KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 3.
Ustal na podstawie przedstawionego hydrogramu przez ile miesięcy, przepływ w rzece nie przekroczył 1 m3s-1.
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który jest hydrogramem pokazującym przepływ wody w rzece w ciągu roku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy z hydrogramu odczytać miesięczne wartości przepływu i porównać je z progiem 1 m3/s. Następnie zlicza się te miesiące, w których przepływ nie przekracza wskazanej wartości. Z przedstawionego wykresu warunek spełniony jest przez 4 miesiące.

Pełne wyjaśnienie:

Hydrogram przedstawia zmienność przepływu w rzece w czasie. W tym zadaniu kluczowe jest zastosowanie warunku progowego: "przepływ nie przekroczył 1 m3/s". Oznacza to, że dla zliczanych miesięcy wartości odczytane z wykresu muszą być nie większe niż 1 m3/s (czyli ≤ 1).

Poprawna procedura jest następująca:

  • Sprawdź skalę osi przepływu (oś pionowa) oraz podział miesięcy na osi czasu (oś pozioma).
  • Dla każdego miesiąca odczytaj wartość przepływu z hydrogramu zgodnie z tym, jak wykres jest opisany (np. punkt/linia odpowiadająca danemu miesiącowi).
  • Porównaj odczyt z progiem 1 m3/s i zaznacz miesiące spełniające warunek ≤ 1.
  • Zlicz zaznaczone miesiące.

Z wykresu wynika, że warunek spełniają dokładnie 4 miesiące. Odpowiedź "4 miesiące" jest więc poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne? Wynik "6 miesięcy" lub "8 miesięcy" zwykle pojawia się, gdy zdający:

  • zamiast rzetelnego zliczenia ocenia wykres "na oko",
  • myli warunek "nie przekroczył" z "było blisko 1",
  • pomija jeden lub więcej miesięcy, w których krzywa przekracza próg.

Odpowiedź "10 miesięcy" jest typowa dla błędu polegającego na ignorowaniu przekroczeń progu (lub błędnym odczycie skali), bo w praktyce hydrogramy często mają wyraźne epizody wyższych przepływów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze pracuj metodycznie miesiąc po miesiącu i każdorazowo sprawdzaj, czy odczyt nie przekracza progu. Unikniesz w ten sposób błędów wynikających z intuicji oraz z nieuważnego czytania skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hydrogram to wykres pokazujący zmiany przepływu (lub stanów wody) w czasie. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej służy do odczytu wartości w wybranych okresach (np. miesiącach) oraz do oceny, kiedy przepływ przekracza lub nie przekracza zadanego progu.
Idź miesiąc po miesiącu: odczytaj wartość z wykresu dla danego miesiąca, porównaj ją z progiem (np. 1 m³/s) i zaznacz "spełnia/nie spełnia". Na końcu policz zaznaczone miesiące. Nie opieraj się na ocenie "na oko", tylko na faktycznym zliczeniu.
W języku technicznym "nie przekroczył" oznacza, że wartość nie była większa od progu, czyli jest ≤ 1 m³/s. Błąd pojawia się, gdy ktoś interpretuje to jako warunek ściśle mniejszy (< 1), co może zmienić wynik, jeśli na wykresie występują wartości równe progowi.
Najczęściej: pomijanie skali osi (zły odczyt), mylenie jednostek, liczenie "na oko" zamiast miesiąc po miesiącu, nieuwzględnianie wartości równych progowi oraz mylenie wartości chwilowych z uśrednionymi (np. średnimi miesięcznymi), jeśli wykres to sugeruje.
Skala osi pionowej decyduje o tym, czy punkt/krzywa jest powyżej czy poniżej progu. Jeden błąd w odczycie skali (np. przeoczenie podziałki lub jednostek) powoduje, że błędnie klasyfikuje się miesiące jako spełniające warunek lub nie, a to bezpośrednio zmienia liczbę miesięcy w odpowiedzi.
m³/s (metr sześcienny na sekundę) to jednostka natężenia przepływu, czyli objętości wody przepływającej przez przekrój rzeki w jednostce czasu. Dla robót hydrotechnicznych i melioracyjnych pomaga ocenić, czy przepływ jest niski (niżówka), typowy czy wysoki (wezbranie).
Gdy planuje się prace przy ciekach (np. umocnienia, roboty melioracyjne, przebudowy koryta) lub ocenia dostępność wody i ryzyko suszy. Miesiące z przepływem poniżej progu mogą wskazywać okresy, w których łatwiej prowadzić roboty w korycie, ale też rośnie ryzyko deficytu wody.
Zwykle są to obliczenia proste: porównanie z progiem i zliczenie spełnionych okresów. Kluczowa jest poprawna interpretacja wykresu i konsekwentne sprawdzanie każdego miesiąca. Kalkulator najczęściej nie jest potrzebny, ale potrzebna jest uważność i porządek pracy.
To zależy od tego, co dokładnie przedstawia hydrogram w zadaniu (np. wartości średnie miesięczne, minimalne, maksymalne). Jeśli wykres pokazuje jedną wartość na miesiąc, porównujesz ją z progiem. Jeśli pokazuje przebieg ciągły, warunek "nie przekroczył" oznacza, że cały przebieg w tym miesiącu nie może wyjść ponad próg.
Ćwicz odczyt osi, jednostek i progów na różnych wykresach: przepływ, stan wody, opad. Rozwiązuj zadania "miesiąc po miesiącu", zapisując wyniki w tabelce pomocniczej. Naucz się też podstawowych pojęć: niżówka, wezbranie, przepływ, zlewnia, retencja.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby rozwiązać zadanie, należy z hydrogramu odczytać miesięczne wartości przepływu i porównać je z progiem 1 m3/s."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (konkretny hydrogram z zadania i sposób jego agregacji w miesiącach).

Materiały:

  • Podstawy hydrologii: hydrogramy i charakterystyki przepływu (materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji)
  • Ćwiczenia z odczytu danych z wykresów (skale, osie, progi, zliczanie okresów)
  • Słowniki/kompendia pojęć hydrologicznych (hasła: przepływ, hydrogram, niżówka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego