KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 25.
U podopiecznego chorującego na padaczkę wystąpił napad toniczno-kloniczny. Które z zachowań podczas udzielania pierwszej pomocy jest niewłaściwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trakcie napadu toniczno‑klonicznego nie wolno wkładać niczego do ust, bo grozi to złamaniem zębów, urazem szczęki oraz zadławieniem, a także ugryzieniem ratownika. Prawidłowe jest natomiast zabezpieczenie przed urazem, podłożenie czegoś miękkiego pod głowę i rozluźnienie ucisku na szyję.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie toniczno‑klonicznym (faza toniczna i kloniczna) osoba zwykle traci przytomność i ma nasilone, mimowolne skurcze mięśni. Pierwsza pomoc polega przede wszystkim na ochronie przed urazem oraz na zapewnieniu drożności oddechu po zakończeniu drgawek.

Dlaczego "włożenie szpatułki między zęby" jest niewłaściwe?

  • Wkładanie przedmiotów do jamy ustnej może spowodować złamanie zębów i urazy tkanek.
  • Przedmiot może się przemieścić i doprowadzić do zadławienia (ciało obce w drogach oddechowych).
  • Istnieje ryzyko ugryzienia ratownika, bo szczęki mogą zaciskać się bardzo silnie.
  • To działanie wynika z mitu "połknięcia języka" – anatomicznie język nie może zostać połknięty, a problemem jest raczej ślina/wymiociny i zaburzenia oddechu po napadzie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są prawidłowe?

  • Rozluźnienie ubrania wokół szyi (kołnierzyk, krawat) zmniejsza ucisk i ułatwia oddychanie.
  • Podłożenie czegoś miękkiego pod głowę (np. zwinięta bluza) ogranicza ryzyko urazu głowy podczas drgawek.
  • Zabezpieczenie przed urazem oznacza odsunięcie niebezpiecznych przedmiotów i stworzenie bezpiecznej przestrzeni wokół chorego; nie należy natomiast przytrzymywać go na siłę.

Po ustaniu drgawek należy ocenić oddech, zapewnić spokój, a gdy osoba jest nieprzytomna i oddycha – ułożyć ją w pozycji bocznej oraz obserwować. Pomoc medyczną wzywa się m.in. gdy napad się przedłuża, powtarza lub to pierwszy napad.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najważniejsze jest bezpieczeństwo. Chroń przed urazem: odsuń twarde/ostre przedmioty, zabezpiecz głowę czymś miękkim, rozluźnij ucisk na szyję. Nie wkładaj nic do ust i nie krępuj drgawek. Po napadzie sprawdź oddech i obserwuj stan.
Bo to zwiększa ryzyko szkód: można złamać zęby, uszkodzić szczękę i tkanki oraz doprowadzić do zadławienia, jeśli przedmiot się przesunie. Dodatkowo ratownik może zostać ugryziony. To działanie wynika z mitu o "połknięciu języka".
Nie w sensie dosłownym – anatomicznie język nie może zostać połknięty. W napadzie może dojść do przygryzienia języka i ślinienia, a po napadzie do problemów z drożnością przez opadanie języka u nieprzytomnych. Dlatego ważna jest obserwacja oddechu po napadzie.
Nie próbuj unieruchamiać na siłę. Odsuń przedmioty z otoczenia, a pod głowę podłóż coś miękkiego (zwiniętą bluzę, koc). Chodzi o amortyzację uderzeń o podłoże. Nie wkładaj niczego do ust i nie otwieraj szczęk.
Zwykle nie. Przytrzymywanie i "walczenie z drgawkami" może spowodować urazy stawów i mięśni u chorego oraz narazić opiekuna. Zamiast tego stwórz bezpieczną przestrzeń, chroń głowę i obserwuj czas trwania napadu oraz oddech po jego zakończeniu.
Wzywaj pomoc, gdy napad jest pierwszy w życiu, gdy trwa długo lub powtarza się w serii, gdy doszło do urazu, gdy osoba jest w ciąży lub gdy po napadzie nie odzyskuje prawidłowego oddechu/przytomności. W praktyce opiekun powinien też kierować się procedurami placówki.
Po napadzie oceniaj oddech i stan świadomości. Jeśli osoba jest nieprzytomna, ale oddycha, ułóż ją w pozycji bocznej i obserwuj. Zapewnij spokój, chroń przed wychłodzeniem i nie podawaj jedzenia ani picia, dopóki w pełni nie odzyska przytomności.
Najczęstsze to: wkładanie przedmiotów do ust, próby siłowego otwierania szczęk, podawanie płynów w trakcie lub tuż po napadzie, przytrzymywanie kończyn oraz brak obserwacji czasu trwania. Te działania wynikają z mitów i mogą zwiększać ryzyko urazu lub zadławienia.
Napad toniczno-kloniczny zwykle obejmuje utratę przytomności, sztywnienie i rytmiczne drgawki, czasem sinicę i przygryzienie języka, a po napadzie splątanie i senność. Omdlenie częściej jest krótkie, bez długich drgawek całego ciała i z szybszym powrotem do pełnej orientacji.
Ucz się prostego schematu: zabezpiecz (otoczenie, głowa), nie wkładaj nic do ust, mierz czas, po napadzie sprawdź oddech i ułóż w pozycji bocznej, jeśli oddycha. Na teście szukaj odpowiedzi "mitów", które brzmią "ratunkowo", ale są szkodliwe.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W trakcie napadu toniczno‑klonicznego nie wolno wkładać niczego do ust, bo grozi to złamaniem zębów, urazem szczęki oraz zadławieniem, a także ugryzieniem ratownika."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC). ERC Guidelines 2021: First Aid. Official guideline document (sekcja dotycząca drgawek/napadu padaczkowego).
  • Polskie Towarzystwo Epileptologii. Materiały/zalecenia edukacyjne dla pacjentów i opiekunów: postępowanie w napadzie padaczkowym (zasada: nie wkładać nic do ust).

Materiały:

  • Wytyczne European Resuscitation Council (ERC) dotyczące pierwszej pomocy (rozdział First Aid)
  • Materiały edukacyjne Polskiego Towarzystwa Epileptologii dotyczące postępowania w napadzie padaczkowym
  • Podręczniki/kompendia pierwszej pomocy dla opiekuna medycznego (algorytm postępowania w drgawkach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego