KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Terapeuta zajęciowy, który podczas komunikowania się z podopiecznym i jego rodziną unika oceniania, formułowania nakazów i nie narzuca własnego punktu widzenia, stosuje styl komunikowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na komunikację niedyrektywną: terapeuta nie ocenia, nie wydaje nakazów i nie narzuca własnego zdania. W ujęciu dydaktycznym takie zachowania są typowe dla stylu partnerskiego, w którym relacja opiera się na szacunku, dialogu i współpracy z podopiecznym oraz jego rodziną, bez dominacji terapeuty.

Pełne wyjaśnienie:

W komunikacji terapeuty zajęciowego kluczowe jest takie prowadzenie rozmowy, aby wzmacniać autonomię podopiecznego i budować bezpieczną relację. Opis w zadaniu podkreśla trzy cechy: unikanie oceniania, unikanie nakazów oraz nienarzucanie własnego punktu widzenia. To są zachowania charakterystyczne dla podejść niedyrektywnych, nastawionych na szacunek i podmiotowość klienta.

Odpowiedź "partnerski" jest zgodna z ujęciem, w którym styl partnerski oznacza relację możliwie równorzędną: terapeuta i podopieczny (często także rodzina) wspólnie omawiają potrzeby, ustalają cele i uzgadniają sposób działania. Terapeuta nie "stawia się ponad" klientem, tylko współpracuje, dzieli się informacją i zachęca do decyzji podejmowanych razem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "niepartnerski" sugeruje styl z przewagą terapeuty, większą dyrektywnością, ocenami lub narzucaniem rozwiązań. To stoi w sprzeczności z opisem zadania (brak ocen i nakazów).
  • "egocentryczny" oznacza koncentrację na sobie (własnych potrzebach, racjach, perspektywie), co zwykle zwiększa skłonność do forsowania własnego zdania. W zadaniu terapeuta właśnie tego unika.
  • "allocentryczny" bywa rozumiany jako skupienie na perspektywie drugiej osoby i jej potrzebach. Ponieważ definicje mogą się różnić w zależności od materiałów, uczniowie często mylą go ze stylem partnerskim. W typowym rozróżnieniu: partnerstwo akcentuje współdecydowanie, a allocentryzm podążanie za klientem. W samym opisie zadania podkreślono brak narzucania i ocen, ale nie ma jednoznacznego wyróżnika "podążania" lub "współdecydowania", stąd to częste źródło pomyłek.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się równość, współodpowiedzialność i wspólne ustalanie celów, najczęściej chodzi o styl partnerski. Jeśli nacisk jest wyłącznie na perspektywę klienta i podporządkowanie działań jego potrzebom, częściej wybiera się allocentryzm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Styl partnerski to sposób rozmowy oparty na szacunku i współpracy: terapeuta nie dominuje, nie narzuca rozwiązań i traktuje podopiecznego (oraz rodzinę) jako stronę współdecydującą. Ważne jest wspólne ustalanie celów i jasna, dwustronna wymiana informacji.
Unikanie oceniania widać w języku: brak etykiet ("złe", "leniwe"), brak moralizowania i porównań. Zamiast tego są pytania o potrzeby, opis faktów i parafrazy. Terapeuta skupia się na zrozumieniu sytuacji oraz na wspólnym szukaniu rozwiązań.
Bo wspiera autonomię i motywację podopiecznego. Gdy terapeuta nie forsuje swoich przekonań, łatwiej buduje zaufanie i przymierze terapeutyczne. Podopieczny ma większe poczucie wpływu, a to zwykle zwiększa zaangażowanie w aktywności i cele terapii zajęciowej.
Styl allocentryczny koncentruje się na perspektywie drugiej osoby: jej potrzebach, wartościach i ramach odniesienia. Terapeuta stara się rozumieć doświadczenia klienta, aktywnie słucha, nie ocenia i nie narzuca swoich poglądów. W praktyce to podejście "podążania" za klientem.
Oba style są zwykle niedyrektywne i nieoceniające, ale różnią się akcentem. Partnerski kładzie nacisk na współpracę równych stron i współdecydowanie. Allocentryczny podkreśla przede wszystkim skupienie na potrzebach klienta i jego perspektywie, czyli "ja wspieram, ty nadajesz kierunek".
Zwykle nie, bo egocentryzm oznacza skupienie na sobie (własnej racji, komforcie, przekonaniach), co utrudnia empatię i może prowadzić do narzucania rozwiązań. W pracy terapeutycznej oczekuje się nastawienia na klienta, dialogu i respektowania jego decyzji.
Sformułowania typu: "unika oceniania", "unika nakazów", "nie narzuca własnego punktu widzenia" wskazują na postawę niedyrektywną. To sygnał, że terapeuta nie używa języka kontroli, lecz wspiera rozmowę, aktywne słuchanie i podejmowanie decyzji w sposób podmiotowy.
Najczęściej mylą styl partnerski z allocentrycznym, bo oba są "pozytywne": bez ocen i nakazów. Drugi błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia (np. "partnerski" = zawsze dobrze), bez przypomnienia definicji. Pomaga uczenie się różnic na przykładach wypowiedzi.
Szczególnie w sytuacjach napięcia: gdy rodzina jest przeciążona, gdy podopieczny ma obniżoną motywację lub doświadcza lęku i wstydu. Nakazy zwiększają opór, a oceny obniżają zaufanie. Lepsze są pytania, odzwierciedlanie emocji i wspólne ustalanie małych kroków.
Ułóż krótką tabelę porównawczą stylów (partnerski, allocentryczny, egocentryczny, niepartnerski) i dopisz po 2–3 typowe zachowania oraz przykładowe zdania terapeuty. Ćwicz rozpoznawanie stylu po słowach-kluczach: ocenianie, nakaz, narzucanie, współdecydowanie, perspektywa klienta.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis wskazuje na komunikację niedyrektywną: terapeuta nie ocenia, nie wydaje nakazów i nie narzuca własnego zdania.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne i prezentacje nauczyciela z zakresu komunikacji w terapii zajęciowej (MED.13)
  • Podręczniki/kompendia z komunikacji interpersonalnej w zawodach medycznych
  • Notatki własne: porównawcza tabela cech stylu partnerskiego i allocentrycznego wraz z przykładami wypowiedzi terapeuty

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego