W zezie akomodacyjnym atypowym (w odróżnieniu od typowego) odchylenie zbieżne jest bardziej wyrażone przy patrzeniu w dal. U pacjenta z nadwzrocznością organizm kompensuje wadę przez zwiększoną akomodację. Jeżeli akomodacja jest nadmierna lub nieprawidłowo sprzężona z konwergencją, może prowokować zez także (lub głównie) do dali.
Dlaczego właściwa jest pełna korekcja do dali z nadkorekcją do bliży?
- Pełne wyrównanie nadwzroczności do dali zmniejsza potrzebę akomodowania podczas patrzenia w dal, a więc ogranicza komponent akomodacyjny odpowiedzialny za zbieżność i redukuje zez.
- Nadkorekcja do bliży (addycja) dodatkowo "odciąża" akomodację podczas pracy z bliska. W praktyce realizuje się to jako wzmocnienie do bliży (np. w bifokalach/progresach), aby utrzymać relaksację akomodacji także w czynnościach z bliska i zapobiegać nawrotom.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Do bliży." To typowy błąd wynikający z utożsamienia problemu wyłącznie z pracą z bliska. Sama korekcja do bliży nie rozwiązuje dominującego odchylenia do dali w typie atypowym.
- "Do dali." Jest niepełna terapeutycznie: pełna korekcja do dali jest konieczna, ale w zezie atypowym zwykle zaleca się także wzmocnienie do bliży, aby dodatkowo relaksować akomodację w bliży.
- "Do bliży z nadkorekcją do dali." Odwraca logikę postępowania. Nadkorekcję stosuje się jako wsparcie w bliży (addycję), a podstawą jest pełne wyrównanie do dali.
W praktyce klinicznej dobór pełnej wady bywa oparty o badanie refrakcji w cykloplegii, aby ujawnić nadwzroczność ukrytą, a okulary są zwykle zalecane do stałego noszenia.
