KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 9.
Twoim podopiecznym jest młody człowiek z zaburzeniami psychicznymi, który ma trudności z nawiązywaniem kontaktów społecznych. Jaki typ interwencji socjalnej byłby najbardziej odpowiedni w tej sytuacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Terapia grupowa jest najbardziej adekwatna, gdy głównym problemem są trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji. Umożliwia ćwiczenie kontaktów w bezpiecznych warunkach, otrzymywanie informacji zwrotnej i uczenie się zachowań społecznych. Interwencja kryzysowa dotyczy nagłego kryzysu, a mediacja rodzinna konfliktu w rodzinie.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy podopieczny ma trudności z nawiązywaniem kontaktów społecznych, najbardziej ukierunkowaną formą wsparcia jest terapia grupowa. Jej kluczową zaletą jest to, że sama grupa staje się "środowiskiem treningowym": można ćwiczyć rozmowę, współpracę, asertywność, rozpoznawanie emocji innych osób oraz reagowanie na sygnały społeczne. W warunkach kontrolowanych i wspierających podopieczny dostaje też informację zwrotną i doświadcza, że inni mają podobne trudności, co zmniejsza poczucie izolacji.

Odpowiedź "interwencja kryzysowa" nie jest najlepszym wyborem, ponieważ odnosi się do sytuacji nagłego załamania równowagi (np. silne nasilenie objawów, myśli samobójcze, gwałtowny konflikt, przemoc, ryzyko autoagresji). W treści pytania nie ma przesłanek o kryzysie wymagającym pilnej stabilizacji; opis wskazuje raczej na przewlekłą trudność w funkcjonowaniu społecznym.

"Terapia indywidualna" może być wartościowa (np. przy pracy nad lękiem społecznym, wglądem, motywacją czy objawami), ale w kontekście celu zadanego w pytaniu — poprawy kontaktów — jest zwykle mniej bezpośrednia niż oddziaływanie w grupie. W praktyce często łączy się oba podejścia, jednak przy wyborze najbardziej odpowiedniej formy do treningu relacji społecznych przewagę ma praca grupowa.

"Mediacja rodzinna" jest narzędziem do rozwiązywania sporu między członkami rodziny i poprawy komunikacji w konflikcie. Jeśli trudność dotyczy ogólnych kontaktów społecznych, a nie konkretnego sporu rodzinnego, mediacja nie adresuje istoty problemu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij cel (tu: rozwijanie kompetencji społecznych), a potem dobierz formę, która daje możliwość ćwiczenia danego obszaru w praktyce (tu: grupa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Terapia grupowa to forma psychoterapii lub wsparcia, w której kilka osób pracuje nad trudnościami pod kierunkiem terapeuty. Daje możliwość ćwiczenia relacji "na żywo", uczenia się komunikacji i otrzymywania informacji zwrotnej w bezpiecznych warunkach.
Bo problem dotyczy relacji, więc najlepszym "miejscem ćwiczeń" jest kontakt z innymi. Grupa pozwala trenować rozmowę, współpracę i radzenie sobie z napięciem społecznym, a także zobaczyć różne style komunikacji i ich skutki.
Najczęściej chodzi o poprawę funkcjonowania społecznego: rozwijanie umiejętności komunikacyjnych, zwiększanie aktywności, zmniejszanie izolacji, budowanie poczucia sprawczości i uczenie się konstruktywnych sposobów reagowania na trudne emocje.
Gdy występuje nagłe pogorszenie stanu lub sytuacja zagrożenia: silna dezorganizacja, autoagresja, myśli samobójcze, przemoc, ostry epizod psychotyczny lub inne objawy wymagające szybkiej stabilizacji i zabezpieczenia. Wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo.
Tak, zwłaszcza gdy trzeba przepracować lęk, niską samoocenę, traumę lub objawy utrudniające funkcjonowanie. Jednak jeśli celem jest ćwiczenie kontaktów i zachowań w relacji, terapia grupowa bywa bardziej bezpośrednia, bo od razu angażuje interakcje.
Mediacja rodzinna to proces rozwiązywania sporu z udziałem bezstronnego mediatora. Służy uzgadnianiu zasad współpracy, poprawie komunikacji i szukaniu kompromisu w konflikcie. Nie jest podstawową metodą rozwijania ogólnych kompetencji społecznych.
Może motywować i przygotować do spotkań (omówić obawy, zasady), zadbać o regularność uczestnictwa, obserwować reakcje po zajęciach oraz przekazywać istotne informacje zespołowi terapeutycznemu. Ważne jest wzmacnianie małych sukcesów i poczucia bezpieczeństwa.
Często wybierają "interwencję kryzysową" na podstawie samego hasła "zaburzenia psychiczne", bez oceny, czy jest kryzys. Inny błąd to automatyczne wskazywanie terapii indywidualnej, mimo że pytanie dotyczy relacji i treningu społecznego.
Trudności mogą wynikać z silnej dezorganizacji, braku stabilności objawów, wysokiej impulsywności lub lęku uniemożliwiającego udział. W praktyce decyzję podejmuje zespół, często po okresie przygotowania, wsparcia indywidualnego lub stopniowego wprowadzania.
Szukaj w treści sygnałów takich jak: wycofanie społeczne, trudność w nawiązywaniu relacji, kłopoty w komunikacji, unikanie ludzi. To zwykle wskazuje na interwencje rozwijające kompetencje społeczne (np. praca w grupie), a nie na działania doraźne typowe dla kryzysu.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że terapia grupowa jest najbardziej adekwatna, gdy głównym problemem są trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji.

Źródła:

  • American Psychological Association (APA) Dictionary of Psychology – hasło "group therapy": https://dictionary.apa.org/group-therapy (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (National Health Service) – "Group therapy": https://www.nhs.uk/mental-health/talking-therapies-medicine-treatments/talking-therapies-and-counselling/group-therapy/ (dostęp: 2026-02-27)
  • National Institute of Mental Health (NIMH) – "Psychotherapies": https://www.nimh.nih.gov/health/topics/psychotherapies (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z psychologii i psychiatrii środowiskowej dla opiekunów w DPS
  • Podręczniki/kompendia o psychoterapii grupowej i treningu umiejętności społecznych
  • Wytyczne instytucji zdrowia publicznego o interwencjach psychospołecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego