KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Tabela przedstawia obligatoryjne i fakultatywne potrącenia w liście płac. Ile wynosi kwota potrąceń fakultatywnych (nieobowiązkowych)?
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema kolumnami, która zawiera informacje o różnych rodzajach potrąceń z listy płac.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrącenia fakultatywne to te pozycje z tabeli, które nie są obowiązkowe (wynikają np. z dobrowolnych dyspozycji). Należy zidentyfikować w tabeli wyłącznie potrącenia oznaczone jako nieobowiązkowe i zsumować ich kwoty. Suma wynosi 50,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W liście płac potrącenia można podzielić na obligatoryjne (wynikające z przepisów lub tytułów egzekucyjnych) oraz fakultatywne (dobrowolne, realizowane na podstawie dyspozycji/zgody pracownika albo odrębnych ustaleń). W zadaniu kluczowe jest to, aby kierować się kwalifikacją podaną w tabeli: sumujemy wyłącznie te pozycje, które tabela wskazuje jako potrącenia nieobowiązkowe.

Jak rozwiązać krok po kroku:

  1. Odczytaj z tabeli wszystkie wiersze należące do potrąceń fakultatywnych.
  2. Sprawdź, czy nie pomijasz pozycji o małych kwotach (to częsty błąd przy pracy na tabelach).
  3. Dodaj kwoty potrąceń fakultatywnych, zachowując zapis w zł i groszach.
  4. Wynik podaj w formacie pieniężnym z dwoma miejscami po przecinku.

Prawidłowa suma potrąceń fakultatywnych wynosi 50,00 zł, ponieważ po zsumowaniu wszystkich pozycji zaklasyfikowanych w tabeli jako nieobowiązkowe otrzymuje się właśnie tę wartość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • 75,00 zł – typowy skutek doliczenia pozycji, która w tabeli jest obligatoryjna, albo podwójnego uwzględnienia jednego potrącenia.
  • 124,26 zł – wskazuje na zsumowanie części potrąceń obowiązkowych razem z dobrowolnymi, czyli błąd klasyfikacji kategorii.
  • 219,36 zł – zwykle oznacza zsumowanie wszystkich potrąceń z tabeli (obowiązkowych i nieobowiązkowych), mimo że pytanie dotyczy wyłącznie fakultatywnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w tabeli te pozycje, które należą do szukanej kategorii, i dopiero potem wykonuj dodawanie. Ogranicza to pomyłki wynikające z przenoszenia liczb między wierszami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrącenia fakultatywne (nieobowiązkowe) to takie, które nie wynikają automatycznie z samego faktu zatrudnienia. Najczęściej są realizowane na podstawie zgody lub dyspozycji pracownika, np. dobrowolne składki czy opłaty. W zadaniach egzaminacyjnych identyfikuje się je zgodnie z oznaczeniem w tabeli.
Najpewniejszą metodą jest kierowanie się kolumną/opisem w tabeli, gdzie potrącenia są przypisane do kategorii "obligatoryjne" lub "fakultatywne". Nie opieraj się wyłącznie na nazwie potrącenia, bo może brzmieć "urzędowo", a w tabeli być zakwalifikowane inaczej.
Wypisz wszystkie pozycje oznaczone jako potrącenia fakultatywne, a następnie dodaj ich kwoty. Dodawaj wartości w zł i groszach (dwa miejsca po przecinku), najlepiej kolumnowo. Wynik powinien obejmować wyłącznie potrącenia nieobowiązkowe, bez elementów obligatoryjnych.
Najczęściej działa "skrót myślowy": uczący się kojarzy pewne nazwy potrąceń z obowiązkiem prawnym i ignoruje klasyfikację w tabeli. Drugi powód to pośpiech i nieuwzględnienie wszystkich wierszy w tabeli. Dlatego najpierw zaznacz kategorię, dopiero potem sumuj.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych kwoty w tabeli są podane już w złotych i groszach, więc wynik podaje się z dwoma miejscami po przecinku. Jeśli w tabeli pojawiłyby się wartości z większą liczbą miejsc, stosuje się zaokrąglenie do 0,01 zł zgodnie z zasadami rachunkowymi przy rozliczeniach.
Najczęstsze pomyłki to: przesunięcie przecinka, błędne przeniesienie groszy (np. 0,60 + 0,50), pominięcie jednej pozycji oraz podwójne doliczenie tego samego wiersza. Pomaga dodawanie kolumnowe i odhaczanie każdej pozycji po uwzględnieniu w sumie.
Najszybciej: (1) podkreśl w tabeli tylko wiersze "fakultatywne", (2) przepisz ich kwoty w jednej kolumnie na brudnopisie, (3) dodaj i sprawdź wynik drugim sposobem (np. kalkulacja kontrolna). Taki schemat zmniejsza ryzyko doliczenia potrąceń obligatoryjnych.
Nie muszą. Mogą się pojawić tylko wtedy, gdy pracownik ma dobrowolne dyspozycje (np. składki, opłaty) albo inne uzgodnione potrącenia. W zadaniu egzaminacyjnym ich wystąpienie wynika z tabeli – jeśli w tabeli są pozycje "fakultatywne", trzeba je uwzględnić w obliczeniu.
Wróć do tabeli i porównaj listę wierszy, które sumowałeś, z oznaczeniami kategorii. Każdy wiersz w sumie powinien być opisany jako "fakultatywny/nieobowiązkowy". Jeśli w sumie pojawił się choć jeden wiersz obligatoryjny, wynik będzie zawyżony.
Ćwicz czytanie list płac i tabel: rozpoznawanie kategorii potrąceń oraz szybkie sumowanie kwot. Rób zadania z kontrolą wyniku (drugi raz licz inną metodą). Zapamiętaj też, że w pytaniu liczy się dokładnie wskazana kategoria (np. tylko "fakultatywne"), a nie "wszystkie potrącenia".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Potrącenia fakultatywne to te pozycje z tabeli, które nie są obowiązkowe (wynikają np. z dobrowolnych dyspozycji)."

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z zakresu kadr i płac (lista płac, potrącenia z wynagrodzeń)
  • Przykładowe arkusze/listy płac z ćwiczeniami rachunkowymi (sumowanie potrąceń)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji EKA.5 dotyczące naliczania wynagrodzeń i potrąceń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego