Wypowiedź: "Widzę, że jest Ci smutno, że nie będziesz mógł wziąć udziału w konkursie plastycznym" jest klasycznym przykładem odzwierciedlenia (refleksji) uczuć w aktywnym słuchaniu. Jej istotą jest empatyczne nazwanie emocji rozmówcy oraz pokazanie, że terapeuta je zauważa i rozumie w kontekście sytuacji. Dzięki temu podopieczny czuje się przyjęty, co sprzyja budowaniu zaufania i ułatwia dalszą pracę terapeutyczną.
Odpowiedź "odzwierciedleniem" pasuje, ponieważ w zdaniu pojawia się bezpośrednie nazwanie stanu emocjonalnego ("smutno") oraz powiązanie go z wydarzeniem (brak możliwości udziału w konkursie). Terapeuta nie ocenia ani nie doradza, tylko "odbija" przeżycie, zachęcając do jego dalszego wyrażenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "klaryfikowaniem" dotyczy doprecyzowywania znaczeń poprzez pytania lub prośby o wyjaśnienie (np. "Co dokładnie masz na myśli?"). W przytoczonej wypowiedzi nie ma dopytywania ani wyjaśniania pojęć.
- "parafrazowaniem" polega na przeformułowaniu treści wypowiedzi rozmówcy własnymi słowami, aby sprawdzić rozumienie faktów i znaczeń. Tutaj nacisk jest na emocję ("smutno"), a nie na streszczenie informacji.
- "potwierdzeniem" bywa rozumiane jako przytaknięcie, uznanie lub wzmocnienie (np. "Rozumiem", "Tak", "To ważne"), ale nie musi zawierać nazwania emocji. W tym przykładzie kluczowym elementem jest właśnie identyfikacja uczucia, więc bardziej trafne jest odzwierciedlenie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w wypowiedzi terapeuty pojawia się nazwanie emocji ("smutek", "złość", "lęk", "rozczarowanie") i pokazanie, że jest ona zauważona, najczęściej chodzi o odzwierciedlenie uczuć. Gdy pojawia się "czy dobrze rozumiem, że…" i streszczenie faktów, częściej jest to parafraza. Gdy dominuje dopytywanie o znaczenie, to klaryfikacja.
