KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
Szerokość pasma słyszenia (z zakresu wysokich częstotliwości), którą człowiek traci co dziesięć lat po dwudziestym roku życia, wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "2 kHz" odpowiada uproszczonemu ujęciu dydaktycznemu, w którym zakłada się, że po 20. roku życia najszybciej pogarsza się słyszenie wysokich częstotliwości, a "ubywa" ich orientacyjnie ok. 2 kHz na dekadę. W praktyce tempo zmian bywa zmienne i indywidualne.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy zmian słyszenia w zakresie wysokich częstotliwości wraz z wiekiem, czyli zjawiska określanego jako prezbikusis. Jest to stopniowe pogarszanie słuchu wynikające ze starzenia się struktur ucha wewnętrznego, zwłaszcza elementów odpowiedzialnych za odbiór wysokich tonów. Dla realizatora dźwięku ma to znaczenie praktyczne: starsi słuchacze mogą słabiej odbierać "powietrze", sykliwość i bardzo wysokie składowe barwy (często powyżej ok. 10 kHz), więc ich ocena brzmienia góry pasma może różnić się od oceny osób młodszych.

W ujęciu egzaminacyjnym bywa stosowany model uproszczony, w którym przyjmuje się, że po 20. roku życia człowiek traci w przybliżeniu 2 kHz pasma w zakresie wysokich częstotliwości co 10 lat. Dlatego odpowiedź "2 kHz" jest właściwa w kontekście tego typu pytania.

Dlaczego pozostałe wartości są mniej trafne w tym modelu?

  • "1 kHz" sugeruje zbyt wolne tempo zmian, które nie odpowiada przyjmowanemu w tym ujęciu przybliżeniu.
  • "3 kHz" i "4 kHz" zakładają zbyt duży, stały ubytek na dekadę, co prowadziłoby do bardzo szybkiego "ucięcia" wysokich częstotliwości u większości osób, a to nie jest typową wartością przyjmowaną w tym prostym schemacie.

Warto pamiętać o ograniczeniach: rzeczywiste pogarszanie słuchu nie jest liniowe i zależy m.in. od ekspozycji na hałas, genetyki, stanu zdrowia czy leków ototoksycznych. W praktyce audiologicznej zamiast takiej stałej liczby analizuje się progi słyszenia na określonych częstotliwościach (np. w audiometrii tonalnej), a nie "stałą utratę kHz na dekadę". Na egzaminie należy jednak trzymać się przyjętego uproszczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prezbikusis to związany z wiekiem, stopniowy ubytek słuchu. Najczęściej najpierw dotyczy wysokich częstotliwości, więc trudniej usłyszeć subtelne detale góry pasma, sykliwość i ciche dźwięki o wysokim "tonie". W audio może to zmieniać ocenę barwy i "jasności" brzmienia.
Wysokie częstotliwości są silnie zależne od kondycji struktur ucha wewnętrznego. Z wiekiem dochodzi do zmian w ślimaku (m.in. w komórkach rzęsatych), co zwykle bardziej ogranicza odbiór wysokich tonów niż niskich. Dodatkowo wpływ mają hałas, choroby i czynniki genetyczne.
W praktyce audio często mówi się o "górze pasma" jako o kilku–kilkunastu kHz, a "bardzo wysokich" jako powyżej ok. 10 kHz. W audiometrii tonalnej standardowo bada się zwykle do 8 kHz, ale odczuwalny spadek granicy słyszenia może dotyczyć wyższych wartości.
Nie musi przebiegać liniowo. Tempo zmian jest bardzo indywidualne i zależy od wielu czynników, zwłaszcza ekspozycji na hałas. W zadaniach testowych spotyka się jednak uproszczone reguły liczbowe, które mają ułatwić zapamiętanie trendu: najszybciej "ucieka" góra pasma.
Prezbikusis wiąże się z wiekiem i często postępuje stopniowo, zwykle zaczynając od wysokich częstotliwości. Ubytek pohałasowy (NIHL) jest mocno związany z ekspozycją na głośne dźwięki i bywa charakterystyczny dla określonych pasm. W praktyce oba zjawiska mogą się nakładać, dlatego ważny jest wywiad i badanie.
Może powodować, że część słuchaczy gorzej odbiera bardzo wysokie składowe, więc "dodawanie góry" nie zawsze poprawia komfort odsłuchu, a może zwiększać ostrość dla innych osób. Warto dbać o czytelność pasma średniego (mowa, wokal) oraz unikać nadmiernej sykliwości i zmęczenia dźwiękiem.
Najczęściej chodzi o obniżanie się górnej granicy częstotliwości, które dana osoba jest w stanie usłyszeć, oraz o wzrost progu słyszenia dla wysokich tonów. W efekcie detal w najwyższym paśmie może być mniej słyszalny, a niektóre elementy barwy mogą "znikać" mimo poprawnego działania systemu.
Częsty błąd to traktowanie procesu jako identycznego u wszystkich oraz mylenie ubytku wieku z uszkodzeniem pohałasowym. Pojawia się też wybieranie liczb "na oko" bez znajomości modelu dydaktycznego. Warto zapamiętać, że zmiany dotyczą głównie wysokich częstotliwości, a nie całego pasma równomiernie.
Dla osób pracujących w hałasie kontrola słuchu jest praktycznie bardzo cenna: pozwala wcześnie wychwycić zmiany i dobrać ochronę. Częstotliwość badań zależy od warunków pracy i zaleceń medycznych, ale regularne kontrole oraz świadome ograniczanie ekspozycji na głośny dźwięk pomagają utrzymać sprawność słuchu.
Ucz się pojęć: pasmo słyszenia, częstotliwość, próg słyszenia, maskowanie, prezbikusis i ubytek pohałasowy. Rób fiszki z typowymi wartościami podawanymi w materiałach dydaktycznych i łącz je z praktyką: jak wpływają na miks, korekcję i zrozumiałość mowy. Unikaj "intuicyjnych" obliczeń bez reguły.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Odpowiedź "2 kHz" odpowiada uproszczonemu ujęciu dydaktycznemu, w którym zakłada się, że po 20."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), World Report on Hearing (2021), rozdziały dot. ubytku słuchu związanego z wiekiem (presbycusis). https://www.who.int/publications/i/item/world-report-on-hearing (dostęp: 2026-03-01)
  • NIDCD (National Institute on Deafness and Other Communication Disorders), "Age-Related Hearing Loss (Presbycusis)" – opis zjawiska i charakter zmian. https://www.nidcd.nih.gov/health/age-related-hearing-loss (dostęp: 2026-03-01)
  • MSD Manuals (Consumer Version), "Age-Related Hearing Loss" – omówienie typowego przebiegu i częstotliwości dotkniętych zmianami. https://www.msdmanuals.com/home/ear-nose-and-throat-disorders/hearing-loss/age-related-hearing-loss (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały z psychoakustyki (pasmo słyszenia, maskowanie, próg słyszenia)
  • Podstawy audiologii dla realizatorów dźwięku (prezbikusis, NIHL, profilaktyka)
  • Poradniki strojenia systemów nagłośnienia i interpretacji pasma przenoszenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego