Ćwiartkowanie jest jedną z podstawowych metod zmniejszania masy stałej próbki ogólnej do wielkości wygodnej dla laboratorium (np. do dalszego rozdrobnienia, przesiewania i odważenia), przy jednoczesnym dążeniu do zachowania reprezentatywności. Sens tej techniki polega na tym, aby redukować ilość materiału w sposób kontrolowany, a nie "na chybił trafił", co mogłoby wzmocnić wpływ niejednorodności próbki.
W typowym przebiegu postępowania materiał sypki:
- jest dokładnie mieszany/homogenizowany, aby rozkład ziaren i składników był możliwie równomierny,
- układa się go w równą warstwę (często w formie stożka spłaszczonego do krążka),
- dzieli się na cztery równe części,
- łączy się dwie przeciwległe ćwiartki, a pozostałe dwie się odrzuca,
- w razie potrzeby czynność powtarza się do uzyskania wymaganej masy.
Poprawna odpowiedź powinna więc odpowiadać rysunkowi, na którym widać kluczowe elementy: podział na cztery części oraz połączenie dwóch przeciwległych (a nie sąsiadujących) przy równoczesnym odrzuceniu pozostałej połowy.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeżeli przedstawiają np. samo odmierzenie porcji bez mieszania, przypadkowe odrywanie fragmentów, dzielenie na dwie części bez ćwiartkowania albo łączenie niewłaściwych części (np. sąsiednich), co może zwiększać błąd próbkowania. W praktyce laboratoryjnej najczęstszym problemem jest pomijanie etapu mieszania lub zbyt szybkie "zmniejszanie" próbki przez wybieranie garści materiału, co może prowadzić do wyniku analizy niereprezentatywnego dla całej partii.
