KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Urządzenie stanowiące wyposażenie stacji gazowej, przedstawione na rysunku, jest
Ilustracja przedstawia urządzenie techniczne, które jest filtrem gazu, używanym w stacjach gazowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr gazu służy do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych (np. pyłu, rdzy) w strumieniu gazu, aby chronić reduktory, zawory i aparaturę pomiarową przed zużyciem oraz awariami. Reduktor-monitor odpowiada za redukcję i stabilizację ciśnienia, a zawór bezpieczeństwa i szybkozamykający pełnią funkcje zabezpieczające, nie filtracyjne.

Pełne wyjaśnienie:

W stacjach gazowych stosuje się kilka typowych grup urządzeń, które łatwo pomylić, jeśli ocenia się je wyłącznie "na oko". Kluczem jest zapamiętanie funkcji każdego elementu oraz tego, jakie skutki wywołuje jego działanie w instalacji.

Filtr gazu jest elementem ochronnym: jego zadaniem jest wychwycenie cząstek stałych niesionych przez gaz (np. drobin rdzy z przewodów, pyłu, zgorzeliny). Dzięki temu kolejne urządzenia w ciągu technologicznym (zwłaszcza reduktory i elementy pomiarowe) nie ulegają przyspieszonemu zużyciu, zatarciu lub rozszczelnieniu. Typowym skutkiem zabrudzonego filtra jest wzrost oporów przepływu i spadek ciśnienia za filtrem.

Odpowiedź "reduktorem-monitorem" jest błędna, bo reduktor (z monitorem lub w układzie monitorującym) odpowiada za redukcję oraz stabilizację ciśnienia do wartości wymaganej po stronie odbiorczej. To funkcja regulacyjna, a nie oczyszczanie medium. Takie urządzenie zwykle kojarzy się z nastawą ciśnienia, układem sprężynowo-membranowym oraz pracą w trybie regulacji.

Odpowiedź "zaworem bezpieczeństwa" jest błędna, ponieważ zawór bezpieczeństwa realizuje zabezpieczenie nadciśnieniowe: otwiera się przy przekroczeniu zadanego progu, aby odprowadzić nadmiar medium lub energii i zapobiec uszkodzeniu instalacji. Nie jest to element filtrujący, a jego rola ujawnia się w stanach awaryjnych, a nie podczas normalnej filtracji.

Odpowiedź "zaworem szybkozamykającym" również jest błędna. Zawór szybkozamykający służy do gwałtownego odcięcia przepływu przy określonych nieprawidłowościach (np. przekroczeniu parametrów lub sygnale sterującym). To element odcinający i zabezpieczający, a nie urządzenie służące do separacji zanieczyszczeń.

W nauce do egzaminu pomaga prosta reguła: filtr "czyści" gaz, reduktor "ustawia" ciśnienie, zawór bezpieczeństwa "upuszcza" nadmiar, a zawór szybkozamykający "odcina" przepływ.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr gazu to urządzenie, które usuwa z przepływającego gazu zanieczyszczenia stałe (np. pył, rdzę). Chroni elementy regulacyjne i pomiarowe przed uszkodzeniem oraz ogranicza ryzyko zacięć zaworów. W praktyce wymaga okresowej kontroli i czyszczenia lub wymiany wkładu.
Filtr zwykle umieszcza się przed reduktorem, aby zanieczyszczenia nie trafiały do mechanizmu regulacyjnego. Cząstki stałe mogą powodować nieszczelność, zatarcie gniazd, błędną pracę membran lub przyspieszone zużycie. Filtr zmniejsza też awaryjność aparatury pomiarowej za redukcją.
Filtr jest elementem "przepływowym", którego rola to separacja zanieczyszczeń, a nie odcięcie czy upust. Na schematach bywa oznaczany symbolem filtra/siatki, a w opisach ma odniesienie do wkładu filtracyjnego. Zawory kojarzą się z funkcją odcinania, regulacji lub bezpieczeństwa.
Reduktor-monitor odpowiada za obniżenie i stabilizację ciśnienia do wartości wymaganej po stronie odbiorczej oraz nadzór nad poprawnością regulacji. Jego zadaniem nie jest oczyszczanie gazu, tylko utrzymanie parametru ciśnienia w zadanym zakresie. W awarii może przejąć funkcję utrzymania bezpiecznego ciśnienia.
Zawór bezpieczeństwa działa w sytuacji, gdy ciśnienie przekroczy ustawiony próg i trzeba zapobiec uszkodzeniu instalacji. Otwiera się, aby odprowadzić nadmiar medium lub obniżyć ciśnienie. To zabezpieczenie awaryjne; w normalnej pracy nie powinien się uruchamiać, a na pewno nie pełni roli filtracji.
Nie zawsze. Zawór szybkozamykający jest przeznaczony do szybkiego, często automatycznego odcięcia przepływu przy nieprawidłowych warunkach pracy (np. zbyt wysokim lub zbyt niskim ciśnieniu). Zwykły zawór odcinający może być ręczny i służyć do eksploatacyjnego zamknięcia odcinka.
Typowym objawem jest większy spadek ciśnienia na odcinku z filtrem, co może skutkować zbyt niskim ciśnieniem za filtrem, niestabilną pracą reduktora lub ograniczeniem przepływu przy większym poborze. W praktyce przy diagnozie porównuje się parametry przed i za filtrem oraz sprawdza stan wkładu.
Najczęstszy błąd to kierowanie się samym kształtem korpusu i zgadywanie "najbardziej znanej" nazwy, bez powiązania z funkcją. Uczniowie mylą też zabezpieczenia: zawór bezpieczeństwa (upust) z zaworem szybkozamykającym (odcięcie). Pomaga uczenie się par: funkcja → urządzenie.
Warto uczyć się równolegle z obrazów i z funkcji: obejrzeć zdjęcia/rysunki filtrów, reduktorów i zaworów oraz dopisać do każdego 1–2 zdania "co robi" i "po co jest". Skuteczne są fiszki: nazwa ↔ funkcja ↔ typowy objaw awarii. To zmniejsza ryzyko zgadywania.
Instalację chronią m.in. urządzenia regulacyjne (utrzymanie właściwego ciśnienia) oraz zabezpieczenia awaryjne: zawory odcinające i szybkozamykające (odcięcie dopływu) oraz zawory bezpieczeństwa (ograniczenie nadciśnienia). Filtr odpowiada głównie za ochronę przed zanieczyszczeniami stałymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 38% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Filtr gazu służy do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych (np. pyłu, rdzy) w strumieniu gazu, aby chronić reduktory, zawory i aparaturę pomiarową przed zużyciem oraz awariami."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji stacji gazowych (skrypty szkolne/branżowe)
  • Instrukcje producentów filtrów, reduktorów i zaworów (karty katalogowe z rysunkami poglądowymi)
  • Zestawy zdjęć i schematów typowej armatury stacyjnej do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego