KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
Uszkodzenia drzewek i krzewów na skutek wycierania poroża ze scypułu to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Czemchanie" to uszkodzenia młodych drzewek i krzewów powstające podczas wycierania (czyszczenia) poroża ze scypułu o rośliny.
"Zgryzanie" dotyczy obgryzania pędów, a "spałowanie" odnosi się do zdzierania kory, więc opis nie pasuje do tych pojęć.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na szkody powstające wtedy, gdy zwierzyna płowa (jeleniowate) wyciera poroże ze scypułu, ocierając je o pędy drzewek i krzewów. Taki mechanizm uszkodzeń w terminologii łowiecko-leśnej określa się jako "czemchanie". Charakterystyczne są otarcia, złamania cienkich pędów oraz mechaniczne uszkodzenia wierzchołków i pędów bocznych, wynikające z tarcia porożem.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych, odmiennych mechanizmów szkód:

  • "Zgryzanie" oznacza uszkadzanie roślin przez pobieranie pokarmu: obgryzanie pąków, liści i pędów. Kluczowym błędem jest utożsamienie każdej szkody od jeleniowatych z żerowaniem.
  • "Spałowanie letnie" i "spałowanie zimowe" dotyczą zdzierania lub zgryzania kory (oraz łyka) z pni i pędów. Różnice sezonowe wynikają z okresu występowania i warunków żerowania, ale wspólną cechą spałowania jest to, że szkoda dotyczy przede wszystkim kory, a nie ocierania porożem ze scypułu.

W praktyce terenowej ważne jest rozpoznanie mechanizmu szkody, bo od niego zależy dobór ochrony upraw (np. osłon pędów, repelentów, grodzeń) i ocena ryzyka strat w odnowieniach. W pytaniach egzaminacyjnych decydującą wskazówką jest fraza "wycieranie poroża", która kieruje właśnie do terminu "czemchanie", a nie do żerowania lub spałowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czemchanie to rodzaj szkody od zwierzyny, powstający, gdy jeleniowate ocierają porożem o pędy roślin, aby oczyścić je w okolicy scypułu. Skutkiem są otarcia, nadłamania i deformacje pędów, często na wysokości dogodnej do tarcia.
Podczas wycierania poroża zwierzę wykonuje silne ruchy tarcia i nacisku na cienkie pędy. Powoduje to mechaniczne ścieranie tkanek, łamanie wierzchołków oraz uszkadzanie kory na młodych pędach. To nie jest żerowanie, lecz zachowanie związane z porożem.
Scypuł to część poroża w jego nasadzie, w miejscu osadzenia na głowie. To okolica, przy której zwierzę "czyści" poroże, ocierając je o rośliny. W pytaniach egzaminacyjnych wzmianka o scypule zwykle wskazuje na szkody związane z wycieraniem poroża.
Czemchanie wynika z ocierania porożem o rośliny i ma charakter mechanicznych otarć lub złamań pędów. Zgryzanie to uszkodzenia spowodowane pobieraniem pokarmu: obgryzaniem pędów, pąków i liści. Różni się więc zarówno przyczyna, jak i typowe ślady w terenie.
Spałowanie dotyczy zdzierania lub uszkadzania kory (i łyka) na pniach i pędach, często w pasach lub płatach. Czemchanie wiąże się z ocieraniem porożem i częściej powoduje nadłamania i otarcia pędów. Kluczowa jest więc inna część rośliny i inny mechanizm szkody.
Najczęściej wtedy, gdy samce jeleniowatych intensywnie czyszczą i "wycierają" poroże, wykorzystując do tego cienkie pędy drzew i krzewów. W praktyce leśnej warto łączyć obserwację śladów z sezonowością zachowań zwierzyny i z lokalną presją populacji.
Szukaj otarć i zdarć na cienkich pędach, złamanych wierzchołków oraz uszkodzeń powtarzających się na podobnej wysokości. Często pędy są "wytarte" i poszarpane, a nie równo obgryzione jak przy zgryzaniu. Pomaga też ocena rozmieszczenia szkód w uprawie.
Tak. Uszkodzenie pędu głównego lub wierzchołka może prowadzić do deformacji, rozwidleń i gorszej jakości technicznej drewna w przyszłości. W przypadku gatunków wrażliwych lub cennych gospodarczo szkody tego typu mogą mieć znaczenie hodowlane i ekonomiczne.
Częsty błąd to wybór terminu "zgryzanie", bo jest najbardziej znany, mimo że opis mówi o porożu. Inny błąd to kojarzenie każdej szkody na pędzie z "spałowaniem", choć spałowanie dotyczy głównie kory. Na egzaminie zawsze łącz mechanizm szkody z nazwą.
Najlepiej łączyć definicje z obrazem: korzystać z atlasów lub zdjęć szkód i dopasowywać je do mechanizmu (żerowanie, zdzieranie kory, ocieranie porożem). Pomaga też robienie fiszek z hasłami "czemchanie", "zgryzanie", "spałowanie" i krótkimi opisami śladów.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Czemchanie" to uszkodzenia młodych drzewek i krzewów powstające podczas wycierania (czyszczenia) poroża ze scypułu o rośliny.

Materiały:

  • Słowniki/kompendia terminologii łowieckiej i leśnej (hasła dotyczące szkód od zwierzyny)
  • Podręczniki z ochrony lasu i hodowli lasu omawiające uszkodzenia od jeleniowatych
  • Materiały dydaktyczne szkół leśnych dotyczące rozpoznawania szkód na uprawach i młodnikach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego