KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
U pacjenta skierowanego na oddział psychiatryczny w celu diagnostyki zaburzeń nastroju terapeuta zaobserwował mimowolne ruchy pląsawicze. Wskazują one na zaburzenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ruchy pląsawicze (choreiczne) to szybkie, nieregularne, mimowolne ruchy, typowo kojarzone z uszkodzeniem jąder podstawy i klasycznie występujące w chorobie Huntingtona. Zespół Tourette’a daje tiki, Parkinson – drżenie/spowolnienie i sztywność, a zespół Retta ma inny, rozwojowy obraz zaburzeń ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Mimowolne ruchy pląsawicze (chorea) mają charakter szybkich, nieregularnych, "wymykających się" spod kontroli ruchów kończyn, tułowia lub mięśni twarzy. Taki jakościowy opis zaburzenia ruchu najczęściej kieruje diagnostykę w stronę chorób związanych z dysfunkcją jąder podstawy, a klasycznym skojarzeniem klinicznym jest choroba Huntingtona. Dlatego odpowiedź "motoryki dużej w rozwoju choroby Huntingtona" wskazuje właściwy kierunek interpretacji obserwacji.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo odnoszą się do innych typów objawów:

  • "neurologiczne właściwe dla zespołu Tourette'a" – w Touretcie dominują tiki (nagłe, krótkotrwałe, stereotypowe ruchy lub wokalizacje). Tiki różnią się od pląsawicy tym, że są bardziej powtarzalne, często poprzedzone przymusem wykonania i bywają chwilowo hamowane.
  • "motoryki małej w chorobie Parkinsona" – w Parkinsonie typowe są bradykinezja (spowolnienie), sztywność i często drżenie spoczynkowe, a nie pląsawica. Trudności manualne mogą się pojawiać, ale wynikają z innych mechanizmów niż ruchy choreiczne.
  • "rozwojowe w zespole Retta" – to zaburzenie neurorozwojowe (z typowym początkiem w dzieciństwie) i ma odmienny przebieg, w tym charakterystyczne stereotypie ruchowe (np. ruchy rąk), a nie obraz nowych, pląsawiczych ruchów u pacjenta diagnozowanego z powodu zaburzeń nastroju.

W praktyce terapeuty zajęciowego ważne jest nie tylko nazwanie objawu, ale też bezpieczne zaplanowanie aktywności: pląsawica może zwiększać ryzyko urazów, utrudniać czynności dnia codziennego i wymagać modyfikacji otoczenia oraz tempa zadań. Kluczowe jest także przekazanie zespołowi leczniczemu precyzyjnej obserwacji: jak wyglądają ruchy, kiedy się nasilają i jak wpływają na funkcjonowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ruchy pląsawicze (chorea) to szybkie, nieregularne i mimowolne ruchy, które "przechodzą" z jednej grupy mięśni do drugiej. Wyglądają jak niespokojne, niecelowe gesty i nasilają się przy stresie lub zmęczeniu. W obserwacji zwraca się uwagę na ich zmienność, brak rytmu i trudność w świadomym zahamowaniu.
W chorobie Huntingtona typowe są zaburzenia pracy jąder podstawy, co prowadzi do nadmiarowych, mimowolnych ruchów typu pląsawiczego. Objawy ruchowe mogą współwystępować ze zmianami nastroju, drażliwością i pogorszeniem funkcji poznawczych, dlatego obserwacja pląsawicy jest ważną wskazówką diagnostyczną.
Tiki są zwykle krótkie, stereotypowe i powtarzalne (np. mruganie, ruchy głową), często poprzedzone nieprzyjemnym napięciem i bywają chwilowo hamowane. Pląsawica jest bardziej płynna, nieregularna i zmienna w lokalizacji, bez typowego "przymusu" jak w tikach. W praktyce pomaga opis: rytm, powtarzalność i możliwość zahamowania.
Klasyczny obraz choroby Parkinsona obejmuje bradykinezję (spowolnienie), sztywność i często drżenie spoczynkowe. To inny typ zaburzeń ruchu niż pląsawica. U części osób mogą występować ruchy mimowolne związane z leczeniem dopaminergicznym, ale w pytaniu egzaminacyjnym "ruchy pląsawicze" najbardziej pasują do rozpoznawania chorei, a nie parkinsonizmu.
Zawsze wtedy, gdy ruchy są nowe, narastają, zwiększają ryzyko upadku/urazu albo istotnie utrudniają wykonywanie czynności. W zgłoszeniu warto podać: kiedy występują, co je nasila, czy pacjent może je hamować, oraz jaki jest wpływ na funkcjonowanie. Taka informacja pomaga w diagnostyce i doborze leczenia oraz zabezpieczeń.
Najczęstsze pomyłki wynikają z wrzucania wszystkich ruchów mimowolnych do jednego "worka". Uczniowie mylą tiki z pląsawicą, a drżenie i spowolnienie z nadmiarowymi ruchami. Pomaga strategia: najpierw nazwij jakościowo ruch (rytmiczny/nierytmiczny, stereotypowy/zmienny), a dopiero potem dopasuj jednostkę chorobową.
Warto opisać: lokalizację (twarz, kończyny, tułów), zmienność i brak powtarzalnego wzorca, nasilenie w spoczynku i w zadaniu, wpływ emocji oraz konsekwencje funkcjonalne (chwyt, chód, samoobsługa). Dla zespołu leczącego liczy się konkretny opis, nie tylko ogólne "mimowolne ruchy".
Należy zwiększyć bezpieczeństwo (stabilne krzesło, brak luźnych przeszkód), dobierać zadania z mniejszym ryzykiem skaleczeń, używać większych i lżejszych narzędzi oraz dzielić czynności na krótsze etapy. Pomagają przerwy, spokojne tempo i redukcja bodźców stresowych. Celem jest podtrzymanie samodzielności mimo trudności ruchowych.
Pląsawicę mogą przypominać tiki, pobudzenie psychoruchowe, ruchy nawykowe, a czasem drżenia lub ruchy związane z działaniami niepożądanymi leków. Dlatego w opisie ważne są cechy ruchu (nieregularność, zmienność, "przelewanie się" między mięśniami) oraz kontekst: stres, sen, wykonywanie zadania i możliwość kontroli.
Ucz się "triadami" objawów: Huntington – chorea i objawy neuropsychiatryczne; Tourette – tiki ruchowe i wokalne; Parkinson – bradykinezja, sztywność i drżenie spoczynkowe. Do każdego dopisz 2–3 przykłady wpływu na czynności dnia codziennego. Na egzaminie najpierw rozpoznaj typ ruchu, potem dobieraj jednostkę chorobową.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Ruchy pląsawicze (choreiczne) to szybkie, nieregularne, mimowolne ruchy, typowo kojarzone z uszkodzeniem jąder podstawy i klasycznie występujące w chorobie Huntingtona."

Źródła:

  • MSD Manual Professional Edition: "Huntington Disease" (sections: Symptoms and Signs; Diagnosis) https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/movement-and-cerebellar-disorders/huntington-disease - dostęp 2026-03-02
  • MSD Manual Professional Edition: "Tourette Syndrome and Other Tic Disorders" (sections: Clinical features) https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/behavioral-and-psychiatric-disorders-in-children/tourette-syndrome-and-other-tic-disorders - dostęp 2026-03-02
  • MSD Manual Professional Edition: "Parkinson Disease" (sections: Symptoms and Signs) https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/movement-and-cerebellar-disorders/parkinson-disease - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z propedeutyki neurologii (rozdziały o zaburzeniach ruchowych)
  • Materiały dydaktyczne o diagnostyce różnicowej tików, drżenia i pląsawicy
  • Atlas objawów klinicznych (opisy jakościowe zaburzeń ruchu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego