Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW12 - STYCZEŃ 2016



PYTANIE NR 11.
Urządzenie wiertnicze posiada system olinowania 5 x 4, w którym martwy koniec liny został zamocowany do podbudowy. Jaki maksymalny ciężar można podnieść, stosując to urządzenie, jeśli siła uciągu bębna wyciągowego jest równa 10 T?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla olinowania 5×4 z martwym końcem liny zamocowanym do podbudowy przyjmuje się 8 linii nośnych.
Udźwig teoretyczny wyznacza zależność Qmax=n·F. Przy uciągu bębna 10 T: Qmax=8·10 T=80 T. Pozostałe wartości wynikają z błędnej interpretacji liczby cięgien.

Pełne wyjaśnienie:

Układ olinowania w urządzeniu wiertniczym działa jak wielokrążek (talia), czyli rozwiązanie mechaniczne zwiększające efektywną siłę podnoszenia kosztem większej długości wybieranej liny. Kluczowe jest rozróżnienie między:

  • liczbą kół/bloków w talii ruchomej (przy haku) i w talii nieruchomej (koronowej),
  • liczbą linii nośnych (cięgien roboczych), które faktycznie podtrzymują obciążenie.

W zadaniu podano konfigurację 5×4 oraz informację, że martwy koniec liny jest zamocowany do podbudowy. To zakotwiczenie wpływa na to, ile odcinków liny "pracuje" na podnoszenie ładunku. Dla tej konfiguracji przyjmuje się n=8 linii nośnych.

Następnie stosuje się wzór na udźwig teoretyczny:

Qmax = n · F, gdzie:
n – liczba linii nośnych,
F – siła uciągu bębna wyciągowego.

Podstawienie danych daje:

Qmax = 8 · 10 T = 80 T.

Odpowiedzi "40T", "100T" i "200T" odpowiadają typowym pomyłkom: przyjęciu zbyt małej liczby linii nośnych (np. 4) albo błędnemu przeliczeniu wynikającemu z mylenia liczby kół z liczbą cięgien. W praktyce inżynierskiej dodatkowo rozważa się sprawność układu (tarcie na krążkach, stan liny) oraz zapasy bezpieczeństwa, ale to zadanie dotyczy obliczenia maksymalnego udźwigu w modelu idealnym opartym o liczbę linii nośnych i uciąg bębna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis olinowania 5×4 w urządzeniu wiertniczym?
Zapis 5×4 opisuje konfigurację elementów układu bloczków (krążków) w talii ruchomej i nieruchomej. Nie jest to automatycznie liczba "linii nośnych". Aby policzyć udźwig, trzeba ustalić, ile odcinków liny faktycznie podtrzymuje obciążenie przy danym zakotwiczeniu martwego końca.
Jak obliczyć maksymalny ciężar podnoszenia z uciągu bębna?
W modelu idealnym stosuje się zależność Qmax=n·F, gdzie n to liczba linii nośnych (cięgien roboczych), a F to siła uciągu bębna wyciągowego. Najpierw wyznaczasz n z konfiguracji olinowania, a potem mnożysz przez F.
Dlaczego w olinowaniu nie liczy się po prostu 5+4?
Bo liczba kół/krążków lub "stron" układu nie jest tym samym co liczba linii nośnych. Udźwig zależy od tego, ile odcinków liny realnie przenosi obciążenie. Proste dodawanie 5+4 ignoruje przebieg liny przez bloki oraz to, gdzie zamocowany jest martwy koniec.
Co to jest martwy koniec liny i czemu jest ważny w obliczeniach?
Martwy koniec liny to odcinek zakończony i zamocowany na stałe (nie jest wybierany przez bęben). Miejsce jego zakotwiczenia wpływa na liczbę linii nośnych w talii, a więc na teoretyczne przełożenie siły i maksymalny udźwig obliczany wzorem Qmax=n·F.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w zadaniach z olinowania 5×4?
Najczęściej: (1) mylenie liczby kół z liczbą linii nośnych, (2) mechaniczne dodawanie 5+4, (3) pomijanie informacji o zakotwiczeniu martwego końca, (4) traktowanie uciągu bębna jako gotowego udźwigu bez przeliczenia przez przełożenie.
Czy w takich obliczeniach trzeba uwzględniać tarcie i sprawność układu?
W praktyce tak, bo tarcie na krążkach i stan liny obniżają realny udźwig. W zadaniach egzaminacyjnych często liczy się jednak udźwig teoretyczny z prostego wzoru Qmax=n·F, o ile w treści nie podano sprawności ani współczynników bezpieczeństwa.
Jak rozpoznać, ile jest linii nośnych w danym układzie olinowania?
Trzeba analizować przebieg liny przez bloki: każda "pracująca" gałąź liny podtrzymująca talię ruchomą jest linią nośną. W wielu zadaniach branżowych liczba ta wynika z ustalonych reguł dla konkretnej notacji (np. 5×4) oraz z tego, gdzie znajduje się martwy koniec liny.
Kiedy w wiertnictwie wykorzystuje się obliczenia udźwigu z olinowania?
Przy planowaniu i wykonywaniu operacji podnoszenia (np. podnoszenie kolumn, osprzętu, elementów przewodu), doborze konfiguracji olinowania oraz ocenie, czy wyciąg i układ bloczków mają wystarczający zapas do bezpiecznego wykonania pracy.
Czy uciąg bębna 10 T oznacza, że podniesiemy maksymalnie 10 T?
Nie. Uciąg bębna jest siłą na linie, a wielokrążek zwiększa udźwig proporcjonalnie do liczby linii nośnych. Dlatego obciążenie podnoszone (teoretycznie) może być wielokrotnie większe niż uciąg bębna, zgodnie z Qmax=n·F.
Jak przygotować się do egzaminu GIW.12 z zadań o olinowaniu?
Ćwicz rozpoznawanie konfiguracji olinowania i wyznaczanie liczby linii nośnych dla różnych przypadków zakotwiczenia martwego końca. Potem rozwiązuj serie zadań typu Qmax=n·F oraz sprawdzaj, czy odpowiedź ma sens (np. czy nie wynika z mechanicznego 5+4).
info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla olinowania 5×4 z martwym końcem liny zamocowanym do podbudowy przyjmuje się 8 linii nośnych.Udźwig teoretyczny wyznacza zależność Qmax=n·F."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wielokrążek" — opis zasady działania i przełożenia siły, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielokr%C4%85%C5%BCek (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Talia" — ogólna charakterystyka układu bloczków, https://pl.wikipedia.org/wiki/Talia_(urz%C4%85dzenie) (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne branżowe dotyczące urządzeń wiertniczych i olinowania (skrypty, podręczniki szkolne dla GIW.12)
  • Opracowania z mechaniki: wielokrążki i przełożenia sił
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne dotyczące pracy wyciągu i układu bloczków w wiertnictwie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego