KWALIFIKACJA SPL4 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 12.
Typ pojazduKoszt zakupuPrzebieg (km)
Ciężarówka200000 zł500000
Jeżeli amortyzacja pojazdu jest obliczana liniowo przez okres użytkowania wynoszący 10 lat, jaki będzie koszt amortyzacji za jeden przejechany kilometr?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt amortyzacji na 1 km liczymy jako koszt zakupu rozłożony na cały przebieg w okresie użytkowania. Skoro ciężarówka kosztuje 200000 zł i ma przejechać 500000 km, to amortyzacja jednostkowa wynosi 200000/500000 = 0,4 zł/km. Informacja o 10 latach nie zmienia wyniku dla kosztu na km.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano koszt zakupu pojazdu oraz łączny przebieg (w km) przewidziany w okresie użytkowania. Przy amortyzacji liniowej koszt jest rozkładany równomiernie w czasie, ale jeśli pytamy o koszt amortyzacji przypadający na 1 przejechany kilometr, to kluczowe jest rozłożenie całej wartości środka trwałego na cały efekt jego użytkowania (tu: przebieg).

Krok 1: oblicz amortyzację roczną (opcjonalnie)
Amortyzacja liniowa w czasie: 200000 zł / 10 lat = 20000 zł/rok. Ten krok pomaga zrozumieć sens "liniowo", ale do zł/km nie jest konieczny.

Krok 2: oblicz koszt amortyzacji na kilometr
Jeżeli w całym okresie użytkowania pojazd przejedzie 500000 km, to koszt amortyzacji przypadający na 1 km to: 200000 zł / 500000 km = 0,4 zł/km.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,2 zł – odpowiadałoby sytuacji, w której koszt byłby o połowę mniejszy albo przebieg dwukrotnie większy. To typowy błąd w dzieleniu lub w przyjęciu błędnych danych.
  • 0,1 zł – byłoby możliwe przy znacznie większym przebiegu (np. kilkukrotnie większym) lub znacznie niższej wartości pojazdu. To często efekt przesunięcia przecinka lub mylenia skali.
  • 0,05 zł – jest zbyt małe jak na dane z tabeli; zwykle wynika z nadmiernego "rozdrabniania" kosztu, np. dzielenia dodatkowo przez 10 lat jeszcze raz albo przez nieuzasadnioną liczbę.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o koszcie jednostkowym zawsze sprawdź mianownik i jednostkę wyniku. Jeśli pytanie brzmi "za 1 km", w wyniku powinno wyjść zł/km, a do obliczenia najczęściej wystarcza podzielenie całkowitego kosztu przez całkowity efekt (km).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej podziel wartość podlegającą amortyzacji (tu: koszt zakupu) przez łączny przebieg w całym okresie użytkowania. Otrzymasz wynik w zł/km. W tym typie zadania informacja o latach jest drugorzędna, jeśli masz podany przebieg całkowity.
Bo pytanie dotyczy kosztu w przeliczeniu na efekt (kilometr), a nie w przeliczeniu na czas (rok). Jeśli znasz całkowity koszt i całkowity przebieg w całym okresie, to zł/km wynika bezpośrednio z dzielenia kosztu przez km, niezależnie od tego, czy trwa to 8 czy 10 lat.
Amortyzacja liniowa oznacza równomierne rozłożenie wartości pojazdu na kolejne okresy (np. lata). W praktyce pomaga planować koszty floty i kalkulować stawki przewozowe. W zadaniach egzaminacyjnych często łączy się ją z kosztem na km, aby policzyć koszt jednostkowy.
Wystarczą dwa elementy: wartość amortyzowana (np. koszt zakupu pojazdu) oraz łączny przebieg w okresie użytkowania. Jeśli brakuje przebiegu całkowitego, trzeba go wyznaczyć z przebiegu rocznego i liczby lat, ale tutaj przebieg jest podany wprost.
Nie. Amortyzacja na km obejmuje tylko "zużycie wartości" pojazdu (część kosztu kapitałowego). Koszt eksploatacji na km może dodatkowo zawierać paliwo, serwis, opony, ubezpieczenie, opłaty drogowe i wynagrodzenia. Na egzaminie zwracaj uwagę, o którą składową kosztu pyta zadanie.
Po dzieleniu zrób szybki test sensowności: 200000 zł rozłożone na 500000 km musi dać kwotę mniejszą niż 1 zł/km, ale nie ekstremalnie małą. Pomaga też skracanie: 200000/500000 = 200/500 = 2/5 = 0,4.
Amortyzację roczną liczysz jako: wartość początkowa / liczba lat użytkowania. W tym zadaniu byłoby to 200000 zł / 10 lat = 20000 zł/rok. Dopiero potem, jeśli znasz przebieg roczny, możesz przeliczyć roczny koszt na zł/km.
Koszt na kilometr jest wygodny, gdy planujesz wyceny przewozów, porównujesz trasy albo rozliczasz pracę pojazdów według przebiegu. Koszt roczny jest bardziej przydatny w budżetowaniu i sprawozdawczości. Na egzaminie dobór zależy od tego, czy mianownikiem jest czas czy przebieg.
Najczęściej: mylenie amortyzacji rocznej z amortyzacją na km, dodatkowe (niepotrzebne) dzielenie przez liczbę lat, nieuwzględnienie że przebieg jest łączny, oraz brak kontroli jednostek. Dobrą praktyką jest dopisanie jednostek przy każdym kroku rachunku.
Ćwicz schemat: koszt całkowity → koszt jednostkowy (na km, tonę, kurs). Utrwal działania na ułamkach i skracanie. Rozwiązuj krótkie zadania z tabelami (koszt, przebieg, okres) i zawsze sprawdzaj, czy wynik ma wymaganą jednostkę, np. zł/km.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt amortyzacji na 1 km liczymy jako koszt zakupu rozłożony na cały przebieg w okresie użytkowania."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Amortyzacja" (opis pojęcia i metod), https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Amortyzacja liniowa" (ogólna zasada metody liniowej), https://pl.wikipedia.org/wiki/Amortyzacja_liniowa - dostęp 2026-02-18
  • Investopedia – "Straight-Line Depreciation Definition", https://www.investopedia.com/terms/s/straightlinebasis.asp - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy rachunku kosztów w transporcie (koszty stałe i zmienne, koszt jednostkowy)
  • Wprowadzenie do amortyzacji środków trwałych (metody amortyzacji w ujęciu ogólnym)
  • Ćwiczenia z kalkulacji kosztu na km dla pojazdów (zadania rachunkowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego