KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
Które uszkodzenie nawierzchni asfaltowej przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia fragment drogi asfaltowej, na której widoczne jest uszkodzenie w postaci zapadnięcia nawierzchni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapadnięcie to lokalne obniżenie nawierzchni ("dołek"), zwykle o wyraźnie ograniczonych granicach, wynikające z utraty nośności warstw lub podłoża. Koleina ma charakter podłużnych wgłębień w torach kół, wysadzina jest wybrzuszeniem, a przełom wiąże się z pęknięciami i rozpadem warstw.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: zapadnięcie.

Zapadnięcie nawierzchni asfaltowej to uszkodzenie o charakterze lokalnej deformacji w dół – widoczne jako obniżenie fragmentu jezdni w stosunku do otoczenia. Najczęściej ma ograniczony zasięg (punktowo lub na niewielkiej powierzchni) i bywa skutkiem osłabienia lub utraty nośności warstw konstrukcyjnych, niedostatecznego zagęszczenia, rozluźnienia materiału albo problemów z podłożem (np. zawilgocenie, wypłukanie drobnych frakcji). W rozpoznaniu kluczowe jest to, że powierzchnia "siada" poniżej poziomu sąsiedniej nawierzchni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • Koleina to deformacja najczęściej podłużna i pasmowa, występująca w torach kół. Rozpoznaje się ją po dwóch wyraźnych zagłębieniach (lewe i prawe) ciągnących się wzdłuż jezdni, a nie jako pojedyncze, odosobnione "zapadnięcie".
  • Wysadzina ma przeciwny kierunek deformacji: jest to wybrzuszenie (uniesienie nawierzchni). Często kojarzona jest z oddziaływaniem mrozu i zmian objętości wody w gruncie, więc wizualnie dominuje efekt "garbu", a nie "dołka".
  • Przełom odnosi się do uszkodzeń związanych z pęknięciami i utratą ciągłości/rozpadem warstw nawierzchni pod obciążeniem. W praktyce to nie tylko sama deformacja, ale zespół objawów (pęknięcia, kruszenie, osiadanie fragmentów), odróżnialny od czystego, gładkiego obniżenia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń kierunek deformacji (w dół czy w górę), potem zasięg (lokalny czy pasmowy), a na końcu szukaj oznak pęknięć i rozpadu typowych dla uszkodzeń konstrukcyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapadnięcie to lokalne obniżenie fragmentu jezdni względem otoczenia. Zwykle powstaje przez osłabienie warstw konstrukcyjnych lub podłoża (np. niedostateczne zagęszczenie, zawilgocenie). Rozpoznajesz je jako "dołek" o ograniczonych granicach.
Koleina ma charakter podłużny i pasmowy w torach kół, często na dłuższym odcinku. Zapadnięcie jest zwykle miejscowe (punktowo lub na małej powierzchni) i nie musi pokrywać się z torem kół. Patrz na zasięg i kierunek deformacji.
Najczęściej przez utratę nośności: osłabione warstwy, słabe zagęszczenie, rozmycie lub zawilgocenie podłoża, lokalne ubytki podparcia. Woda i ruch ciężki przyspieszają degradację. Skutek to "osiadanie" nawierzchni w dół.
Nie. Wysadzina to wybrzuszenie (uniesienie) nawierzchni, często związane z mrozem lub zmianami objętości wody w gruncie. Zapadnięcie jest obniżeniem. Na zdjęciu/rysunku kluczowy jest kierunek deformacji: "garb" vs "dołek".
Przełom wiąże się z pęknięciami i utratą ciągłości warstw nawierzchni pod obciążeniem. Często to uszkodzenie konstrukcyjne, w którym oprócz deformacji pojawia się siatka spękań, kruszenie i rozpad. To więcej niż samo obniżenie.
Szukaj lokalnego obniżenia względem sąsiedniej powierzchni oraz wyraźnie ograniczonej strefy nierówności. Zapadnięcie wygląda jak "misa" lub "dołek", a nie jak długie pasy (koleiny) ani jak wypukły garb (wysadzina).
Gdy ma dużą głębokość, znajduje się w torze jazdy lub przy krawędzi jezdni i powoduje uderzenia kół, utratę stabilności lub gromadzenie wody. W praktyce wymaga szybkiego zabezpieczenia (oznakowanie) i naprawy miejscowej.
Typowo wykonuje się naprawę miejscową: wycięcie uszkodzonego obszaru, ocenę i ewentualne wzmocnienie/odtworzenie warstw (podbudowa, warstwy bitumiczne), a następnie zagęszczenie i uszczelnienie. Kluczowe jest usunięcie przyczyny osiadania.
Najczęściej mylą uszkodzenia przez patrzenie tylko na "wgłębienie", bez oceny zasięgu: koleina jest długa i pasmowa, a zapadnięcie lokalne. Drugi błąd to ignorowanie kierunku deformacji (wysadzina = garb). Pomaga porównanie definicji opcji.
Najlepiej pracować na atlasach zdjęć: dla każdego defektu zapamiętaj 3 cechy (kierunek, zasięg, typowe miejsce). Rób krótkie fiszki: koleina–pasmowa, wysadzina–wypukła, zapadnięcie–lokalne w dół, przełom–pęknięcia i rozpad.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zapadnięcie to lokalne obniżenie nawierzchni ("dołek"), zwykle o wyraźnie ograniczonych granicach, wynikające z utraty nośności warstw lub podłoża."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z utrzymania dróg: rozdział o uszkodzeniach nawierzchni bitumicznych
  • Katalogi/wytyczne zarządców dróg dotyczące rozpoznawania uszkodzeń (część: deformacje i spękania)
  • Atlas zdjęć uszkodzeń nawierzchni asfaltowych do nauki rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego