KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 10.
Tabela przedstawia wartość przesyłek doręczonych przez przedsiębiorstwo kurierskie w roku 2009. W analizie statystycznej zjawiska posłużono się wskaźnikiem
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik struktury służy do opisu, jaki udział (np. procentowy) mają poszczególne części zjawiska w jego całości, gdy dane przedstawiają podział wartości na kategorie. Dyspersja dotyczy zmienności, dynamika zmian w czasie, a korelacja zależności między dwiema cechami.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźniki w statystyce dobiera się do tego, co dokładnie opisują dane i jaki jest cel analizy. Gdy tabela przedstawia wartość przesyłek "w roku 2009" (czyli dla jednego okresu) i rozbija tę wartość na elementy składowe (np. rodzaje usług, regiony, oddziały, grupy klientów), to naturalnym celem jest odpowiedź na pytanie: jaką część całości stanowi każda kategoria. Do tego służy wskaźnik struktury (udział części w całości), zwykle wyrażany w procentach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiej sytuacji?

  • "Dyspersji" – dyspersja (miary rozproszenia, np. rozstęp czy odchylenie standardowe) opisuje zmienność wartości w zbiorze obserwacji. Stosuje się ją, gdy analizujemy, jak bardzo wyniki różnią się między sobą. Sama informacja o strukturze wartości przesyłek według kategorii nie jest typowym zadaniem na miary rozproszenia.
  • "Dynamiki" – wskaźniki dynamiki badają zmiany w czasie (np. porównanie roku do roku, miesiąca do miesiąca). Żeby mówić o dynamice, trzeba mieć co najmniej dwa okresy (np. 2008 i 2009 albo kolejne miesiące). Jeśli tabela dotyczy wyłącznie roku 2009 jako jednego przekroju, dynamika nie jest właściwą interpretacją.
  • "Korelacji" – korelacja opisuje zależność między dwiema zmiennymi (np. wartość przesyłek a liczba reklamacji). W pytaniu nie ma pary cech do porównania, tylko jedna wielkość (wartość przesyłek) podzielona na składowe, więc korelacja nie jest tu adekwatna.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy dane są (1) podziałem całości na części (struktura), (2) szeregiem czasowym (dynamika), (3) zbiorem obserwacji do oceny rozproszenia (dyspersja), czy (4) zestawem dwóch zmiennych do oceny współzależności (korelacja). To proste "drzewko decyzji" zwykle pozwala szybko wybrać właściwy wskaźnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik struktury opisuje udział części w całości, np. jaki procent całkowitej wartości przesyłek stanowią przesyłki danego rodzaju lub z danego regionu. Najczęściej liczy się go jako (wartość części / wartość całości) × 100% i interpretuje jako "ile z całości".
Wskaźnik struktury wybierasz wtedy, gdy dane pokazują podział jednej wielkości na kategorie (np. rodzaje usług, oddziały, strefy dostaw), a pytanie dotyczy udziałów. Jeśli nie ma porównania kilku okresów czasu, zwykle nie jest to dynamika.
Wskaźnik dynamiki służy do porównywania zmian w czasie (np. 2009 vs 2008, miesiąc do miesiąca). Gdy masz tylko jeden okres jako przekrój (np. "w roku 2009"), nie da się policzyć zmiany względem innego okresu, więc dynamika nie jest właściwa.
Dyspersja to miary rozproszenia danych (zmienności), np. rozstęp, wariancja, odchylenie standardowe. Stosuje się je, gdy badamy, jak bardzo wyniki są zróżnicowane w zbiorze obserwacji. Nie służą do opisu udziałów kategorii w całości.
Korelacja opisuje zależność między dwiema zmiennymi (np. liczba przesyłek a czas kompletacji). Struktura dotyczy jednej zmiennej rozbitej na części (np. wartość przesyłek według kategorii). Jeśli w tabeli nie ma dwóch cech do porównania, korelacja jest nietrafiona.
Najpierw wyznacz sumę (całość), a potem dla każdej kategorii oblicz: udział = część / całość. Jeśli potrzebujesz procentów, pomnóż wynik przez 100%. W logistyce tak liczy się np. udział wartości wysyłek danego kanału lub regionu w łącznej wartości.
Częsty błąd to wybór "dynamiki" tylko dlatego, że w treści pojawia się rok. Trzeba sprawdzić, czy są co najmniej dwa okresy do porównania. Jeśli jest jeden okres i podział na kategorie, poprawna jest zwykle analiza struktury (udziały).
Tak. W magazynie i dystrybucji używa się go np. do określania udziału grup asortymentowych w obrocie, udziału typów zamówień w wolumenie, udziału przewoźników w kosztach transportu czy udziału stref składowania w liczbie wydań.
Dyspersja jest użyteczna, gdy analizujesz zmienność np. czasu kompletacji, czasu dostawy, liczby błędów na zmianę lub wartości zamówień. Jeśli chcesz wiedzieć, czy wyniki są stabilne czy "rozstrzelone", wtedy sięga się po miary rozproszenia, a nie udziały.
W strukturze masz jedną wielkość rozbitą na kategorie i pytanie "ile z całości?". W korelacji muszą wystąpić dwie zmienne (np. X i Y) i pytanie o zależność: czy wzrost jednej wiąże się ze wzrostem/spadkiem drugiej. Bez pary cech korelacji nie liczysz.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik struktury służy do opisu, jaki udział (np. procentowy) mają poszczególne części zjawiska w jego całości, gdy dane przedstawiają podział wartości na kategorie.

Materiały:

  • Podstawy statystyki opisowej (rozdziały: wskaźniki struktury, dynamiki, miary zmienności)
  • Materiały dydaktyczne z analizy danych w logistyce (interpretacja tabel i wykresów)
  • Zadania praktyczne: obliczanie udziałów procentowych i interpretacja struktury w raportach magazynowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego