KWALIFIKACJA MOD3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Tkanina bawełniana tkana na krosnach żakardowych splotami atłasowym i satynowym, stosowana na obrusy, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adamaszek to tkanina (często bawełniana lub z domieszkami) wytwarzana na krosnach żakardowych, gdzie wzór powstaje dzięki przeplataniu splotów atłasowych/satynowych i matowych. Dlatego jest typowo stosowany na obrusy i bieliznę stołową. Popelina i batyst to tkaniny gładkie odzieżowe, a madera to głównie haft.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na adamaszek, ponieważ kluczowe są tu trzy elementy: krosna żakardowe, połączenie splotów atłasowego/satynowego oraz zastosowanie na obrusy.

Adamaszek jest tkaniną wzorzystą: efekt dekoracyjny (motyw widoczny dzięki różnicy połysku i faktury) uzyskuje się przez zestawianie pól o innym splocie, często właśnie o charakterze satynowym/atłasowym. Zastosowania obejmują wyroby dekoracyjne, w tym bieliznę stołową, gdzie liczy się elegancki wygląd oraz czytelny wzór bez nadruku.

Odpowiedź "popelina" nie pasuje, bo popelina to tkanina zwykle gładka, kojarzona przede wszystkim z odzieżą (np. koszulową). Jej rozpoznanie opiera się na innym charakterze powierzchni i nie jest typowo definiowana przez wzór żakardowy na obrusy.

Odpowiedź "madera" także nie spełnia opisu: w praktyce termin ten odnosi się do wyrobów z charakterystycznym haftem ażurowym (zdobienie), a nie do tkaniny tkanej na krosnach żakardowych splotami atłasowym i satynowym.

Odpowiedź "batyst" jest błędna, ponieważ batyst to bardzo cienka, delikatna tkanina (często bawełniana lub lniana) używana częściej w lekkiej odzieży i wyrobach o subtelnym chwycie, a nie jako klasyczna tkanina obrusowa o wzorze żakardowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się krosna żakardowe i wzór "tkany" (a nie drukowany), szukaj nazw tkanin wzorzystych (np. adamaszek), a nie nazw cienkich tkanin gładkich lub technik zdobienia (haft).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Adamaszek to tkanina wzorzysta, w której motyw powstaje w procesie tkania, a nie przez nadruk. Wzór wynika z zestawienia pól o różnym splocie (często o różnym połysku), dlatego ornament jest widoczny jako gra światła na powierzchni materiału.
Adamaszek jest ceniony w tekstyliach stołowych, bo daje elegancki, "wytkany" wzór, który nie ściera się tak jak nadruk. Dodatkowo taka tkanina zwykle dobrze prezentuje się po prasowaniu i ma dekoracyjny połysk, co pasuje do obrusów.
Szukaj słów: "krosna żakardowe", "wzór tkany", "ornament", "motyw wytkany". To sygnał, że wzór jest efektem konstrukcji splotu. Wtedy częściej chodzi o tkaniny wzorzyste (np. adamaszek), a nie o tkaniny gładkie koszulowe.
Splot atłasowy (satynowy) ma długie przeskoki nici, przez co powierzchnia jest bardziej gładka i równomiernie odbija światło. Efektem jest większy połysk niż w splotach płóciennych czy skośnych, dlatego często używa się go do tworzenia dekoracyjnych pól we wzorach.
Popelina to zwykle tkanina gładka, często kojarzona z wyrobami odzieżowymi (np. koszule), opisywana raczej przez chwyt i strukturę niż przez wzór żakardowy. Adamaszek natomiast identyfikuje się po wytkanym wzorze uzyskanym na krosnach żakardowych.
W kontekście materiałoznawstwa "madera" bywa kojarzona głównie z techniką zdobienia (haft ażurowy) na tkaninie, a nie z konkretną tkaniną żakardową. Na testach to częsty "haczyk": odpowiedź brzmi znajomo, ale dotyczy dekoracji, nie splotu.
Batyst sprawdza się, gdy potrzebujesz tkaniny bardzo cienkiej, lekkiej i delikatnej (np. elementy lekkiej odzieży lub cienkie wyroby). Nie pasuje do opisów wskazujących na tkaniny dekoracyjne z wytkanym wzorem na krosnach żakardowych, typowe dla obrusów.
Najsilniejsze wskazówki to: "krosna żakardowe" oraz "splot atłasowy i satynowy" połączone z zastosowaniem "na obrusy". Taki zestaw cech sugeruje tkaninę wzorzystą o efekcie połysku i matu, czyli typowy opis adamaszku.
Wiele tkanin ma wspólny surowiec (bawełna), więc sam skład nie wystarcza do identyfikacji. Decydują: technika wytwarzania (żakard), konstrukcja splotu (atłas/satyna) i typowe zastosowanie. Pomijanie tych elementów prowadzi do wyboru "pierwszej znajomej" nazwy.
Twórz fiszki w schemacie: nazwa → splot/technika → zastosowanie → cecha rozpoznawcza. Dla adamaszku: żakard + gra połysku/matu + obrusy. Porównuj z popeliną i batystem jako tkaninami gładkimi oraz z maderą jako zdobieniem (haft).
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Adamaszek to tkanina (często bawełniana lub z domieszkami) wytwarzana na krosnach żakardowych, gdzie wzór powstaje dzięki przeplataniu splotów atłasowych/satynowych i matowych."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło: "adamaszek" (definicja i charakterystyka), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/adamaszek;3869873.html - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Adamaszek" (opis tkaniny i zastosowań), https://pl.wikipedia.org/wiki/Adamaszek - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Krosno żakardowe" (informacje o technice żakardowej), https://pl.wikipedia.org/wiki/Krosno_%C5%BCakardowe - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Słowniki i atlasy tkanin (hasła: adamaszek, żakard, popelina, batyst)
  • Podręczniki z materiałoznawstwa włókienniczego dla szkół branżowych/technikum odzieżowego
  • Katalogi producentów tkanin z opisami splotów i zastosowań (sekcje: tkaniny dekoracyjne, bielizna stołowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego