KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 38.
Umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby, która nie wyraża na to zgody, a jej stan zdrowia uniemożliwia dalsze zamieszkanie w domu, jest możliwe na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby, która nie wyraża zgody, wymaga rozstrzygnięcia właściwego organu, który chroni prawa i interes osoby wymagającej opieki.
W takiej sytuacji podstawą jest orzeczenie sądu opiekuńczego, a nie sam wniosek rodziny czy pracownika socjalnego ani orzeczenie sądu karnego.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy osoba ma zostać umieszczona w domu pomocy społecznej bez jej zgody, kluczowe jest zapewnienie ochrony praw tej osoby oraz legalności całej procedury. Sama trudna sytuacja zdrowotna lub opiekuńcza nie wystarcza, aby dowolna osoba lub instytucja mogła "zadecydować" o umieszczeniu. Konieczne jest rozstrzygnięcie organu właściwego dla spraw opiekuńczych.

Odpowiedź "orzeczenia sądu opiekuńczego" jest prawidłowa, ponieważ to sąd opiekuńczy jest właściwy do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach wymagających ingerencji w sferę praw osoby i zabezpieczenia jej interesów, gdy brak jest zgody lub gdy pojawia się problem z rzeczywistą możliwością podjęcia decyzji przez tę osobę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "orzeczenia sądu karnego" – sąd karny działa w sprawach odpowiedzialności karnej. Umieszczenie w DPS w kontekście opieki i zabezpieczenia osoby nie jest co do zasady rozstrzygnięciem w postępowaniu karnym.
  • "wniosku dalszej rodziny" – rodzina może sygnalizować problem i inicjować działania, ale sam wniosek nie zastępuje formalnej podstawy do umieszczenia bez zgody. Wniosek to impuls do wszczęcia procedury, nie decyzja.
  • "wniosku pracownika socjalnego" – pracownik socjalny może przygotować dokumentację, przeprowadzić wywiad i złożyć wniosek w ramach swoich kompetencji, jednak wniosek również nie jest rozstrzygnięciem umożliwiającym umieszczenie bez zgody.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "bez zgody" oraz potrzeba całodobowej opieki, szukaj odpowiedzi odwołującej się do organu rozstrzygającego w sprawach opiekuńczych, a nie do osób wnioskujących (rodzina, pracownik socjalny) ani do sądu o innym profilu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, w której osoba nie akceptuje pobytu w placówce, ale rozważa się taką formę opieki ze względu na jej bezpieczeństwo i konieczność wsparcia. W praktyce wymaga to formalnego trybu i rozstrzygnięcia właściwego organu, aby nie naruszać praw osoby.
Rodzina może wspierać i zgłaszać potrzebę pomocy, ale decyzja ingerująca w sferę praw osoby wymaga niezależnego rozstrzygnięcia. Sąd opiekuńczy ma rolę ochronną: ocenia sytuację, przesłanki i zabezpiecza interes osoby, gdy brak zgody lub są wątpliwości co do możliwości jej wyrażenia.
Pracownik socjalny zwykle zbiera informacje, sporządza dokumentację i może inicjować działania w systemie pomocy społecznej. Jednak "wniosek" nie jest tym samym co rozstrzygnięcie. Przy braku zgody osoby potrzebna jest formalna podstawa zapewniająca legalność i kontrolę ochrony praw.
Asystent nie podejmuje decyzji o umieszczeniu, ale może zauważyć pogorszenie funkcjonowania, zagrożenia w domu oraz potrzebę całodobowej opieki. W praktyce wspiera komunikację z rodziną i służbami, pomaga kompletować informacje oraz dba o dobrostan osoby i poszanowanie jej praw.
Najczęściej myli się "wniosek" (rodziny lub pracownika socjalnego) z "orzeczeniem" organu rozstrzygającego. W pytaniach pojawia się też pułapka "sąd" – wybór sądu karnego zamiast opiekuńczego. Warto zawsze sprawdzić, jaki typ sprawy jest opisywany: opiekuńcza czy karna.
Zwykle wtedy, gdy wsparcie środowiskowe i opieka domowa nie zapewniają bezpieczeństwa lub podstawowych potrzeb, a stan zdrowia i funkcjonowanie utrudniają samodzielne zamieszkanie. Na egzaminie zwracaj uwagę na przesłanki opiekuńcze oraz na to, czy w treści jest mowa o zgodzie osoby.
Sąd karny zajmuje się odpowiedzialnością za czyny zabronione, a nie organizacją opieki i wsparcia. Umieszczenie w DPS dotyczy zabezpieczenia osoby, jej potrzeb bytowych i opiekuńczych. Jeśli w pytaniu nie ma wątku przestępstwa lub kary, odpowiedzi z obszaru prawa karnego są zwykle dystraktorami.
Najczęściej potrzebne są informacje o stanie zdrowia i funkcjonowaniu, sytuacji rodzinnej, warunkach mieszkaniowych oraz dotychczasowych formach wsparcia. Asystent może pomóc w porządkowaniu informacji i kontakcie z instytucjami. Na egzaminie pamiętaj: dokumentacja wspiera procedurę, ale nie zastępuje rozstrzygnięcia.
Brak zgody co do zasady blokuje swobodne umieszczenie, ale w określonych sytuacjach przewidziane są procedury, które mają chronić osobę i zapewnić legalność działań. Kluczowe jest to, że nie robi się tego "na wniosek" dowolnej osoby, tylko w trybie wymagającym udziału właściwego organu.
Ucz się mapy kompetencji: kto wnioskuje, kto decyduje, a kto realizuje wsparcie. Ćwicz rozróżnianie pojęć "wniosek", "decyzja", "orzeczenie". Pomaga też praca na krótkich scenariuszach: brak zgody + zagrożenie w domu → szukaj organu opiekuńczego.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.1 dotyczące form wsparcia instytucjonalnego i środowiskowego
  • Komentowane opracowania/poradniki dla pracowników pomocy społecznej nt. procedur kierowania do placówek całodobowych
  • Szkolne notatki z zakresu prawa opiekuńczego i roli sądu opiekuńczego w ochronie osoby wymagającej wsparcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego