KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Na podstawie rysunku wysokość piezometrycznego zwierciadła wody wynosi
Ilustracja przedstawia schematyczny przekrój przez warstwy geologiczne z zaznaczeniem poziomu piezometrycznego zwierciadła
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysokość piezometrycznego zwierciadła wody odczytuje się z rysunku jako poziom, do którego podnosi się woda w piezometrze (wysokość hydrauliczna względem przyjętego zera). Z przedstawionych wartości poprawna jest taka, która odpowiada temu poziomowi na skali rysunku, czyli 5 m.

Pełne wyjaśnienie:

Zwierciadło piezometryczne (poziom piezometryczny) to poziom, do którego podniesie się woda w cienkiej rurce/piezometrze połączonym hydraulicznie z warstwą wodonośną. Jest to praktyczny sposób przedstawienia wysokości hydraulicznej (wysokości piezometrycznej) w danym punkcie.

W tego typu zadaniu kluczowe są dwa kroki:

  • Najpierw trzeba rozpoznać, jaki element na rysunku oznacza piezometr lub linię/znacznik poziomu piezometrycznego.
  • Następnie należy odczytać wysokość na skali rysunku względem przyjętego poziomu odniesienia (np. "0" na podziałce, poziom terenu, oś przewodu – zależnie od tego, jak rysunek to definiuje).

Odpowiedź "5m" jest poprawna, ponieważ odpowiada wysokości, na której na rysunku znajduje się piezometryczne zwierciadło wody (poziom wody w piezometrze). To właśnie ta wartość opisuje warunki ciśnieniowe w gruncie/warstwie wodonośnej, a nie np. sama głębokość zalegania wody w wykopie.

Pozostałe wartości są błędne typowo z następujących powodów:

  • "1m" bywa wynikiem odczytania tylko fragmentu różnicy poziomów (np. między dwoma kreskami) zamiast całkowitej wysokości względem zera.
  • "0,5m" często wynika z pomylenia jednostek/skali (odczyt połowy działki) albo z interpretacji symbolu jako "połowy metra nad/poniżej" punktu odniesienia.
  • "4,5m" jest typowym skutkiem odczytu "prawie 5 m", gdy nie uwzględni się jednej działki skali lub gdy pomyli się poziom odniesienia (np. liczy się od terenu, a na rysunku jest inne zero).

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) gdzie jest zero skali, (2) czy wysokość jest liczona w górę czy w dół, (3) czy odczyt dotyczy piezometru (warunki ciśnieniowe), czy zwierciadła swobodnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwierciadło piezometryczne to poziom, do którego podnosi się woda w piezometrze (rurce pomiarowej) połączonym z warstwą wodonośną. Odzwierciedla ono wysokość hydrauliczną w danym punkcie, czyli informację o ciśnieniu/energii wody podziemnej.
Najpierw znajdź na rysunku oznaczenie piezometru lub poziomu piezometrycznego, a potem odczytaj wartość na skali względem poziomu odniesienia (np. "0" na podziałce). Upewnij się, czy skala dotyczy wysokości (w górę) czy głębokości (w dół).
Wysokość piezometryczna opisuje stan ciśnienia w warstwie wodonośnej i może być wyższa niż poziom terenu (wody naporowe). Głębokość wody w wykopie dotyczy lokalnego zwierciadła swobodnego. To inne wielkości i mogą znacznie się różnić.
Najczęstsze błędy to: przyjęcie złego zera skali, odczyt w złym kierunku (głębokość zamiast wysokości), pomylenie zwierciadła swobodnego ze wskaźnikiem piezometrycznym oraz nieuwzględnienie jednej działki skali przy odczycie.
Piezometr w praktyce pozwala wnioskować o ciśnieniu, ale pokazuje je jako poziom słupa wody w rurce. Odczytujesz więc wysokość, na jaką "wypycha" wodę ciśnienie w warstwie. To dlatego mówi się o poziomie piezometrycznym.
Pomiary piezometryczne stosuje się m.in. przy odwodnieniach wykopów, budowie kanałów i obiektów melioracyjnych, ocenie filtracji przez nasypy i wały oraz kontroli warunków wodnych w podłożu. Pomagają przewidywać przesiąki i zmiany ciśnień.
Wysoki poziom piezometryczny może oznaczać wody naporowe i ryzyko niekorzystnych zjawisk, np. wyporu hydraulicznego dna wykopu, intensywnych przesiąków czy utraty stateczności. W praktyce może to wymagać zmiany technologii odwodnienia lub zabezpieczeń.
Linia piezometryczna (HGL) przedstawia przebieg wysokości piezometrycznej wzdłuż przepływu. Ułatwia ocenę strat energii i porównanie stanów ciśnienia w różnych punktach instalacji lub ośrodka gruntowego. Na rysunku odczytujesz z niej wartości wysokości.
Zwierciadło swobodne to rzeczywista powierzchnia wody w ośrodku otwartym (np. w studni bezciśnieniowej). Zwierciadło piezometryczne dotyczy warunków ciśnieniowych i jest pokazywane jako poziom wody w piezometrze lub jako linia piezometryczna.
Ćwicz odczyty z różnych schematów: zaznaczaj poziom odniesienia, sprawdzaj jednostki i kierunek odczytu. Powtarzaj definicje: wysokość hydrauliczna, piezometr, linia piezometryczna. Na egzaminie zawsze poświęć chwilę na identyfikację skali i symboli.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wysokość piezometrycznego zwierciadła wody odczytuje się z rysunku jako poziom, do którego podnosi się woda w piezometrze (wysokość hydrauliczna względem przyjętego zera)."

Źródła:

  • Czesław Pazdro, Bogusław Kozerski, "Hydrogeologia ogólna", rozdziały dotyczące podstaw piezometrii i poziomu piezometrycznego (wydanie książkowe – szczegółowe strony zależą od wydania).
  • R.E. Freeze, J.A. Cherry, "Groundwater", rozdziały wprowadzające do pojęcia hydraulic head i pomiarów piezometrycznych (wydanie książkowe).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrogeologii/hydrauliki wód podziemnych (piezometria, wysokość hydrauliczna)
  • Materiały dydaktyczne z geotechniki dot. parcia wody w gruncie i warunków filtracji
  • Zestawy zadań z interpretacji rysunków i schematów odwodnień oraz pomiarów w piezometrach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego