KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 10.
U podopiecznego zakładu opieki paliatywnej, terapeuta rozpoznał następujące problemy: utrata masy ciała, osłabienie, bezsenność, przewlekły ból. Powinien zdiagnozować je jako objawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów: niezamierzona utrata masy ciała, postępujące osłabienie oraz dolegliwości typowe w opiece paliatywnej (bezsenność, ból przewlekły) najpełniej odpowiada wyniszczeniu nowotworowemu (kacheksji). Pozostałe pojęcia nie tłumaczą charakterystycznego spadku masy ciała w tym kontekście.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece paliatywnej u chorego z chorobą nowotworową częsty jest zespół wyniszczenia (kacheksja). Kluczową cechą jest niezamierzona utrata masy ciała połączona z postępującym osłabieniem, spadkiem wydolności i gorszą tolerancją aktywności. Dodatkowo mogą współistnieć objawy nasilające ograniczenia funkcjonalne, takie jak bezsenność (np. z powodu lęku, bólu, duszności lub zaburzeń rytmu dnia) oraz przewlekły ból.

Dlatego odpowiedź "wyniszczenia nowotworowego" najlepiej porządkuje podany obraz kliniczny: łączy w jeden rozpoznawalny zespół to, co w pytaniu jest najbardziej charakterystyczne (utrata masy ciała + postępujące osłabienie), a ból i bezsenność są częstymi współwystępującymi problemami w tej grupie pacjentów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "chronicznego zmęczenia" bywa używane potocznie dla długotrwałego znużenia, ale samo w sobie nie opisuje typowego zespołu z wyraźną utratą masy ciała; może współistnieć z chorobą, lecz nie jest tu najlepszą diagnozą nadrzędną.
  • "syndromu przepracowania" (wypalenie) dotyczy przede wszystkim obciążenia pracą i stresem zawodowym, a nie obrazu pacjenta w opiece paliatywnej; nie wyjaśnia też charakterystycznej utraty masy ciała w przebiegu choroby nowotworowej.
  • "zespołu Touretta" to zaburzenie tikowe z innym zestawem objawów (tiki ruchowe i głosowe); w pytaniu nie ma danych wskazujących na tego typu zaburzenia, więc ta odpowiedź jest nieadekwatna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie przypadku pojawia się połączenie "utrata masy ciała + postępujące osłabienie" u osoby w opiece paliatywnej, zwykle chodzi o rozpoznanie zespołu wyniszczenia/kacheksji, a nie o pojęcia dotyczące stresu czy izolowanego zmęczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyniszczenie nowotworowe (kacheksja) to zespół objawów u części chorych onkologicznych, w którym pojawia się niezamierzona utrata masy ciała, spadek siły i wydolności oraz pogorszenie funkcjonowania. Nie jest to tylko "słaby apetyt" — to całościowy stan pogarszający tolerancję aktywności i jakość życia.
Najbardziej charakterystyczne są: postępująca utrata masy ciała (niezamierzona), wyraźne osłabienie i spadek sprawności. Często współistnieją ból, bezsenność, szybka męczliwość i gorsza tolerancja wysiłku. W praktyce liczy się cały obraz funkcjonowania, nie pojedynczy objaw.
Utrata masy ciała jest objawem "wyróżniającym", bo kieruje myślenie w stronę wyniszczenia, a nie wyłącznie zmęczenia czy stresu. Zmęczenie i bezsenność mogą mieć wiele przyczyn, ale połączenie ich z chudnięciem i osłabieniem u pacjenta paliatywnego jest typowe dla kacheksji.
Nie. Ból przewlekły i bezsenność są częste w opiece paliatywnej i mogą wynikać z wielu przyczyn. O kacheksji bardziej świadczy zestaw objawów, szczególnie niezamierzona utrata masy ciała oraz postępujące osłabienie i spadek sprawności. Dlatego w zadaniach testowych liczy się cała kombinacja danych.
Przewlekłe zmęczenie opisuje głównie odczucie znużenia i obniżoną energię. Wyniszczenie nowotworowe to szerszy zespół, w którym poza męczliwością pojawia się utrata masy ciała, spadek siły i pogorszenie funkcjonowania. W testach egzaminacyjnych "utrata masy ciała" zwykle przesuwa poprawną odpowiedź w stronę kacheksji.
Syndrom przepracowania (wypalenie) dotyczy przede wszystkim reakcji na długotrwały stres związany z pracą i rolami zawodowymi. W pytaniu opis dotyczy podopiecznego zakładu opieki paliatywnej, a objawy obejmują chudnięcie i osłabienie — to bardziej pasuje do problemu somatycznego niż do wypalenia.
Żeby podejrzewać zespół Tourette’a, w opisie powinny pojawić się tiki ruchowe i głosowe (np. mimowolne ruchy, dźwięki, wokalizacje) utrzymujące się w czasie. Objawy takie jak ból przewlekły, bezsenność, osłabienie i utrata masy ciała nie są typowym obrazem tego zaburzenia.
Rozpoznanie wyniszczenia pomaga realnie dobrać cele: krótsze sesje, przerwy, priorytet czynności ważnych dla pacjenta, techniki oszczędzania energii oraz adaptacje sprzętowe. Terapeuta obserwuje tolerancję wysiłku, wpływ bólu i snu na funkcjonowanie oraz przekazuje wnioski zespołowi.
Częsty błąd to wybór pojęcia "zmęczenie", bo jest bardziej znane i brzmi logicznie przy osłabieniu. Drugi błąd to ignorowanie kluczowego sygnału: utrata masy ciała. Warto w zadaniach najpierw szukać objawu, który najbardziej zawęża rozpoznanie, a dopiero potem dopasować resztę.
Ucz się zestawami objawów i ich wpływem na funkcjonowanie (ADL/IADL): ból, sen, odżywianie, osłabienie, spadek masy ciała. Ćwicz rozróżnianie pojęć somatycznych od psychologicznych (np. wypalenie). Pomaga też analiza krótkich opisów przypadków i dobór celów terapii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe pojęcia nie tłumaczą charakterystycznego spadku masy ciała w tym kontekście."

Źródła:

  • National Cancer Institute (NCI), Dictionary of Cancer Terms: "cachexia" — https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/cachexia - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), hasło: "Kacheksja" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kacheksja - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z opieki paliatywnej dla personelu medycznego (rozdziały o objawach i zespołach wyniszczenia)
  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej dotyczące planowania aktywności u pacjentów z ograniczoną tolerancją wysiłku
  • Słowniki/encyklopedie medyczne z hasłami: kacheksja, przewlekłe zmęczenie, wypalenie zawodowe, zespół Tourette’a

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego