W zadaniu trzeba ustalić jednostkowy koszt wytworzenia sprzedanego produktu. Do tej kalkulacji zalicza się koszty, które są związane z samym procesem wytworzenia: koszty bezpośrednie oraz właściwie przypisaną część kosztów pośrednich produkcji.
Krok 1. Wybór kosztów wchodzących do kosztu wytworzenia
- materiały bezpośrednie – wchodzą do kosztu wytworzenia, bo są zużyte do konkretnego produktu,
- płace bezpośrednie – wchodzą do kosztu wytworzenia, bo dotyczą pracowników bezpośrednio wykonujących produkt,
- koszty wydziałowe – wchodzą do kosztu wytworzenia jako pośrednie koszty produkcji (np. energia, amortyzacja maszyn w wydziale).
Koszty niewliczane to koszty okresu: koszty ogólnego zarządu oraz koszty sprzedaży. One wpływają na wynik w okresie poniesienia, ale nie zwiększają kosztu wytworzenia produktu.
Krok 2. Suma kosztów produkcyjnych
60 000 zł + 50 500 zł + 32 000 zł = 142 500 zł
Krok 3. Koszt jednostkowy
Wyprodukowano 5 sztuk, więc:
142 500 zł / 5 = 28 500 zł
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- 30 400 zł odpowiada sytuacji, w której do kalkulacji doliczono także koszty ogólnego zarządu i sprzedaży. To może pasować do innych ujęć "kosztu własnego sprzedaży", ale nie do kosztu wytworzenia.
- 30 000 zł zwykle wynika z pomyłki rachunkowej (błędne zsumowanie lub podział) albo z nieprawidłowego doboru pozycji kosztów.
- 22 100 zł wskazuje na pominięcie istotnej grupy kosztów (najczęściej kosztów wydziałowych) lub błędne przyjęcie liczby sztuk.
Na egzaminie zawsze najpierw ustal, jaką kategorię kosztu liczysz (koszt wytworzenia vs koszty okresu), a dopiero potem wykonuj działania arytmetyczne.
