KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 7.
Szczepienie nasion bakteriami brodawkowymi stosuje się przed siewem roślin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczepienie nasion bakteriami brodawkowymi wykonuje się przed siewem roślin motylkowatych, ponieważ bakterie te tworzą na ich korzeniach brodawki i umożliwiają wiązanie azotu z powietrza.
U roślin zbożowych, okopowych i wielu przemysłowych taki układ symbiozy nie występuje, więc zabieg nie ma uzasadnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Szczepienie nasion bakteriami brodawkowymi (inokulacja) to zabieg przedsiewny polegający na wprowadzeniu na nasiona żywych bakterii zdolnych do tworzenia budawek korzeniowych. W brodawkach zachodzi biologiczne wiązanie azotu atmosferycznego, co poprawia odżywienie roślin w azot i może ograniczać potrzebę intensywnego nawożenia tym składnikiem.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "motylkowatych" (w praktyce rolniczej często utożsamianych z bobowatymi/strączkowymi). To właśnie ta grupa roślin wchodzi w charakterystyczną symbiozę z bakteriami brodawkowymi, a efektem jest powstawanie brodawek na korzeniach i lepszy rozwój roślin w warunkach niedoboru azotu mineralnego.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo opisują grupy upraw, dla których inokulacja bakteriami brodawkowymi nie jest typowym, celowym zabiegiem:

  • "zbożowych" – zboża nie tworzą brodawek korzeniowych z bakteriami brodawkowymi, więc nie uzyskają efektu wiązania azotu w tej formie.
  • "okopowych" – rośliny okopowe (np. burak, ziemniak) nie są klasycznymi gospodarzami bakterii brodawkowych, a ich technologia uprawy opiera się na innych zabiegach przedsiewnych (np. zaprawianiu ochronnym, nawożeniu).
  • "przemysłowych" – to kategoria użytkowania (na surowiec przemysłowy), a nie cecha biologiczna związana z brodawkowaniem; wiele roślin przemysłowych nie tworzy symbiozy brodawkowej, więc "szczepienie brodawkowe" nie jest dla nich właściwą odpowiedzią.

W kontekście pszczelarstwa warto pamiętać, że wiele roślin motylkowatych (np. koniczyny, lucerna) jest ważnym pożytkiem. Prawidłowo prowadzona uprawa bobowatych, w tym właściwe przygotowanie materiału siewnego, może wspierać kondycję plantacji i pośrednio stabilność pożytków. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowo "brodawkowe" – to najważniejsza wskazówka prowadząca do właściwej grupy roślin.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przedsiewne naniesienie na nasiona żywych bakterii, które zasiedlają korzenie roślin bobowatych i tworzą brodawki. W brodawkach zachodzi wiązanie azotu z powietrza, co wspiera wzrost roślin na stanowiskach uboższych w azot.
Bo to rośliny zdolne do tworzenia brodawek korzeniowych w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. U zbóż czy okopowych taki mechanizm zwykle nie zachodzi, więc "szczepienie brodawkowe" nie daje oczekiwanego efektu agronomicznego.
Brodawkowanie umożliwia biologiczne wiązanie azotu, co może poprawiać odżywienie roślin i stabilizować plon. W praktyce ułatwia to prowadzenie plantacji na słabszych stanowiskach i ogranicza ryzyko niedoborów azotu w krytycznych fazach wzrostu.
Zazwyczaj nie ma to sensu, bo zboża nie tworzą typowych brodawek korzeniowych z bakteriami brodawkowymi. W technologii zbóż stosuje się inne zabiegi nasienne (np. zaprawy ochronne), a nie inokulację ukierunkowaną na brodawki.
To charakterystyczne zgrubienia na korzeniach roślin bobowatych, w których żyją bakterie symbiotyczne. W brodawkach zachodzi wiązanie azotu atmosferycznego, a roślina dostarcza bakteriom energii w postaci związków organicznych.
Inokulacja ma na celu zaszczepienie nasion pożytecznymi bakteriami symbiotycznymi. Zaprawianie zwykle służy ochronie przed patogenami i szkodnikami. To różne cele, dlatego na egzaminie warto zwracać uwagę, czy mowa o "bakteriach brodawkowych", czy o "ochronie nasion".
Najczęściej wtedy, gdy na danym polu dawno nie uprawiano bobowatych lub warunki glebowe ograniczają naturalną liczebność bakterii. W takich sytuacjach szczepienie zwiększa szansę na szybkie zasiedlenie korzeni i wytworzenie brodawek.
Wiele bobowatych to cenne rośliny pożytkowe (np. koniczyny, lucerna). Dobrze prowadzona plantacja, także poprzez właściwe przygotowanie materiału siewnego, może poprawiać kondycję łanu i pośrednio stabilność kwitnienia, co ma znaczenie przy planowaniu pożytków.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "zbożowych" lub "okopowych" z przyzwyczajenia, bo są powszechne w płodozmianie. Drugi błąd to mylenie inokulacji z zaprawą chemiczną. Klucz to skojarzenie: brodawki korzeniowe = bobowate/motylkowate.
Najmocniejszą wskazówką są słowa: "bakterie brodawkowe", "brodawki korzeniowe", "wiązanie azotu". Te pojęcia prowadzą do roślin bobowatych (motylkowatych). Gdy w pytaniu pada "brodawkowe", inne grupy roślin są zwykle dystraktorami.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Bakterie brodawkowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bakterie_brodawkowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Rhizobium" – https://www.britannica.com/science/Rhizobium (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z agrotechniki roślin bobowatych oraz mikrobiologii rolniczej
  • Materiały szkoleniowe producentów szczepionek/inokulantów (instrukcje stosowania, kompatybilność z zaprawami)
  • Atlas roślin miododajnych z uwzględnieniem bobowatych (powiązanie upraw z pożytkami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego