilania odbiorów i współpracy z siecią.
Co to jest mostek Gretza i czym różni się od falownika?
Mostek Gretza to układ prostowniczy z czterech diod, który służy do zamiany AC na DC. Falownik robi proces odwrotny, czyli DC na AC. Różnią się więc kierunkiem przekształcania i zwykle także symbolem na schemacie.
Czy falownik i inwerter to to samo urządzenie?
W praktyce technicznej nazwy falownik i inwerter są często używane zamiennie dla przekształtnika DC→AC. Warto jednak zawsze potwierdzić funkcję w dokumentacji, bo w niektórych kontekstach handlowych nazewnictwo bywa skrótowe.
Jakie są typowe zastosowania falowników poza fotowoltaiką?
Falowniki stosuje się m.in. w napędach regulowanych do sterowania prędkością silników (przemienniki częstotliwości), w zasilaczach awaryjnych (UPS) oraz w układach konwersji energii w systemach energetycznych i przemysłowych.
Dlaczego odpowiedź "prostownik" kusi na egzaminie przy tym symbolu?
To częsty błąd wynikający z pominięcia kierunku DC/AC. Uczeń rozpoznaje "przekształtnik" i wybiera znane słowo, ale nie sprawdza, gdzie jest linia prosta (DC), a gdzie sinusoida (AC). Na egzaminie trzeba zawsze odczytać wejście i wyjście.
Co to jest dioda bocznikująca i dlaczego to nie jest ta odpowiedź?
Dioda bocznikująca (obejściowa) to pojedynczy element półprzewodnikowy, często spotykany np. w modułach PV do ochrony przed skutkami zacienienia. Jej symbol to symbol diody, a nie złożonego przekształtnika rodzaju prądu (DC/AC).
Jak uczyć się symboli z PN-EN/IEC 60617 do egzaminu zawodowego?
Najlepiej łączyć naukę symbolu z funkcją: np. "DC→AC = falownik". Pomaga też tworzenie fiszek: z jednej strony symbol/oznaczenia (DC/AC), z drugiej nazwa i zastosowanie. Warto ćwiczyć na rzeczywistych schematach instalacji i napędów.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie symboli AC i DC?
Najczęstsze to: odwracanie wejścia z wyjściem, ignorowanie tego, gdzie jest fala, a gdzie linia prosta, oraz mylenie urządzeń (falownik, prostownik, mostek) na podstawie ogólnego skojarzenia z "elektroniką mocy". Pomaga zasada: najpierw DC/AC, potem nazwa.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Na symbolu widać konwersję DC→AC: część z linią prostą oznacza prąd stały, a część z linią falistą prąd przemienny."

Źródła:

  • IEC 60617 - Graphical symbols for diagrams (online database), https://std.iec.ch/iec60617 - dostęp 2026-02-18
  • PN-EN 60617-6 (polska wersja IEC 60617; symbole dotyczące wytwarzania i przekształcania energii elektrycznej) – odniesienie normowe wskazane w treści kontekstowej

Materiały:

  • Baza symboli IEC 60617 (wyszukiwanie symboli przekształtników i oznaczeń DC/AC)
  • Materiały dydaktyczne z energoelektroniki: podstawowe przekształtniki AC/DC i DC/AC
  • Ćwiczenia z czytania schematów: rozpoznawanie symboli urządzeń i elementów zabezpieczeń
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego