KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 23.
Tkanina charakteryzująca się następującymi właściwościami: łatwo się pierze, po praniu bieleje, trudno się farbuje, jest dość sztywna została wykonana
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis pasuje do lnu: tkaniny lniane zwykle łatwo się piorą i mogą jaśnieć (bieleć) po kolejnych praniach. Len bywa sztywniejszy od bawełny, szczególnie w nowym wyrobie. Jednocześnie włókna lniane uważa się za trudniejsze w barwieniu niż np. bawełna, dlatego wskazana jest odpowiedź "z lnu".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania materiału na podstawie zestawu cech użytkowych i technologicznych. Najlepiej pasuje tu len.

Dlaczego "z lnu"?
Len jest włóknem roślinnym, którego wyroby często są opisywane jako dość sztywne (zwłaszcza nowe) i charakterystycznie "trzymające formę". W praktyce handlowej i użytkowej spotyka się też informację, że len może jaśnieć po praniu (wrażenie bielenia), szczególnie gdy materiał nie jest intensywnie barwiony. Jednocześnie len bywa uznawany za materiał trudniejszy do farbowania w porównaniu z bawełną, co jest wykorzystywane w towaroznawstwie do odróżniania tych tkanin.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Bawełna – jest również łatwa w praniu, ale typowo jest mniej sztywna (bardziej miękka) niż len i zwykle uchodzi za łatwiejszą do barwienia niż len. Samo "łatwo się pierze" nie wystarcza, a reszta cech gorzej pasuje.
  • Wełna – wymaga ostrożniejszej pielęgnacji (łatwo o filcowanie/kurczenie w nieprawidłowym praniu), więc opis "łatwo się pierze" jest mniej trafny. Wełna kojarzy się też z inną sprężystością i "mięsistością" niż sztywność typowa dla lnu.
  • Jedwab – jest delikatny, zwykle wymaga łagodnej pielęgnacji, a jego charakterystyczną cechą jest gładkość i połysk, nie "dość sztywna" struktura. Z tego powodu zestaw cech z pytania nie wskazuje na jedwab.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się połączenie "sztywniejsza tkanina" + "roślinna" w kontekście praktycznym oraz informacja o trudniejszym farbowaniu, to najczęściej kieruje to na len. Dla bawełny typowe są miękkość i podatność na barwienie, a dla wełny i jedwabiu – większa wrażliwość na niewłaściwe pranie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tkanina lniana to wyrób włókienniczy wytwarzany z włókien lnu. W praktyce handlowej kojarzy się z przewiewnością, "suchym" chwytem i większą sztywnością niż typowa bawełna. Często jest wybierana na odzież letnią i tekstylia domowe.
Najczęściej wskazuje się: dość sztywny chwyt, widoczną strukturę włókien, skłonność do gniecenia oraz dobre zachowanie w praniu. W pytaniach egzaminacyjnych pojawia się też informacja o trudniejszym farbowaniu w porównaniu z bawełną.
W towaroznawstwie przyjmuje się, że len w porównaniu z bawełną może być mniej podatny na uzyskanie intensywnych, równych barw w typowych warunkach. W pytaniach testowych jest to cecha różnicująca włókna roślinne i ułatwiająca identyfikację lnu.
Pomocne są: dotyk (len częściej "sztywniejszy", mniej miękki), wygląd (wyraźniejsza, "surowsza" faktura) oraz informacja z metki/składu. W zadaniach egzaminacyjnych zestaw cech typu sztywność + jaśnienie po praniu częściej kieruje na len.
Zwykle nie. Wełna jest bardziej wrażliwa na temperaturę i tarcie, więc łatwiej o niepożądane efekty (np. zbieganie, zbijanie/filcowanie) przy niewłaściwym praniu. Len i bawełna są częściej postrzegane jako prostsze w pielęgnacji.
Len spotyka się m.in. w koszulach, sukienkach, marynarkach letnich, obrusach, serwetach i pościeli. Sprzedawca powinien umieć wskazać zalety (komfort w cieple) i ograniczenia (gniecenie, sztywność) oraz dopasować produkt do potrzeb klienta.
Jedwab kojarzy się z delikatnością, gładkością i charakterystycznym połyskiem. W typowym ujęciu to tkanina raczej miękka i lejąca, a także bardziej wymagająca w pielęgnacji niż len. Dlatego zestaw cech z pytania zwykle nie wskazuje na jedwab.
Najczęstszy błąd to wybór bawełny tylko dlatego, że "łatwo się pierze". Uczniowie pomijają wtedy pozostałe wskazówki: sztywność i trudniejsze farbowanie. Drugi błąd to kierowanie się wyłącznie skojarzeniem "sztywne = grube = wełna".
W praktyce należy oprzeć się na zaleceniach z metki, ale ogólnie: zwrócić uwagę na dobór programu prania, temperatury i sposób suszenia oraz prasowania. Warto uprzedzić o naturalnej skłonności lnu do gniecenia i o tym, że z czasem może "zmięknąć" w użytkowaniu.
Najlepiej zrobić tabelę porównawczą: len, bawełna, wełna, jedwab (pielęgnacja, chwyt, typowe zastosowania, cechy wyróżniające). Ucz się rozpoznawania po opisach właściwości i ćwicz eliminowanie odpowiedzi na podstawie całego zestawu cech, nie jednej wskazówki.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis pasuje do lnu: tkaniny lniane zwykle łatwo się piorą i mogą jaśnieć (bieleć) po kolejnych praniach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Ln (tkanina)" – opis właściwości i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ln_(tkanina) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Bawełna" – charakterystyka włókna i wyrobów bawełnianych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Bawe%C5%82na - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Wełna" – właściwości i pielęgnacja wyrobów wełnianych, https://pl.wikipedia.org/wiki/We%C5%82na - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia towaroznawstwa włókienniczego (włókna naturalne i ich cechy)
  • Karty charakterystyk asortymentu tekstylnego stosowane w handlu detalicznym
  • Materiały edukacyjne producentów tkanin (opisy właściwości i pielęgnacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego