KWALIFIKACJA BUD24 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 28.
Ubytki w murze ceglanym przedstawionym na ilustracji należy uzupełnić metodą
Ilustracja przedstawia fragment muru wykonanego z cegieł, który jest w złym stanie technicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Reprofilacja cegieł polega na odtworzeniu brakujących fragmentów lica (kształtu i krawędzi) z użyciem odpowiednio dobranej zaprawy naprawczej.
Flekowanie i przemurowanie stosuje się przy większych, głębszych zniszczeniach, a wypełnienie gruzem z gliną nie jest właściwą technologią naprawy muru ceglanego.

Pełne wyjaśnienie:

W murach ceglanych sposób naprawy dobiera się przede wszystkim do skali i głębokości ubytku. Gdy uszkodzenia dotyczą głównie lica cegły (wykruszenia naroży, płytkie ubytki powierzchniowe, "wydarcia" fragmentów), właściwą metodą jest reprofilacja cegieł, czyli odtworzenie kształtu i geometrii brakującej części. W praktyce wykonuje się to z użyciem zaprawy naprawczej kompatybilnej z cegłą i istniejącą zaprawą, modelując powierzchnię tak, aby przywrócić ciągłość lica oraz ograniczyć dalszą degradację.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Flekowanie muru polega na wstawianiu "łatek" (fragmentów) materiału w miejsce większych zniszczeń. Jest zasadne wtedy, gdy ubytek ma charakter bardziej rozległy i wymaga wbudowania elementu (np. większego fragmentu muru/cegły), a nie tylko odtworzenia powierzchni. Przy typowych ubytkach lica byłoby to działanie nadmiernie inwazyjne.
  • Przemurowanie fragmentów muru stosuje się, gdy uszkodzenia są głębokie, dotyczą wielu cegieł, spoin, nośności lub stateczności przegrody. To metoda "cięższa" technologicznie i konserwatorsko, zwykle nieuzasadniona przy lokalnych ubytkach powierzchniowych.
  • Wypełnienie gruzem ceglanym z gliną nie stanowi standardowej, trwałej technologii naprawy muru ceglanego w pracach renowatorskich. Taki materiał może mieć niewłaściwe właściwości (przyczepność, wytrzymałość, nasiąkliwość, mrozoodporność) i prowadzić do przyspieszonej degradacji lub odspojenia uzupełnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciu widać "odpryski" i brakujące naroża cegieł, a mur jako całość pozostaje ciągły, najczęściej chodzi o metodę odtwarzania kształtu (reprofilację). Gdy brakuje całych cegieł lub fragment jest rozluźniony/konstrukcyjnie uszkodzony, wtedy rozważa się flekowanie albo przemurowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reprofilacja to odtworzenie brakującego kształtu cegły (np. naroża, krawędzi lub fragmentu lica) z użyciem dobranej zaprawy naprawczej. Celem jest przywrócenie geometrii i ochrony powierzchni bez wymiany całych cegieł, gdy ubytek jest głównie powierzchniowy.
Reprofilację wybiera się zwykle, gdy mur jest ciągły, a widać lokalne wykruszenia i płytkie ubytki na licu cegieł. Przemurowanie rozważa się przy głębokich uszkodzeniach, braku całych cegieł, rozluźnieniu spoin lub gdy fragment muru wymaga wzmocnienia i odtworzenia konstrukcyjnego.
Flekowanie bywa zbyt inwazyjne, bo wymaga wstawienia fragmentu materiału i często ingerencji w sąsiednie cegły/spoiny. Przy małych ubytkach lica wystarczy odtworzenie kształtu zaprawą (reprofilacja), co pozwala zachować więcej oryginalnej substancji i ograniczyć zakres robót.
Przemurowanie to rozebranie uszkodzonego odcinka i ponowne wymurowanie z cegieł oraz zaprawy. Stosuje się je, gdy uszkodzenia są głębokie, obejmują wiele elementów lub wpływają na stabilność. To metoda "najcięższa" i zwykle stosowana dopiero, gdy naprawy miejscowe nie wystarczą.
W kontekście typowych prac renowatorskich murów ceglanych jest to rozwiązanie ryzykowne i zwykle niezalecane, bo ma nieprzewidywalne parametry i słabą trwałość. Uzupełnienia powinny mieć właściwą przyczepność i odporność oraz być dobrane do cegły i zaprawy, aby nie powodować odspajania i degradacji.
Najczęściej myli się metody o podobnych skutkach: wybiera się przemurowanie "na wszelki wypadek" albo flekowanie, mimo że ubytek jest tylko powierzchniowy. Drugim błędem jest ignorowanie tego, czy ubytek dotyczy lica cegły, spoin czy całego fragmentu konstrukcji.
Dobór opiera się na zgodności z podłożem: przyczepność, nasiąkliwość, wytrzymałość i paroprzepuszczalność powinny być dopasowane do cegły i istniejącej zaprawy. W praktyce korzysta się z zapraw mineralnych przeznaczonych do napraw murów, a dobór potwierdza się próbą na niewielkim fragmencie.
Wymianę cegły rozważa się, gdy element jest spękany na wskroś, odspojony, silnie zdegradowany (kruszy się w głębi) albo gdy ubytek jest tak duży, że reprofilacja nie zapewni stabilności i odporności. Wtedy właściwsza jest wymiana cegły lub lokalne przemurowanie.
W renowacji dąży się do minimalnej ingerencji: im mniej wymienia się oryginalnych cegieł, tym lepiej zachowuje się autentyczność i historię obiektu. Dlatego przy ubytkach powierzchniowych preferuje się metody naprawcze, takie jak reprofilacja, zamiast rozbiórki i przemurowania.
Najpierw oceń, czy uszkodzenie jest powierzchniowe czy konstrukcyjne: jeśli widać tylko wykruszenia lica i krawędzi, skłania to do reprofilacji. Jeśli brakuje całych cegieł lub fragment jest "rozsypany", wtedy myśl o flekowaniu lub przemurowaniu. Zawsze dopasuj metodę do skali ubytku.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Reprofilacja cegieł polega na odtworzeniu brakujących fragmentów lica (kształtu i krawędzi) z użyciem odpowiednio dobranej zaprawy naprawczej."

Źródła:

  • PN-EN 998-1: Wymagania dotyczące zapraw do murów – Część 1: Zaprawa tynkarska
  • PN-EN 998-2: Wymagania dotyczące zapraw do murów – Część 2: Zaprawa murarska

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe i podręczniki z technologii robót renowacyjnych murów ceglanych (programy nauczania dla BUD.24)
  • Instrukcje techniczne producentów zapraw naprawczych/reprofilacyjnych do cegły (karty techniczne, zalecenia aplikacji)
  • Publikacje branżowe o naprawach murów i doborze zapraw mineralnych do podłoży historycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego