KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Które urządzenie wykorzystywane w profilaktyce zagrożenia wodnego i osuwiskowego w odkrywkowych zakładach górniczych przedstawiono na rysunkach?
Ilustracja przedstawia dwa obrazy związane z urządzeniem wykorzystywanym w profilaktyce zagrożenia wodnego i osuwiskowego w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piezometr służy do obserwacji wód podziemnych w gruncie, m.in. do pomiaru poziomu zwierciadła lub ciśnienia porowego, co jest kluczowe przy ocenie zagrożenia wodnego i stateczności skarp. Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, echosonda głębokość w wodzie, a wodowskaz poziom wód powierzchniowych.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłową odpowiedzią jest piezometr, ponieważ jest to przyrząd stosowany do monitorowania warunków wodnych w gruncie (wodach podziemnych). W praktyce pozwala on obserwować poziom zwierciadła wody lub ciśnienie porowe w masywie gruntowo-skalnym. Te wielkości mają bezpośredni wpływ na zagrożenie wodne oraz na stateczność skarp w odkrywkowych zakładach górniczych: wzrost zawodnienia i ciśnień porowych może obniżać wytrzymałość na ścinanie i sprzyjać powstawaniu osuwisk.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Barometr – służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. Nie jest urządzeniem do kontroli wód podziemnych ani do bezpośredniej oceny zawodnienia skarp.
  • Echosonda – to urządzenie do pomiaru głębokości lub profilowania dna w zbiornikach/wodach powierzchniowych metodą akustyczną. Nie monitoruje parametrów wody w gruncie, a więc nie spełnia typowej roli w profilaktyce osuwiskowej związanej z ciśnieniem porowym.
  • Wodowskaz – służy do obserwacji poziomu wody w ciekach lub zbiornikach (wody powierzchniowe). Może być ważny dla gospodarki wodnej, ale nie zastępuje piezometru, gdy celem jest kontrola wód podziemnych w rejonie skarp i ocena warunków filtracji w ośrodku gruntowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się zagrożenie osuwiskowe i wodne w kontekście skarp, najczęściej chodzi o pomiary w gruncie (piezometry), a nie o pomiary meteorologiczne czy typowo hydrometryczne w korycie rzeki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piezometr to przyrząd do obserwacji wód podziemnych w gruncie. Umożliwia pomiar poziomu zwierciadła wody lub ciśnienia porowego, co pomaga ocenić zawodnienie skarp i ryzyko pogorszenia stateczności. Stosuje się go w profilaktyce zagrożenia wodnego i osuwiskowego.
Wzrost poziomu wód podziemnych i ciśnienia porowego może zmniejszać wytrzymałość gruntu na ścinanie, przez co skarpy stają się mniej stabilne. Piezometry dostarczają danych o zmianach warunków wodnych, co pozwala wcześniej reagować (np. odwodnieniem) i ograniczać ryzyko osuwisk.
Piezometr zwykle jest elementem instalowanym w gruncie (rura/sonda w otworze, często z głowicą pomiarową), a jego zadaniem jest pomiar wody w ośrodku gruntowym. Wodowskaz to skala lub urządzenie hydrometryczne dla wód powierzchniowych (rzeka, kanał, zbiornik), widoczne przy brzegu lub na budowli.
To zależy od typu piezometru. Piezometry otwarte najczęściej pozwalają odczytać poziom zwierciadła wody w rurze, a piezometry przetwornikowe (np. elektryczne) mogą mierzyć ciśnienie porowe. W obu przypadkach chodzi o kontrolę parametrów wody w gruncie, istotnych dla stateczności skarp.
Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne i nie służy do bezpośredniego monitoringu wód podziemnych w skarpach. Może mieć znaczenie meteorologiczne (pogoda), ale w typowej profilaktyce zagrożenia wodnego i osuwiskowego kluczowe są pomiary w gruncie (np. piezometry) oraz obserwacje hydrologiczne i geotechniczne.
Echosonda to urządzenie akustyczne do pomiaru głębokości i kształtu dna w wodach powierzchniowych. Nie mierzy poziomu ani ciśnienia wody w gruncie, czyli parametrów bezpośrednio związanych z zawodnieniem masywu i statecznością skarp. Dlatego echosonda nie jest typowym narzędziem do profilaktyki osuwisk w odkrywce.
Wodowskaz stosuje się do obserwacji poziomu wód powierzchniowych (np. w ciekach, kanałach odprowadzających, zbiornikach retencyjnych). Dane z wodowskazów są przydatne w gospodarce wodnej i ocenie przepływów, ale nie zastępują pomiarów wód podziemnych w skarpach, do czego służą piezometry.
Najczęstsze pomyłki wynikają z utożsamiania każdego "pomiaru wody" z wodowskazem albo z wybierania znanego z codzienności barometru. Błąd pojawia się też wtedy, gdy nie odróżnia się wód powierzchniowych od podziemnych. W kontekście skarp i osuwisk kluczowe są pomiary w gruncie, czyli piezometry.
Dla stateczności skarp ważne są przede wszystkim: poziom zwierciadła wód podziemnych, ciśnienie porowe oraz kierunki filtracji. Zmiany tych parametrów mogą zwiększać siły destabilizujące i osłabiać grunt. Pomiary realizuje się m.in. za pomocą piezometrów, a wyniki wykorzystuje do decyzji o odwodnieniu.
Ucz się poprzez skojarzenie: piezometr = woda w gruncie, wodowskaz = woda na powierzchni, barometr = powietrze, echosonda = głębokość w akwenie. Warto też obejrzeć zdjęcia typowych instalacji i wiedzieć, w jakich sytuacjach stosuje się każdy przyrząd w praktyce kopalni.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Piezometr służy do obserwacji wód podziemnych w gruncie, m.in. do pomiaru poziomu zwierciadła lub ciśnienia porowego, co jest kluczowe przy ocenie zagrożenia wodnego i stateczności skarp."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Piezometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Piezometr (dostęp: 07.02.2026)
  • Wikipedia (pl): "Barometr" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 07.02.2026)
  • Wikipedia (pl): "Echosonda" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Echosonda (dostęp: 07.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrogeologii i odwodnienia w górnictwie odkrywkowym
  • Instrukcje i katalogi producentów piezometrów (rodzaje: otwarte, pneumatyczne, elektryczne)
  • Skrypty z geotechniki/stateczności skarp (wpływ ciśnienia porowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego